Visserijruzie heeft hoog soap-gehalte

Het visserijconflict tussen de Europese Unie en Canada begint een steeds hoger soap-gehalte te krijgen, tenminste aan Europese kant. Brussel wringt zich in allerlei bochten om de waarheid maar niet onder ogen te hoeven zien....

Van onze correspondent

Peter de Graaf

BRUSSEL

Gisteren had de Europese Commissie twee experts opgetrommeld om de Brusselse journalisten voor eens en voor altijd uit te leggen dat er niks verkeerd was met de Estai, de viskotter die begin deze maand door de Canadezen werd geënterd. Dat is bij terugkeer in de thuishaven van Vigo geconstateerd, na wat wordt genoemd een 'grondige inspectie' door Spaanse en twee EU-inspecteurs. Er werd geen geheime opslagplaats ontdekt en ook geen dubbele boekhouding.

De netten waren in orde, niks geen te fijne mazen. Okay, er ontbrak een net. De Estai keerde niet met vier doch met drie netten terug. Dat ene net had de Spaanse kapitein ijlings afgehakt en in de oceaan laten verdwijnen toen de Estai door de Canadese kustwacht werd geënterd. Maar wat wil je, aldus de Commissie, de Canadezen waren gewapend en de eerste reactie van de kapitein was: vluchten. Met een net minder was het schip 'wendbaarder'.

De vlucht mislukte, het schip werd opgebracht en de Canadezen visten het afgehakte net op. Het was dit net dat de Canadese minister Brian Tobin aan de internationale pers toonde. Op de televisie was duidelijk te zien: erg fijne mazen. Een reporter kon er nauwelijks een smalle microfoon door steken.

Maar wie zegt dat dat net van de Estai was? Brussel zegt daar in ieder geval lang niet zeker van te zijn. Want, aldus een van de experts, visnetten dragen geen label met de naam van de eigenaar erop. En: moeten wij dan gaan bewijzen dat het nìet van de Estai was? Dat zou de omgekeerde wereld zijn.

Bij inspectie in de Noordspaanse haven Vigo bleek ook de gevangen vis op de Estai aan de juiste maat. Maar het schip had niet alle vis meer aan boord. Want de Canadezen hebben 50 procent ervan in beslag genomen. Op de vraag of in die lading vooral jonge vis voorkwam, haalt de Europese Commissie de schouders op. Dat hebben wij niet kunnen controleren.

Maar klopt het dat de EU heeft geweigerd om ter plekke, in de Canadese haven van St John, inspectie uit te voeren op de lading en het net? Ja, zo moest de Europese Commissie aarzelend toegeven, maar daar was een goede reden voor. Als de EU de inspectie in St John had uitgevoerd, dan zou dat impliciet een erkenning inhouden van de illegale entering van een Europees schip in internationale wateren. Dat moesten we natuurlijk voorkomen, aldus Brussel.

Sinds het visserijconflict is uitgebroken, heeft Europees Commissaris van Visserij Emma Bonino als een repeteerwekker 'piraterij' geroepen. De Canadese actie in internationale wateren was illegaal, en daarmee heeft elk vervolg geen rechtsgrond meer.

Juridisch gezien heeft Brussel daar waarschijnlijk gelijk in. Spanje wil de kwestie niet voor niets aankaarten bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag, en Canada wil daar niet voor niets niet aan meewerken. Want entering van een buitenlands schip in internationale wateren mag natuurlijk niet.

Maar de Europese Commissie lijkt zich steeds meer vast te bijten in het juridische aspect, terwijl de publieke opinie en ook de politiek eigenlijk veel meer geïnteresseerd zijn in wat er werkelijk gaande was en is op de Grand Banks. Vissen de Spanjaarden daar nou de zee leeg, met of zonder illegale middelen, ja of nee? Het is de zwakte van de Europese Commissie dat ze die vraag stelselmatig vermijdt, wat de verdachtmaking er alleen maar groter op maakt.

Volgens diplomaten zijn de gelederen in de Europese Commissie nog aardig gesloten, maar de Europese ministerraad raakt steeds meer verdeeld. De Raad weigert in ieder geval in te gaan op de nadrukkelijke wens van Spanje om sancties te nemen tegen Ottawa. De EU wil het conflict niet op het spits drijven en bovenal langs diplomatieke weg oplossen.

Groot-Brittannië heeft al laten weten dat het elk sanctievoorstel tegen Canada zal vetoën. Ook Nederland, Duitsland, Zweden en Denemarkten zijn sterk gekant tegen strafmaatregelen, zo bleek gistermiddag bij de zoveelste vergadering van de EU-ambassadeurs. Ook in het visserijconflict begint langzaam maar zeker de klassieke scheiding tussen Noord en Zuid zichtbaar te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.