Vluchtelingen kosten niet alleen geld

'Liefdadigheid kost nu eenmaal geld', concludeerde economieredacteur Yvonne Hofs in haar onderzoek (+) naar de economische baten van de vluchtelingenstroom. Ook minister van Economische Zaken Henk Kamp liet zich ontvallen dat hij de komst niet ziet 'als iets dat goed is voor de economie'. Toch zijn er bedrijven en mensen die de vruchten plukken van asielzoekers die nu in Nederland verblijven. Een overzicht.

Een opvanglocatie wordt ingericht in Zwolle.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Een aantal vastgoedondernemers boeren goed door de vluchtelingenopvang. Zo kocht ondernemer Jonald Bouwhuis een hotel mede omdat hij er twee jaar lang 230 asielzoekers in zou kunnen huisvesten. Niet zonder reden: het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA) betaalt per vluchteling aan locatiehouders om vluchtelingen te huisvesten. Over de precieze bedragen voor opvang op de lange termijn wordt per ondernemer onderhandeld. Wel is bekend dat gemeenten voor crisisopvang van 72 uur 40 euro per dag per persoon krijgen. Wat de lange termijn betreft verschillen de bedragen. Zo blijkt uit onderzoek van NRC dat zakenman Hennie van der Most over drie jaar 6 miljoen euro krijgt voor de opvang van 1.200 vluchtelingen. Andere ondernemers vertellen dat de huurprijs varieert 'van 5 tot 9 euro' per vluchteling per dag, aldus NRC.

De grootste verdiener is volgens zakenblad Quote evenementenhaluitbater Libéma, dat 3.400 vluchtelingen huisvest. De Volkskrant sprak (+) eigenaar en 'hofleverancier van noodbedden' Dirk Lips in september. Hij kon toen niet aangeven hoeveel geld hij per vluchteling ontving, maar liet weten dat het minder dan 15 euro per dag is voor drie maaltijden (los van de bedden). Hij stelt het bovendien niet om het geld te doen: 'De centjes tellen voor mij niet. Hoe ouder ik word, hoe meer ik daar achter kom. Ik heb misschien nog twintig, dertig jaar te gaan op deze plek en ik kan het allemaal niet meenemen hoor. Wat dan telt, is dat je een bijdrage hebt kunnen leveren aan het geluk van anderen.' Lips staat op plek 140 in rijkenranglijst Quote 500.

Banen

Het COA heeft ook contracten met verschillende dienstverleners, wat goed is voor de werkgelegenheid in Nederland. Beveiliger Trigion heeft tot 2018 een contract met het COA om de veiligheid te waarborgen op alle COA-locaties in Nederland. Met het grote aantal nieuwe opvanglocaties in Nederland groeit ook de omzet van het bedrijf. Toch is niet iedereen tevreden over de particuliere diensten. Met verhalen over vechtpartijen in het achterhoofd stelde de Nijmeegse burgemeester Bruls dat hij er persoonlijk 'niet veel moeite mee hebben' als het leger de beveiliging van het complex overneemt. De grootste opvanglocatie in Heumensoord nabij Nijmegen valt onder zijn verantwoordelijkheid.

Andere dienstverleners op locatie zijn bijvoorbeeld Cateraar Sodexo die op veertig opvanglocaties maaltijden levert en het Limburgse vervoerbedrijf Munckhof dat asielzoekers door het land verspreid met bussen. Het COA heeft met beddenfabrikant AVEK sinds vorig jaar een mantelcontract om snel nieuwe bedden te kunnen leveren. Vijftien jaar geleden ontwierp het bedrijf in samenspraak met het orgaan een speciaal stapelbed waarvan het er nu 25 duizend gaat leveren.

Het COA stelt tegenover het FD dat met het openen van een nieuw asielzoekerscentrum voor vijfhonderd vluchtelingen er ongeveer honderd banen gecreëerd worden. De Volkskrant liep mee (+) tijdens de eerste dagen van opvanglocatie Heumensoord. Het grootste gedeelte van de nieuwe krachten is daar geworven met speeddates via het uitzendbureau. 'De sollicitatie bestond uit twee gesprekken van tien minuten', vertelt medewerker Joris tegen verslaggever Anneke Stoffelen. 'Eén met het uitzendbureau en een met het COA. Het ging zo snel, ik dacht dat dat een slecht teken was.'

De opbouw van tenten in Heumensoord bij Nijmegen.Beeld anp

Lange termijn

Het geld dat nu verdiend wordt met de opvang van vluchtelingen is vooral rondgepompt belastinggeld. Donderdagmorgen zei minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem tegen BNR dat de opvang van asielzoekers in 2015 de miljard euro aanloopt, 'maar je kunt niet anders, je kunt mensen niet op straat laten slapen'.

Door een aantal bedrijven wordt er geld verdiend aan de opvang van asielzoekers, maar de komende jaren leveren asielzoekers ons economisch opzicht weinig op. Het laatste woord (+) is daarom aan redacteur Yvonne Hofs: 'Laten we afscheid nemen van het economische wensdenken en de illusie dat Nederland enorm gaat profiteren van de asielzoekers die nu naar Nederland komen. De ervaringen uit het verleden duiden daar niet op. De opvang van asielzoekers in Nederland komt neer op liefdadigheid. En liefdadigheid kost nu eenmaal geld.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden