Vluchtelingen redden op zee gaat beter zonder de EU

Artsen zonder Grenzen neemt geen geld meer aan van de Europese Unie. Ook hulpverleners op het AzG-schip Aquarius bij Libië weigeren 'medeplichtig' te zijn aan het falende migratiebeleid.

Beeld AP

Geen bootjes aan de horizon. De ruim 5 meter hoge golven verhinderden migranten om vrijdagnacht te vertrekken vanaf de Libische kust. 'Maar zaterdag wordt een reddingsdag', voorspelt kapitein Alex Moroz van de Aquarius. Dan zijn de weersomstandigheden perfect voor smokkelaars om migrantenboten vanaf het Libische strand de Middellandse Zee op te sturen: geen golven en wind uit het zuiden.

Het schip dobbert vrijdag voor de derde opeenvolgende dag buiten de 12-mijlszone van de Libische kustwateren in de hoop migranten tijdig van hun wankele rubberbootjes te kunnen redden. Het medisch team van Artsen zonder Grenzen (AzG) en de reddingswerkers van SOS Mediterranée, die het schip sinds februari huren voor reddingsoperaties op de Middellandse Zee, benutten de wachttijd met het oefenen van reddingsacties en het op orde brengen van de spullen.

Het besluit van Artsen zonder Grenzen geen fondsen meer aan te nemen van de Europese Unie of de EU-lidstaten (zie inzet) wordt aan boord positief ontvangen. 'Het is een goede beslissing, die ons principe van onafhankelijkheid benadrukt', zegt coördinator Haydn Willams. 'Europa versterkt zijn grenzen tot over de Middellandse Zee, waarmee het mensen het individuele recht ontneemt om een veilig heenkomen te zoeken als ze ergens voor op de vlucht zijn. De enigen die van dit beleid profiteren zijn smokkelaars, want mensen vluchten toch wel. Het gevolg is dat de routes steeds moeilijker, duurder en gevaarlijker worden.'

Artsen zonder Grenzen weigert vanaf nu EU-geld: 'Vluchtelingenbeleid faalt'

Hulporganisatie Artsen zonder Grenzen neemt geen geld meer aan van de Europese Unie of EU-lidstaten. Reden voor het besluit is de vluchtelingenpolitiek in de Europese Unie, die volgens de organisatie meer kwaad dan goed doet. Minister Ploumen van Handel en Ontwikkelingssamenwerking stelt het besluit te betreuren. Lees hier verder.

De stap van AzG tekent het groeiende ongenoegen onder hulporganisaties over het Europese migratiebeleid. Zij vinden dat de EU-landen mensenrechten aan hun laars lappen in hun pogingen de toestroom van migranten te stoppen. EU-leiders menen daarentegen dat buitengewone maatregelen als de migratiedeal met Turkije nodig zijn, omdat de Europese bevolking de komst van met name arbeidsmigranten niet langer zou accepteren. Uit onvrede daarmee zoeken hulporganisaties manieren om migranten in nood te helpen zonder 'medeplichtig' te worden aan het Europese beleid. Zo weigerde VN-vluchtelingenorganisatie Unhcr eerder dit jaar op Lesbos migranten naar het gesloten opvangkamp Moria te brengen, waarvandaan ze naar Turkije zouden moeten worden teruggestuurd.

De artsen aan boord van de Aquarius hebben jarenlang gewerkt in landen als Zuid-Soedan, Sierra Leone of Somalië en kennen de omstandigheden die veel van de migranten ontvluchten. 'Het is bizar dat wij hier überhaupt moeten zijn', vindt de Nederlandse arts Erna Rijnierse. 'Niemand neemt zo'n risico voor zijn plezier. Dit zijn geen gelukszoekers, maar mensen die onderdrukking in Eritrea ontvluchten of de terreur van Boko Haram.'

Beeld Carlijne Vos

Rijnierse zit op haar knieën in de geïmproviseerde opvangruimte op het schip. Met een reddingswerker van SOS bindt ze zwemvesten onder een brancard om deze drijvend te maken. Elke reddingsactie is anders, zo hebben de hulpverleners inmiddels ondervonden. Soms bemoeilijken hoge golven reddingsacties, een andere keer blijken opvarenden ernstig onderkoeld of uitgedroogd. Veel bootmigranten hebben brandwonden van de benzine die urenlang in de brandende zon onder hun billen heeft gelekt.

Met slechts twee reddingsboten is het vooral zaak de migranten, die gemiddeld met 130 mensen op een rubberboot zitten, rustig te houden tot ze een voor een in veiligheid zijn gebracht. 'In hun paniek duwen ze elkaar van de boot, als ze er al niet vanaf zijn gevallen', zegt coördinator Tony Laurent van SOS Mediterranée.

Aan boord staan de noodpakketten, energierepen en maaltijden klaar voor twee bootladingen migranten. Williams: 'Zolang er geen veilige route naar Europa is en smokkelaars mensen op bootjes zetten, voorzien wij in een behoefte.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden