'Vladimir Poetin is de nieuwe Hitler'

Zoals elders in de wereld behoort ook in Polen de nuance niet meteen tot het instrumentarium van de tabloids. Uit de voorpagina van Super Express viel maandag op te maken dat de Derde Wereldoorlog is begonnen. De tabloid baseert zich daarbij op een voorspelling van de Bulgaarse waarzegster Baba Vanga.

WARSCHAU - Al even ophefmakend, maar geloofwaardiger, is de vergelijking van Poetin met Hitler. Zoals Super Express gevat opmerkt, valt ook die laatste zijn buren binnen onder het mom van de bescherming van bedreigde landgenoten. Net als Poetin wist hij daarbij op een handige manier de waarheid op zijn kop te zetten.


Het is een vergelijking die het niet alleen in Polen, een van de eerste slachtoffers van Hitler, goed doet. Ook in Tsjechië is ze bijzonder populair. Tijdens een demonstratie voor de Russische ambassade in Praag werd zondag een bordje meegedragen waarin Poetin met een Hitlersnor werd afgebeeld.


De Tsjechische oud-minister van Buitenlandse Zaken Karel Schwarzenberg vindt het geen ongepaste vergelijking. Zijn land werd in 1938 het eerste slachtoffer van Nazi-Duitsland. In de hoop op 'vrede' beslisten de Britse premier Neville Chamberlain en zijn Franse collega Édouard Daladier toen tijdens het beruchte Akkoord van Munchen het door etnische Duitsers bewoonde Sudetenland uit te leveren aan Hitler. De geschiedenis herhaalt zich, merkte Schwarzenberg bitter op.


Om een verdere escalatie te voorkomen, riep de oud-minister Europa op om lef te tonen, een aansporing tot zware sancties. Het is een geluid dat overal in het voormalige Oostblok te horen is. Terwijl in West-Europa tot voorzichtigheid wordt gemaand, staan de meeste Oost-Europese lidstaten voor een harde aanpak van Rusland. Niet toevallig namen Polen en Litouwen het voortouw bij de buitengewone bijeenkomsten van de NAVO en de Europese Unie.


Hun kordate opstelling is behalve door hun slechte ervaringen met Rusland ingegeven door hun ligging. In tegenstelling tot West-Europa voelen zij nog altijd de hete adem van Moskou in de nek, zeker als ze zoals de Baltische staten grote Russische minderheden hebben. Na Georgië en Oekraïne vrezen zij als volgende aan de beurt te komen.


Maar de Oost-Europese oproep tot strafmaatregelen is ook ingegeven door hun herinnering aan de Tweede Wereldoorlog, toen Hitler veel te laat een halt werd toegeroepen en zijzelf door het Westen in de steek werden gelaten. In Warschau zijn ze niet vergeten hoe in 1939 niemand in het Westen bereid was voor het door Hitler opgeëiste Danzig te sterven. Dat mag deze keer niet gebeuren, vinden de meeste Polen. 'Anders', zo waarschuwde Zbigniew Brzezinski, de in Polen geboren veiligheidsadviseur van oud-president Jimmy Carter, zondag op CNN, 'gaan we binnen enkele jaren spijt krijgen, zoals we na München in 1938 en 1939 spijt kregen, en we weten wat daarop volgde.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden