Vleugje heimwee naar publieke omroep blijft

De 'Grand Old Man' van de Nederlandse televisie wordt presentator bij het nieuwe Sport 7. Koos Postema was een van de belangrijkste VARA-gezichten, maar stapte over naar 'de commerciëlen'....

ZE ZULLEN er bij de publieke omroep misschien anders over denken, maar sedert Willem Duys' vertrek van de buis is Koos Postema (63) de Grand Old Man van de Nederlandse televisie. Hij besluit zijn lange media-carrière met alweer een opvallende stap: als anchor man van Sport 7, beter bekend als het omstreden sportkanaal van KNVB en Endemol. Postema zelf: 'Een mooie afronding van een prachtige carrière.'

Nederlands bekendste Feyenoord-supporter werd gisteren uitgerekend in de nieuwe Ajax-Arena voorgesteld aan de vaderlandse pers. Hij had er zelf op gerekend dat nog meer presentatoren bekend zouden worden gemaakt, maar die had interim-directeur Ruud Hendriks door de drukke onderhandelingen met kabelmaatschappijen nog niet kunnen vinden.

Koos Postema's statuur als tv-persoonlijkheid werd in 1987 definitief gevestigd toen de Reclameraad zijn optreden in een spot van de Postbank verbood. Postema's boodschap leidde, aldus de raad, tot verwarring. De spot maakte misbruik van het gezag dat een televisiepresentator bij de kijker geniet. Postema's honorarium, tevens schadepost voor de Postbank, bedroeg twee ton.

Twintig jaar lang was Postema zoiets als een boegbeeld van de VARA. Op 1 mei 1960 - mooie socialistische datum - kwam de jeugdige Rotterdamse onderwijzer bij de radio-actualiteiten van Dingen van de Dag. Drie jaar later verhuisde hij naar de televisie en werd bij Achter het Nieuws een presentator 'die met kop en schouders boven de rest uitstak' (aldus zijn toenmalige chef Herman Wigbold).

Nog eens vijf jaar later kreeg Postema zijn eigen programma, het Groot (of Klein, als dat zo uitkwam) Uur U. Het werd de taboe-doorbreker van de jaren zeventig met onderwerpen als abortus, euthanasie en seksualiteit van gehandicapten.

In 1974 raakte Postema verzeild in een intern ideologisch VARA-conflict dat lang zou doordreinen. Vooruitstrevende omroepjongeren klaagden dat te weinig werd gedaan voor de arbeiders. Postema en regisseur Milo Anstadt schreven een boos stuk terug met onder meer deze zin: 'De proletarische romantiek, zoals sommige VARA-medewerkers die de laatste tijd belijden, is werkelijk te potsierlijk om niet onze spotlust op te wekken.' Sindsdien rekende men Postema tot VARA's rechtervleugel.

Op 1 september 1975 deed Postema een verrassende loopbaanstap: hij werd voorlichter van zijn oude vriend André van der Louw (toen burgemeester van Rotterdam) omdat zijn nieuwe VARA-functie van plaatsvervangend televisie-directeur 'niets voorstelde'. Vier maanden later was hij alweer terug bij de VARA ('Ik zat in Rotterdam in een groot kantoor met veel telefoons, maar niemand belde of kwam langs').

Hij bleef bij de VARA tot 1986 met een kort tussenspel bij de NOS-televisie - voor de NOS-radio presenteerde hij ook jarenlang het sportprogramma Langs de Lijn. De definitieve breuk kwam toen de VARA-directie het succesvolle programma Klasgenoten te duur ging vinden. Postema en producer Jef Rademakers sleten het daarop aan de meestbiedende: het toen nog niet formeel commerciële Veronica. Vandaar ging het vol de echte commercie in: eerst naar Van den Ende's doodgeboren kindje TV 10, vervolgens RTL-Veronique en nu RTL 4. Postema's nieuwste programma heet U beslist. Daarin wordt het publiek voor een 'moreel' dilemma geplaatst via een aantal gespeelde scènes.

Toch heeft Koos Postema altijd een vleugje heimwee naar de publieke omroep gehouden, waar hij eigenlijk het liefst zijn loopbaan had willen afsluiten. 'Maar ik ben nergens gevraagd', moest hij gisteren toegeven. In ieder geval had Hilversum hem zeker niet de gage kunnen betalen die Sport 7 hem gaat verstrekken. Heimwee heeft zijn prijs.

Henk Strabbing

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden