Vivendi zet Franse 'cultuur' in bij strijd

Op de valreep, vlak voor de presidentsverkiezingen van komende zondag kijkt Frankrijk gefascineerd hoe bij het media-concern Vivendi-Universal een interne oorlog is uitgebroken....

Met betaalzender Canal+ gaat het niet goed. Vivendi-president Jean-Marie Messier sprak deze week over een verlies van een half miljard euro. 'Canal+ had een ziel en maakte winst, ik heb de indruk dat het bedrijf allebei een beetje kwijt is geraakt.' Daarop maakte hij het ontslag van directeur Pierre Lescure bekend. Met moederbedrijf Vivendi-Universal gaat het evenmin voor de wind. Sinds Messier eind 2000 een enorme slag sloeg door het Amerikaanse filmbedrijf Universal over te nemen, is het financieel bergafwaarts gegaan. Over 2001 werd 13 miljard euro verlies geleden, het aandeel Vivendi-Universal daalde sinds begin dit jaar met een derde.

Het ontslag van Canal+-baas Lescure leidde op Wall Street tot een stijging van het aandeel Vivendi-Universal. Maar uit Frankrijk zelf steeg een golf van verontwaardiging op, die gisteren nog lang niet was uitgewoed. Tweehonderdvijftig televisie- en filmsterren, onder wie Catherine Deneuve en Juliette Binoche, tekenden een steunpetitie aan Lescure in Libération. Premier Jospin zei voor de radio dat hij 'zou waken voor de nationale belangen'. Zo hoog is de zaak inmiddels opgelopen dat een van de Vivendi-commissarissen gisteren weigerde het ontslag van Lescure te bekrachtigen. Daarmee dreigt een blokkade, die volgende week tijdens de aandeelhoudersvergadering tot een frontale botsing kan leiden.

De betaalzender Canal+ speelt een cruciale rol in de overleving van de eigen Franse filmindustrie, en wat hier de 'Franse culturele uitzondering' heet. Er is bijna geen grote Franse film die wordt gemaakt zonder Canal+-bijdrage. Wettelijk moet de zender 20 procent van zijn omzet in Franse films investeren. Vorig jaar ging daarbij 150 miljoen euro om, een derde van de totale Franse filminvesteringen. Directeur Pierre Lescure, tevens oprichter van Canal+, wordt beschouwd als de belichaming van dat typisch Franse quotastelsel.

In de filmwereld en de politiek vreest men dat de verdwijning van Lescure op termijn ook de verdwijning van de prettige Canal+-subsidie zal betekenen. Gisteren riep het Franse commissariaat voor de media (CSA) dat de bezigheden in de omroepwereld aan de wet moet toetsen, zowel Lescure als Vivendi-president Messier bij zich. Messier werd in de Franse filmwereld al zeer gewantrouwd na de inlijving van Universal en de aanschaf van een fors appartement in New York. Dat wantrouwen werd bevestigd toen hij een paar maanden geleden de Franse 'culturele uitzondering' plompverloren 'dood' verklaarde.

Messier zweert nu bij hoog en laag dat hij zich aan zijn wettelijke verplichtingen zal houden. Maar hij heeft veel krediet verspeeld. Messier kwam in 1995 aan het roer te staan van wat toen nog een rommelig bedrijvenconglomeraat was met de naam Générale des Eaux. Water, reiniging en bouw waren destijds de hoofdmoot van de activiteiten, die nu voortleven in Vivendi Environnement. Juist deze winstgevende tak wil Messier deels van de hand doen, om zijn problemen aan de mediakant het hoofd te bieden. Niet tot genoegen van zijn commissarissen.

Canal+ maakt in deze verkiezingstijd een eigen 'Journaal', gepresenteerd door de satiricus Karl Zéro. Dat journaal werd dinsdagavond gekaapt door het personeel van Canal+, dat een plenaire vergadering live uitzond. De ontslagen Pierre Lescure gaf er zijn ongezouten mening over Vivendi-Universal-president Messier. Het Journaal van Karl Zero wordt altijd gevolgd door de zeer populaire 'Guignols de l'info', de Franse variant van Spitting Image. De grote ster in deze campagne was tot dusverre 'Super-menteur' - super-leugenaar - een pop die veel weg heeft van president Chirac. Sinds woensdag mag de pop van Messier zich verheugen in een identieke uitmonstering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden