Vitaal de herfst in

Terug van vakantie, back to business. En ook: terug naar het grote moeten. De schuur opruimen. Je dochter opgeven voor een nieuw seizoen streetdance. Eindelijk je declaraties indienen. Een plan maken voor de invulling van de afdelingsvergaderingen in het najaar. Naast dit ‘doe-moeten’ – de overbekende to-do-lists die in de loop van een dag eerder voller dan leger lijken te worden – is er een ander soort moeten, dat we voor het gemak maar even ‘denk-moeten’ noemen. Denk aan het volgende type gedachten en overtuigingen: ‘Ik moet alles goed doen’; ‘Ik moet laten zien dat ik niet over me heen laat lopen’; ‘Ik moet mijn mond houden, want ik werk parttime’; ‘Ik moet alles zelf kunnen’; ‘Ik moet de verantwoordelijkheid nemen, want ik ben de enige die dat doet’; ‘Ik moet deze baan kunnen combineren met kinderen’.

De lijst gedachten, overtuigingen en oordelen over de wereld die we in de ‘moeten-vorm’ formuleren is voor iedereen anders. Maar moeten zullen we. Om moe van te worden.

Slaapschuld


En dat zijn we dus ook. ‘Moe’ is volksziekte nummer één. Naast hoofdpijn is moeheid de meest genoemde gezondheidsklacht in bevolkingsonderzoek, bleek uit de (meest recente) Tweede Nationale Studie van Ziekten en Verrichtingen in de Huisartspraktijk 2000/2002 . Mannen zijn minder vaak moe dan vrouwen: 33 procent versus 50 procent. Over het algemeen zeggen vrouwen, hoger opgeleiden en werkenden vaker moe te zijn. Die vermoeidheid ligt deels aan de toegenomen ‘slaapschuld’, een langdurig opgebouwd slaaptekort. (Bron: het eerste bevolkingsonderzoek naar de slaapduur en het slaapgedrag van Nederlanders, van slaaponderzoeker Victor Spoormaker van de Universiteit van Utrecht.) We slapen korter dan vroeger: gemiddeld nog maar zeven uur en twintig minuten per nacht, terwijl acht uur onze gemiddelde slaapbehoefte is. Het gevolg is volgens de onderzoeker dat de helft van de Nederlanders moe is bij het opstaan en 60 procent graag meer energie zou hebben.

Magneetstrip


Om die reden zoeken we ons heil in voedingssupplementen met veelbelovende namen als Vitalize, of we plakken heuse Vitaliteitschip op onze arm plakken. ‘Op de magneetstrip is een receptuur opgeslagen die via de huid wordt opgenomen, naarmate het lichaam daar behoefte aan heeft’, belooft de fabrikant. Het gebruik van dit soort voedingsupplementen is de laatste jaren sterk toegenomen, vooral onder vrouwen en hoger opgeleiden, blijkt bijvoorbeeld uit onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu uit 2005.

Maar voldoende vitamines en mineralen en genoeg slaap zijn maar een deel van de oplossing.

‘Vitaliteit is veel meer dan fysiek gezond zijn’, stelt vitaliteitscoach Jell-Yvon Kadijk. ‘Je kunt de mens niet opsplitsen in losse stukken, zoals Descartes dacht. Je lichaam, je geest en de omgeving waarin je leeft, werken voortdurend op elkaar in. Je vitaal voelen is een optelsom van een goede gezondheid en een gevoel van geluk en succes.’

Energievreters


Vitale mensen stralen, zijn levenslustig, opgewekt, lijken alles voor elkaar te krijgen. Hoe bereiken ze dat? Is vitaliteit sommigen gegeven en anderen niet? Het gevoel van geluk en succes dat nodig is om je vitaal te voelen, hangt van vele factoren af, weet Kadijk Er is bijvoorbeeld al veel gewonnen als je bewust nagaat waar de ‘energielekken’ in je leven zitten en waar je juist energie van krijgt. Al dat ‘moeten’ bijvoorbeeld. Moeten beperkt je keuze en levert negatieve gevoelens op. Opvallend: zodra je het moeten inruilt voor mogen (Ik mag vanavond naar die verjaardag. Ik kan gaan!) levert dat al meer energie op, blijkt uit psychologisch onderzoek. Kadijk: ‘Daarbij kun je nog verder gaan: waar geniet je eigenlijk echt van, wat geeft je energie? Alleen al door je te ontdoen van energievreters, en je energiebronnen een grotere plek te geven in je leven, neemt je levenslust sterk toe.’