Vingerafdruk in paspoort veel te snel ingevoerd

Nederland heeft het biometrisch paspoort overhaast ingevoerd. De technische moeilijkheden van het massaal afnemen van vingerafdrukken zijn structureel onderschat. Het resultaat is een systeem dat niet doet waarvoor het is bedoeld, namelijk het bestrijden van fraude.

De afname van een vingerafdruk voor een biometrisch paspoort. © ANP

Dat concludeert hoogleraar en beleidsadviseur Roel Bekker, die in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken onderzoek deed naar de invoering van het biometrisch paspoort en de besluitvorming hierover tussen 1998 en 2011. Zijn bevindingen zijn deze week aan de Tweede Kamer aangeboden. Minister Spies beraadt zich op een reactie.

Uit proeven na de invoer blijkt dat bij het lezen van de vingerafdrukken in meer dan 20 procent van de gevallen een 'mismatch' ontstaat. Het apparaat zegt dan dat de vingerafdruk niet overeenkomt met die op het paspoort, terwijl dit wel het geval is.
Het nieuwe paspoort kwam vorig jaar onder vuur toen topambtenaren waarschuwingen bleken te hebben genegeerd over de veiligheidsrisico's van het biometrisch paspoort en de centrale opslag van vingerafdrukken. Toenmalig minister Donner besloot daarop centrale opslag uit te stellen.

Onder druk

De aanslagen van 11 september 2001 hebben de besluitvorming over het paspoort onder druk gezet, schrijft Bekker. Privacyargumenten verdwenen naar de achtergrond en besluiten werden genomen voordat de techniek voldoende was getest. Ruimte voor kritiek was er niet.

'Door de terreurdreiging moest het systeem in hoog tempo worden ingevoerd', zegt Bekker. 'Maar het gebruik van vingerafdrukken om verdachten van misdrijven op te sporen is iets anders dan het massale gebruik voor paspoorten. Nederland wilde voorop lopen.'
Sinds 2009 moet iemand die een paspoort of identiteitsbewijs aanvraagt een vingerafdruk afgeven. Dit is op Nederlands initiatief in Europees verband afgesproken om 'lookalike-fraude' - reizen met een paspoort van iemand op wie men lijkt - aan te pakken. De afdruk wordt opgeslagen in een chip op het paspoort.

Er lopen ten minste zeven rechtszaken van 'vingerafdrukweigeraars' tegen hun burgemeester, in verschillende stadia. Zij eisen een paspoort of identiteitsbewijs zonder hun vingerafdruk af te hoeven geven, omdat dit een inbreuk is op hun privacy.

Lees meer over dit onderwerp in de Volkskrant van vandaag
.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.