Visie op sociale politiek is hard nodig

Het onderwijs en de instellingen voor sociale vorming werken vooral langs elkaar heen, een gevolg vanm..

Wie de suggesties en plannen van lezers en experts in het debat over De Sociale Agenda (het Betoog, 1 juli) bekijkt, ziet dat het niet zozeer ontbreekt aan ideeën als wel aan een samenhangende visie op de sociale politiek. Dat is misschien de grote zwakte van het beleid van de laatste decennia: het langs elkaar heen werken van uitvoerende en beleidsmakende instanties op het terrein van maatschappelijk werk en hulpverlening, jeugdzorg, kinderopvang, onderwijs en integratie.

De gevolgen van dit gebrek aan samenhang en coördinatie in het sociale beleid zijn desastreus. Dat blijkt niet alleen uit de vele problemen in de jeugd- en gezinszorg – denk aan recente familiedrama’s – maar ook uit de massale uitval van leerlingen.

Het gebrek aan coördinatie in het sociaal beleid is een verlaat effect van de verzuiling. In de jaren waarin de verschillende sociale en educatieve instellingen ontstonden, was Nederland een verzuild land. De instellingen waren meestal particulier, maar functioneerden wel in het kader van een katholiek, protestants, socialistisch of bijzonder neutraal verband. Deze verzuilde verhoudingen droegen tot ver in de jaren zeventig, tachtig bij aan een min of meer natuurlijke samenhang.

Van zo’n samenhang is de laatste decennia geen sprake meer. Bijzondere scholen kunnen zich zonder moeite onttrekken aan het sociale beleid van gemeente en centrale overheid – en ze hebben dat volop gedaan. Culturele vorming en sport spelen buiten het onderwijs en de jeugdzorg om, terwijl de kinderopvang goeddeels is overgelaten aan de krachten van een schimmige vrije markt. De ene instelling kan ongestraft langs de andere heen werken en de gevolgen daarvan doen zich dagelijks voelen.

Wie ernst wil maken met het bestrijden van de enorme problemen op het terrein van onderwijs en maatschappelijke zorg, moet krachten en initiatieven bundelen. En dat kan maar op een plaats: de scholen. Scholen voor voortgezet onderwijs moeten dan ook een spilfunctie krijgen in het sociaal beleid. Ondersteund door professionals, zouden de scholen samenhang kunnen brengen in het nu hopeloos versnipperde beleid van uiteenlopende instanties.

Voor dit alles is een enorme investering nodig, financieel, politiek en organisatorisch. Dat kan alleen als de politieke partijen en een toekomstig kabinet doordrongen zijn van de absolute noodzaak én de mogelijkheden van een samenhangend sociaal en educatief beleid – samenhang: zichtbaar in de dagelijkse praktijk, voor ouders, kinderen en jongeren, niet in de laatste plaats voor de betrokken maatschappelijke instellingen zelf.

Frank van Vree

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden