'Visumplicht Turken blijft'

AMSTERDAM - Als Turken menen nu zonder visum op het vliegtuig naar Nederland te kunnen stappen, komen ze van een koude kermis thuis. Minister Gerd Leers voor Immigratie en Asiel liet de Tweede Kamer donderdag weten dat de visumplicht voor Turken nog altijd geldt.


Leers gaat in hoger beroep tegen een uitspraak van rechters in Haarlem, die maandag de visumplicht voor Turken ongegrond verklaarden.


Ze deden dit in de zaak die de Turkse ondernemer Cahil Yilmaz tegen de staat had aangespannen. Yilmaz, die in Nederland woonde en werkte, werd in 2009 aangehouden bij terugkeer van een korte reis naar Turkije. Hij had geen visum. Met een verwijzing naar een uitspraak van het Europese Hof uit 2009, stelt de rechtbank dat Yilmaz die ook niet nodig had.


Volgens dat Hof mag een EU-lidstaat geen visum vragen aan Turken als deze verplichting niet al bestond voor de peildatum 1 januari 1973. In dat jaar trad in Nederland het Aanvullend Protocol in werking, een volgende stap in het in 1963 gesloten Associatieverdrag tussen Turkije en de Europese Unie. In het Protocol werd geregeld dat de landen onderling geen nieuwe beperkingen invoeren met betrekking tot de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten.


In een brief aan de Tweede Kamer van 28 januari over de Yilmaz-zaak meldde Leers al dat de uitspraak van het Europese Hof geen gevolgen heeft voor Nederland. Die brief kwam evenwel te laat om nog een rol te hebben kunnen spelen in de Yilmaz-rechtszaak. Daarom ziet Leers het hoger beroep vol vertrouwen tegemoet.


Dat doet ook Yilmaz' advocaat Ejder Köse. 'Die brief van Leers onderbouwt juist onze stelling dat op de bewuste peildatum, 1 januari 1973, Nederland geen visumplicht hanteerde voor Turken', zegt hij. 'Er staat zwart op wit dat die plicht tussen 1968 en 1982 niet werd toegepast.' De visumplicht werd pas in 1982 in het Voorschrift Vreemdelingen opgenomen, aldus de brief. Volgens Köse wringt Leers zich in allerlei bochten om uit te komen onder verplichtingen die Nederland in Europees verband is aangegaan.


De raadsman denkt, 'voor de zoveelste keer', te kunnen aantonen dat Nederlandse Turken veel meer mogen dan de regering wil toestaan. Hij heeft, benadrukt hij, vaak 'met succes' gestreden tegen de staat. In zaken die handelden over de inburgeringsplicht, verhoging van leges voor verblijfsvergunningen, het intrekken van de verblijfsvergunning na een scheiding van personen die in het kader van de gezinshereniging naar Nederland waren gekomen. 'Het is een politiek spelletje van partijen die met de hete adem van de PVV in de nek, een signaal willen afgeven aan hun achterban.'


Voorzitter Aydin Akkaya van het Inspraak Orgaan Turken heeft daar premier Rutte op de nieuwjaarsreceptie bij de koningin persoonlijk op aangesproken. 'U komt uw afspraken niet na', hield hij Rutte voor met een verwijzing naar Europese verdragen. De premier riposteerde dat het de politiek vrij staat afspraken te veranderen. Akkaya: 'Natuurlijk, reageerde ik. Maar in de tussentijd moet je je daar wel aan houden. Nu rijdt de overheid schaamteloos door het rode licht.'


Akkaya zegt dat de Nederlandse Turken het spuugzat zijn. 'Steeds weer wordt er nieuwe regelgeving uitgevonden om migranten af te stoppen. Keer op keer moeten wij, via lange juridische omwegen, de overheid op de vingers tikken. Aan dat gezeur moet een einde komen.'


De uitspraak van de Haarlemse rechters veroorzaakte 'een mediahypje' in Turkije. Köse is platgebeld door Turkse journalisten. Het vonnis stond in enkele kranten en praatprogramma's besteedden er aandacht aan. Het is niet zo dat Turken nu massaal naar Nederland zullen komen, zegt Köse. 'Als ze het Nederlandse consulaat bellen krijgen ze nog steeds te horen dat ze een visum nodig hebben. Ze kunnen hier ook niet zomaar komen werken. Ze weten heus wel waar ze aan toe zijn.' De progressieve Turkse krant Radikal kopte ook voorzichtig: 'Hoop in Ankara over visa.' Het is veeleer 'de nationale trots' die opspeelt in Turkije, meent Köse en die de belangstelling verklaart. 'De EU doet altijd moeilijk over de toetredingsonderhandelingen. Het Nederlandse vonnis wordt gezien als een overwinninkje.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden