Vind uit of je vakantie schoner kan

Voor de milieubewuste vakantieganger is het erg lastig om uit te zoeken hoe vervuilend zijn camping, hotel of golfbaan is. De stichting BookDifferent is in het gat gesprongen.

Beeld Han Hoogerbrugge

Wie tijdens de vakantie planeet Aarde wil sparen blijft best thuis met de verwarming uit. Of gooit de tent achter op de fiets en peddelt langs natuurcampings. Best leuk, maar zelfs de meest verstokte wereldverbeteraar zal daar niet elk jaar zin in hebben. Planeet Aarde moet immers ook worden verkend.

Veel reizigers zijn overigens helemaal niet met het milieu bezig wanneer ze vakantieplannen maken. Uit onderzoek blijkt dat bij de keuze voor een bestemming vooral prijs, locatie en luxe van belang zijn. De gevolgen van het wereldwijde toerisme op het milieu zijn intussen enorm. Voor verre vliegreizen spuiten we de CO2 de atmosfeer in. Om op mooie plekken, hotel of camping aan te leggen vernietigen we de natuur. En op de stranden waar we als gestrande walvissen neerploffen om bij te komen van het drukke leven in de urban jungle vervuilen we zand en zee.

Doordat steeds meer wereldburgers zich een verre vakantie kunnen veroorloven wordt de druk van het toerisme alleen maar groter. Het vliegverkeer groeit komende decennia nog explosief en al die reizigers zoeken in den vreemde ook slaapplekken en een vrolijke dagbesteding. Afgelopen jaren hebben zich heel wat organisaties gestort op de vraag hoe dit kan met een zo beperkt mogelijke belasting van het milieu.

Gevolgen

De gevolgen van de reis zijn met boerenverstand al redelijk goed in te schatten: ver vliegen is niet best. Wie een idee wil krijgen, kan online vinden hoeveel broeikasgas er de lucht in gaat om op de plaats van bestemming te geraken. Via de organisaties als GreenSeat en Trees for Travel kan vliegen, autorijden of een treinrit ook 'klimaatneutraal'. In ruil voor een vergoeding planten deze organisaties bomen aan, of financieren met het geld energiebesparingsprojecten. Er is de nodige kritiek op dergelijke compensatieprojecten en milieu-organisaties wijzen erop dat geen CO2-uitstoten beter is. Maar compenseren is absoluut te verkiezen boven niet-compenseren.

Lastiger is het om de milieuschade van een vakantielocatie te meten. Het is op de computer thuis onmogelijk in te schatten welk hotel of camping bewust met de omgeving en het klimaat omspringt. Om de reiziger op dat vlak een beetje te helpen, is er inmiddels een woud van ongeveer zestig keurmerken ontstaan.

Zo is er Travelife, dat er onder meer op let dat hun hotels duurzame producten inkopen, groene stroom gebruiken en onder werknemers stimuleren dat ze milieuvriendelijk van en naar het werk komen. Greenkey is een ander label, dat vooral in Nederland door veel accommodaties gevoerd wordt. Vergelijkbaar met Trafelife, maar net iets anders. Zo besteedt Greenkey ook aandacht aan de aanwezigheid van groen rondom de locatie.

Raadsel

Die enorme keus stelt de reiziger voor een nieuw raadsel. Wat betekenen al die stempels? 'Het zijn er inderdaad heel veel', vindt ook Paul Peeters, lector duurzaam toerisme en transport aan hogeschool NHTVin Breda. Dat komt doordat het erg lastig is te beoordelen wanneer een vakantiebestemming duurzaam is. Hoe stel je de milieuschade vast van een hotel aan het strand of in de bergen? Hoe bepaal je de milieuschade van een golfbaan of zwembad? En nog lastiger: hoe vergelijk je uiteenlopende accommodaties? Toch verdienen de meeste labels die afgelopen jaren met veel moeite zijn opgezet de steun van de reiziger, vindt Peeters. 'Het is belangrijk dat goede ondernemers te vinden zijn en worden beloond.'

Probleem was tot nu toe vooral om op een overzichtelijke manier verantwoorde vakanties te zoeken. Op sites als booking.com, Expedia en tripadvisor staan labels niet altijd vermeld, maar zoeken doe je als toerist vooral op locatie en prijs. De duurzame opties verschijnen dan weggestopt tussen het andere aanbod.

Een organisatie die zich op deze kwestie heeft gestort is BookDifferent.com, een Nederlandse stichting die sinds 2012 een website in de lucht heeft gebracht die het voor consumenten makkelijker maakt verantwoorde hotels te vinden. BookDifferent werkt met zestien degelijke milieulabels die zesduizend hotels hebben gecertificeerd. Die selectie hanteert vooral het criterium dat een onafhankelijke partij toeziet op de methode en de uitvoering van het label. Hoewel elk label zijn eigen accent legt, zijn terugkerende zaken: waterhergebruik, afvalscheiding, energiebesparing en gebruik van verantwoorde schoonmaakproducten.

Daarnaast publiceert de website ook de geschatte CO2-voetafdruk van elk hotel. Het is een techniek die nog in de kinderschoenen staat, stelt BookDifferent op de eigen website. 'Toch is de kans dat accommodaties met een zeer grote voetafdruk in werkelijkheid een zeer kleine afdruk hebben, of omgekeerd, gering.'

Commissie

Alle boekingen via bookdifferent.com verlopen via de megawebsite van Booking.com, dat commissie betaalt voor elke milieuvriendelijk order. Omdat er achter BookDifferent een stichting schuilgaat en winst dus niet het doel is, biedt de site gebruikers nog een extraatje. Bij elke geboekte reis kan de klant de helft, gemiddeld zo'n 5 euro, van de verdiende commissie doorgeven aan een goed doel.

Terwijl het vinden van een schone reis in de reguliere branche dus steeds gemakkelijker wordt, voltrekt zich ook een andere ontwikkeling. Steeds meer mensen verhuren hun huis of vakantiehuisje via de deelsite Airbnb.

'Het is natuurlijk goed wanneer mensen hun vakantie doorbrengen op plekken die anders leeg staan', vindt Paul Peeters. Maar voor de ontwikkeling van de labels vindt hij het jammer. De huidige labels zijn ongeschikt voor particulieren, dus kunnen reizigers geen rekening houden met het milieu bij hun keuze voor een Airbnb-accommodatie.

Vragen over milieuvriendelijk gedrag of tips voor deze rubriek?
Mail naar groen@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.