Interview Anuna De Wever

Vlaamse scholier Anuna de Wever: ‘Zo’n bedreiging gaat mij totaal niet beïnvloeden’

Haar eerste doodsbedreiging heeft ze al binnen. Maar Anuna de Wever (17) krijgt ook ‘superveel’ positieve reacties op de spijbelacties voor het klimaat die ze in Brussel organiseert. ‘Ik denk dat veel jongeren al milieubewust proberen te leven.’

Anuna de Wever tijdens een persconferentie. Beeld BELGA

Halverwege het interview moet Anuna De Wever ophangen. De 17-jarige Vlaamse, die het gezicht is geworden van de massale spijbelacties voor het klimaat in Brussel, moet aan tafel. De scholier mag dan elke donderdag duizenden jongeren op de been krijgen en interviewverzoeken van over de hele wereld ontvangen – het dagelijks leven gaat gewoon door. ‘Sorry, mijn familie wil nu graag eten.’

De Wever – geen familie van de politicus – heeft haar avonden ook nodig om huiswerk te maken. ‘Ik ben er vaak tot laat mee bezig, tussen alle andere dingen door.’ Elke woensdagmiddag blijft ze op school een uurtje na om te compenseren voor het spijbelen. Ondertussen loopt haar telefoon zo vol dat haar moeder en tweelingzus helpen alle telefoontjes, appjes en smsjes te beantwoorden.

Er kwamen op het hoogtepunt 35 duizend scholieren demonstreren. Had je dat verwacht?

‘Totaal niet. Toen we deze actie begonnen, dachten we: dit kan goed gaan, maar het kan ook frontaal slecht gaan. Ik ben enorm blij dat er zoveel jongeren op afkomen. Het vergt veel tijd en energie, maar als er zoveel mensen bij elkaar komen en je weet dat jij dat hebt opgestart, dat is ontroerend. Ik heb een keer geweend tijdens een demonstratie.’

Behalve veel steunbetuiging stuiten de spijbelende scholieren ook op achterdocht. Joke Schauvliege, tot dinsdagavond de minister van Natuur, Landbouw en Omgeving, beweerde dit weekend dat de acties een complot waren van natuurorganisaties. Dat zou Staatsveiligheid, de Belgische AIVD zelfs bevestigd hebben. Staatsveiligheid ontkende en de minister stapte op.

De Wever: ‘Het is compleet krankzinnig dat de minister zoiets zegt, maar ze heeft inmiddels haar excuses aangeboden. Ik vind het vooral zonde van onze tijd dat we ons daarmee bezig moeten houden.’

In Nederland hebben sommige opiniemakers het idee dat klimaatspijbelaars zijn geïndoctrineerd. Jullie ouders en leraren zetten jullie in voor hun eigen idealen, klinkt het.

‘Absoluut niet. Alle jongeren komen hier voor zichzelf. Het gaat over de toekomst van onze generatie. We zijn teleurgesteld in de overheid. Als je het rapport van het IPCC (het klimaatpanel van de Verenigde Naties, red.) leest, zie je hoe groot het probleem is en hoe serieus we het moeten nemen. En zeg niet tegen ons: ga terug naar school en ga oplossingen voor de klimaatproblematiek bestuderen. Dat is al gedaan, er zijn al oplossingen. De overheid moet nu actie ondernemen.’

Op sociale media richt veel kritiek zich op jou persoonlijk. Er wordt gemopperd over het feit dat je vliegreizen hebt gemaakt en bij de H&M gewinkeld hebt. Er circuleert een satellietfoto van het huis van je moeder zonder zonnepanelen op het dak. Hoe ga je daarmee om?

‘Ik houd me daar niet mee bezig. Ik lees dat gewoon niet. Ik hoor er natuurlijk wel over, maar ik krijg ook superveel positieve reacties. Kijk, niemand is perfect, maar wij proberen wel ons steentje bij te dragen. Dat van die zonnepanelen is trouwens grappig. We hebben een paar jaar geleden een inspecteur laten komen. Het dak is te schuin en staat te vaak in de schaduw voor zonnepanelen. Dus het klopt niet, maar bon.’

Je moeder heeft een melding gedaan bij de politie vanwege een bedreiging aan jou en je tweelingzus. ‘Gelukkig heeft een tweeloop twee lopen…’, schreef iemand op Facebook.

‘Dat is niet leuk natuurlijk. Ik snap dat niet iedereen het met me eens is, maar om daar zo’n haat tegenover te zetten. Ik kan er verder ook niet veel aan doen. Mij gaat zo’n opmerking in elk geval totaal niet beïnvloeden.’

Waarom zijn de reacties zo fel denk je?

‘Dat is deels omdat mensen denken dat we ze op kosten gaan jagen, wat absoluut niet zo is. Maar ook omdat we sommige mensen onder ogen laten komen dat er een groot probleem is met het klimaat. Daar worden ze misschien bang van of ze krijgen schuldgevoelens.

‘Ik hoop dat de Nederlandse scholieren zich in niet te veel van kritiek aantrekken en dat ze massaal gaan demonstreren donderdag. Als hun ouders zeggen dat ze niet mogen spijbelen, moeten ze gewoon rebelleren want het is nu of nooit.’

Er is ook hoon over jullie acties. Jullie zijn de generatie die opgegroeide met meerdere vliegvakanties per jaar. Moeten jullie niet beginnen met milieubewuster te leven?

‘Ik denk dat veel jongeren al milieubewust proberen te leven. Ik ben zelf bijvoorbeeld vegetariër. Maar het gaat ons niet om de dingen die je als individu kunt doen. Er is een grote systeemverandering nodig. De overheid moet serieus werk maken van het klimaat. Er moet bijvoorbeeld geïnvesteerd worden in een Europees treinnetwerk, zodat vliegen minder aantrekkelijk wordt.’

Je zei eerder dat de Wereldbank zou kunnen bijspringen door geld bij te drukken voor landen die zich inspannen voor het milieu. Zijn jullie oplossingen wel realistisch?

‘Die uitspraak is geframed. Wat ik bedoelde was: we hebben jaren geld bijgedrukt om de banken uit de crisis te halen. Er zou een wereldwijd systeem moeten komen waarbij landen die ecologisch bezig zijn door een soort Wereldbank geholpen worden. Ik ben geen klimaatexpert, het is maar een voorbeeld.’

Jullie hebben geen concrete eisen op tafel gelegd. Wanneer zijn jullie tevreden?

‘We zijn bezig met het opstellen van een expertpanel met klimaatwetenschappers, ondernemers, economen; alles wat je nodig hebt om goed beleid uit te stippelen. Ik kan nog geen namen noemen, want het is nog niet helemaal rond, maar ons panel gaat een klimaatactieplan maken voor de regering. We stoppen als de regering het klimaatprobleem serieus neemt. Zolang de minister het over een complot heeft, denk ik dat de boodschap nog niet is aangekomen.’

Ga je het jaar nog halen met al dat spijbelen?

‘Ik ga zeker het schooljaar halen, no worries. Ik denk dat mijn rapport beter gaat zijn dan dat van de regering.’

Lees hier meer over de klimaatspijbelaars:

De scholierenstaking voor het klimaat is vanuit België overgewaaid naar Nederland. ‘Als de politiek naar ons luistert, zijn we met één staking klaar. Doen ze dat niet, dan gaan we door.

Scholieren liggen nu ook weer niet wakker van het klimaat, leert een rondgang in Overveen en Haarlem. ‘Ons leven zal anders zijn dan dat van onze ouders, maar niet slechter.’

In België gingen vorige maand tienduizenden scholieren de straat op. Bewust niet in het weekend - ze spijbelen, om milieumaatregelen te eisen. ‘Burgerlijke ongehoorzaamheid lijkt de enige manier om met politici in gesprek te komen.’

Greta Thunberg zette als ‘klimaatspijbelaar’ een wereldwijde trend. De scholier, die asperger heeft, blijft weg van de lessen totdat Zweden de klimaatafspraken van Parijs echt naleeft

En lees hier meer over de energietransitie, die in elk Europees land anders wordt aangepakt. Wat typeert de Nederlandse aanpak, en wat doen onze buurlanden anders?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden