Vissen zolang er nog geen olie is

Met een aanzwellende olieramp in de Golf van Mexico proberen de vissers van Louisiana te vangen wat ze vangen kunnen.

Het net gaat open. Met een plof valt een berg vis op het dek. Krabbetjes zoeken een goed heenkomen, vissen happen naar adem, garnalen trappelen met hun pootjes. Razendsnel pikken de vissershanden de gamba’s eruit. Nergens vang je er meer dan op de bayous van Louisiana.

IJskist

Of ving je. Schipper Darell Moreau, sigaret in de mondhoek, kiept de vangst in een ijskist. ‘Ik houd ze voorlopig bij me. Misschien gaat de prijs de komende week flink omhoog. Een garnaal uit Louisiana, dat zou wel eens binnen een paar jaar kunnen verdwijnen’, zegt hij somber. Aan de andere kant van de monding van de Mississippi mag door de dreigende olieramp nu al niet meer worden gevist.

We varen door een eindeloze, platte moerasdelta. Eilandjes en inhammen zover het oog reikt. De grassprieten buigen in de wind, erboven scheren sierlijke pelikanen. ‘Dit riet hier komt allemaal onder de olie’, zegt Moreau. ‘Hoe ga je het ooit opruimen? Elke grasspriet apart schoonmaken?’

De ramp komt langzaam. Bijna niemand op dit schiereiland onder Louisiana heeft de olie gezien, anders dan op tv. Maar dat is een kwestie van tijd. De oliebron, een kilometer of 70 hiervandaan, blijft spuiten. Er staat een keiharde zuidwestenwind, die de vlek naar de kust stuwt. De lokale televisie waarschuwt de inwoners vast voor de oliedamp, die je kan doen overgeven en hoofdpijn veroorzaakt. ‘Mijn vrouw heeft ademhalingsproblemen. Ik moet haar evacueren’, zegt schipper Darell.

De eerste, dunne olielaag is bij de uiterste punten aangekomen, waar alleen de boten van kustwacht en reddingswerkers mogen komen. Hij wordt uiteengeslagen door de krachtige wind, die woeste golven opstuwt.

Zompig

Dat is meteen het enige voordeel van de wind, die je warm, zompig en met harde rukken in het gezicht blaast. Volgens meteorologen blijft het zo tot dinsdagochtend. De olie te lijf gaan is daardoor amper mogelijk. Verbranden gaat niet, maar ook het leggen van oliekeringen is moeilijk.

In een jachthaven in Venice, het dichtst bij de olievlek, hangen de olie-opruimwerkers in hun zwemvesten loom rond. Op hun boten ligt de oranje boom klaar. Zo heten de opblaasbare oliekeringen, een soort tochtstrippen van zeildoek, die de fragiele kust moeten beschermen.

‘BP betaalt ons om niets te doen’, zegt Walter Diamond, voorman van een opruimploeg. De hoge golven maken het te gevaarlijk en je krijgt de boom niet vast, vertelt hij. ‘Je houdt moeder natuur niet tegen. Het water gaat er overheen en onderdoor. Ik heb er gezien die aan stukken waren gescheurd, man.’ In de haven lopen allerlei types handen te wringen. De sheriff, die moppert op de langzame reactie van BP en de federale autoriteiten. ‘Eerst zeiden ze dat er niets aan de hand was, nu lijken ze wel in paniek.’

Trekvogels

De dierenbeschermers van Greenpeace en de Humane Society, die waarschuwen voor de komende verwoesting. Het is net de tijd dat de lokale vogels hun nesten bouwen, trekvogels langskomen en vissen naar hun paaigronden zwemmen. Als de olie de wortels van het riet aantast, kunnen hele stukken moerasland in zee verdwijnen.

En daar is de eigenaar van de jachthaven, die na Katrina voor miljoenen heeft herbouwd. Het zou nu vol moeten lopen. ‘Maar de sportvissers halen hun boten weg. Ze willen niet door de olie worden ingesloten.’

BP is nu bereid vissers en hun boten in te zetten voor het leggen van boom en het absorberen van olie. Maar het komt zeer traag op gang. In een school in Boothville krijgt schipper Darrell met honderden collega’s een cursus veiligheid. De onderwezen BP-filosofie ‘Als het niet goed voelt, stop het karwei’ klinkt nu wat wrang.

Opgekrabbeld

Darrell krijgt zijn diploma. ‘Nu wel’, grapt hij, want hij ging al op zijn twaalfde van school om op de vissersboot te werken. ‘Ik kan nauwelijks schrijven en lezen, wat moet ik als het vissen ophoudt’, zegt Darrell, die door Katrina zijn huis en drie boten verloor en net was opgekrabbeld.

Het seizoen zou net beginnen. ‘Ik heb een stapel rekeningen van de winter liggen. De bank belt me op.’ Hij kan alleen maar hopen dat BP goed betaalt. ‘Niemand kent het moerasland hier beter dan wij vissers.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden