Vitaminerammers

Vanaf het veertigste levensjaar gaat het bergafwaarts. De dokter en de tandarts worden frequenter bezocht. Het afweersysteem laat, naarmate de jaren verstrijken, meer gaten vallen....

BROER SCHOLTENS

Het farmaceutisch bedrijf brengt sinds kort, onder de merknaam Redoxon Protector, pillen in de handel die 'het natuurlijke afweersysteem versterken'. In advertenties waarschuwt Roche 'iedereen uit 1954', diegenen die net de veertig zijn gepasseerd. Bedoeld wordt natuurlijk iedereen van vóór 1954.

In de pillen zitten anti-oxydanten, stoffen die 'het afweersysteem van de lichaamscellen in bloed, hart, hersenen en andere vitale organen wapenen tegen beschadiging en te snelle veroudering'. Kortom, ze zijn overal goed voor. Slikken, en je wordt niet ziek en reuze oud: één capsule per dag is 'in het algemeen toereikend'.

Roche stopt drie stoffen in de capsules: bèta-caroteen (dat in het lichaam wordt omgezet in provitamine A) en de vitamines C en E. In hoge doses (respectievelijk 15, 150 en 75 milligram), waarbij wordt voortgeborduurd op de natuur, want deze stoffen zitten ook in groenten en fruit.

Veel eten daarvan voorkomt hart- en vaatziekten en dat zit hem vooral in die anti-oxydanten, zo stelde Roche in een recente brief aan de Nederlandse apothekers. In gezonde voeding zit echter niet altijd genoeg om de beschermende werking te bereiken, meent Roche, vandaar die extra's via gezondheidscapsules.

Onderzoek ondersteunt deze visie. Roche noemt als belangrijkste mijlpaal een Europees onderzoek, waarvan de resultaten eind vorig jaar werden gepubliceerd. Deze Euramic-studie concentreert zich op het risico op een eerste hartinfarct. En inderdaad: het onderzoek 'suggereert dat het eten van voedsel met veel bèta-caroteen - wortels en groene-bladgroenten - dit risico verkleint'.

Er staat 'suggereert', want onomstotelijk staat niets vast. Sterker nog, uit de studie is bijvoorbeeld ook af te leiden dat op dit punt vitamine E geen extra bescherming oplevert.

Wel heeft het bedrijf het over de mogelijke voordelen voor rokers. Die verbruiken meer bèta-caroteen - en lopen dus een hoger gezondheidsrisico - omdat in die groep de oxydatieve stress groter is, zo leest Roche in de Europese studie. In veel steden waar in het kader van die studie onderzoek is gedaan, blijkt dat het geval. Er zijn echter ook plaatsen waar het net andersom ligt.

Dat maakt interpretatie van wetenschappelijke onderzoeksresultaten zo moeilijk. Het is meestal niet zwart en ook niet wit. De visie van Roche dat door roken meer bèta-caroteen wordt verbruikt en daarmee het gezondheidsrisico wordt vergroot, is terug te vinden in hun advertenties.

Reclameteksten laten per slot van rekening geen nuances toe, want die stimuleren de verkoop niet. 'Onze moderne leefwijze - roken, milieuvervuiling, UV-straling, chemicaliën en psychische spanningen - vergroot het aantal vrije radicalen waarmee lichaamscellen in aanraking komen en werkt celbeschadiging in de hand en daarmee het verouderingsproces.'

Rokers moeten om resultaat te boeken dus extra veel pillen slikken, is de boodschap. De opstellers van de Euramic-studie slaan echter niet zo wild met hun onderzoeksresultaten om zich heen; ze houden het erop dat groenten met veel bë> eta-caroteen (vooral wortels, spinazie en broccoli) mogelijk een positief effect hebben op het verlagen van het risico op een hartinfarct.

Daar blijft het bij. Over hoge doses, zoals in Redoxon-capsules, reppen de onderzoekers niet. Roche is vorige week dan ook ongetwijfeld geschrokken toen de resultaten werden gepubliceerd van een Fins/Amerikaans onderzoek onder 29 duizend mannen tussen 50 en 69 jaar. Daaruit blijkt dat het slikken van hoge doses vitamine E of bèta-caroteen geen extra bescherming geeft tegen longkanker of hart- en vaatziekten; bèta-caroteen vergroot zelfs het risico voor rokers.

Met andere woorden, zo stellen de onderzoekers, we weten nog veel te weinig; het kan vriezen of dooien, of soms beide tegelijkertijd, dus aanbevelingen over extra grote hoeveelheden vitamines zijn prematuur. Ofte wel: Redoxon-capsules zijn voor 'gelovers', een ondubbelzinnige wetenschappelijke onderbouwing is er niet. Dat wil niet zeggen dat gevarieerd eten eveneens geen zin heeft. Dat moet nog steeds. Maar er is geen reden voor het slikken van grote hoeveelheden.

Daar komt nog bij, zo blijkt uit die Fins/Amerikaanse studie, dat bij eenderde van de proefpersonen die dagelijks twintig milligram bèta-caroteen slikten, de huid tijdelijk vergeelde. Medici ergeren zich groen en geel aan de medische claims van Roche, capsuleslikkers lopen het risico te vergelen.

Broer Scholtens

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden