Vlinderakkoord maakt einde aan politieke crisis in België

De Belgische onderhandelaars hebben dinsdag officieel een akkoord gesloten over een nieuwe staatshervorming voor België. Het akkoord, dat 'historisch' wordt genoemd, maakt een eind aan vier jaar politieke verlamming. Maar het is geen definitieve oplossing voor de Vlaams-Waalse tegenstellingen. En met het akkoord is er nog geen nieuwe regering.

LEEN VERVAEKE

BRUSSEL - 'Dames en heren, we hebben een akkoord!', sprak de Waalse formateur Elio Di Rupo dinsdagochtend. De locatie van zijn persconferentie, de statige vertrekken van de Belgische Tweede Kamervoorzitter, onderstreepte het belang van deze doorbraak. Het 'Vlinderakkoord', genoemd naar Di Rupo's onafscheidelijke vlinderdas, maakt een eind aan de ernstigste politieke crisis uit de Belgische geschiedenis.

'Het België van morgen zal heel verschillend zijn van het België van gisteren', zei Di Rupo tijdens zijn tweetalige persverklaring. 'Het zwaartepunt wordt verplaatst van de federale staat naar de gewesten en de gemeenschappen. Vlaanderen, Brussel en Wallonië worden autonomer en verantwoordelijker.'

Na 485 dagen onderhandelen bevat het akkoord drie grote doorbraken. Ten eerste wordt de tweetalige kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde, die discriminerend was voor Vlaamse kiezers, zonder al te veel concessies gesplitst. Ten tweede worden tal van bevoegdheden, zoals de ouderenzorg, de kinderbijslag en de werklozenactivering, van de nationale Belgische regering overgeheveld naar de Vlaamse, Waalse en Brusselse gewestregeringen. Ten derde wordt de financieringswet, die het geld tussen de verschillende bestuursniveaus verdeelt, grondig veranderd.

Dankzij de nieuwe financieringswet kunnen de gewesten veel meer dan vroeger hun eigen belastingen heffen. Bovendien worden de enorme solidariteitsbijdragen van Vlaanderen aan het armere Wallonië en Brussel geleidelijk verminderd. De Vlamingen hopen dat de Waalse en Brusselse politici, die straks iets meer op zichzelf aangewezen zijn, daardoor een beter economisch beleid zullen voeren.

Deze staatshervorming is al de zesde in de geschiedenis van België, en volgens Di Rupo is het 'een van de grootste die België ooit heeft gekend'. Maar hoewel Di Rupo wordt geprezen om zijn prestatie, klinken er ook kanttekeningen.

Volgens veel politieke waarnemers is het akkoord historisch omwille van de extreem moeilijke ontstaansgeschiedenis, maar niet omwille van de inhoud. Een grote omwenteling is deze staatshervorming volgens hen niet. Op de persconferentie van Di Rupo waren de Belgische journalisten ervan overtuigd dat er nog een zevende en wellicht ook achtste staatshervorming zouden volgen.

'Het is een akkoord in grijstinten', schreef de Gentse politicoloog Carl Devos in een opiniebijdrage. 'Hoera- noch onheilskreten dringen zich op.' In tegenstelling tot eerdere staatshervormingen verandert het Vlinderakkoord niets fundamenteels aan de Belgische staatsstructuur.

De Belgische staat en de deelstaten worden iets gelijker, maar het Belgische niveau deelt nog steeds de lakens uit. België blijft een federale staat, en wordt geen confederale staat, waarbij meer vanuit de deelstaten wordt gedacht. Veel Vlamingen hadden dat laatste wel gewild.

De Vlaamse kiezer is dan ook nog erg sceptisch over de politieke doorbraken in België, zo blijkt uit een peiling. Di Rupo zal nog flink zijn best moeten doen om het vertrouwen van de Vlamingen te winnen.

De socialistische formateur moet in ieder geval nog één grote hindernis nemen voor hij eindelijk een regering kan vormen: hij moet de onderhandelende partijen op sociaal-economisch vlak op één lijn krijgen. Met een bezuinigingsopdracht van zo'n 10 miljard euro in 2012 en met extra kosten door het nationaliseren van de bank Dexia wordt dat de komende weken nog een aartsmoeilijke finale.

De Waalse formateur Elio Di Rupo heeft na 485 dagen onderhandelen een 'historisch'akkoord weten te bereiken over staatshervorming.

---------------------------------------------------------------------------

Vlaamse leeuw niet erg aaibaar, nieuw ontwerp gevraagd

'Zij zullen hem niet temmen, de fiere Vlaamse leeuw', begint het Vlaamse volkslied. Maar die ontembare leeuw zit de Vlaamse minister-president Kris Peeters behoorlijk dwars. De klauwende leeuw, het symbool van Vlaanderen, is niet vriendelijk en uitnodigend. Hij geeft de Vlamingen 'een agressief imago'. Peeters wil daarom een nieuw symbool voor zijn deelstaat en schreef daartoe een wedstrijd uit.

De politieke leider van Vlaanderen maakte dat afgelopen weekeinde bekend tijdens een symposium over 'de waarde van symbolen'. Marketingonderzoeker Jan Callebaut vertelde daar dat 'de Vlaamse leeuw duidelijk geen aaibare leeuw is die tot verdere kennismaking uitnodigt'. Zijn conclusie: 'Het merk Vlaanderen kan hulp gebruiken.'

Het is niet de bedoeling om de Vlaamse leeuw af te schaffen, benadrukt Kris Peeters. Hij heeft een voorkeur voor een modern ontwerp waarin de leeuw wordt verwerkt, maar waarin ook 'de eigenzinnige, duurzame, vakkundige en behulpzame Vlaming' naar voren komt. De winnaar van de wedstrijd krijgt 2.500 euro. De bekende Vlaamse reclamemaker Wim Schamp vindt de wedstrijd een slecht idee. 'Een leeuw is de koning van het dierenrijk. Als je dat vergelijkt met die arme haan van Wallonië, dan is er helemaal niets mis met onze leeuw.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden