Vincent om je nek

Vincent van Gogh is een merk. Koffiemokken natuurlijk, paraplu's en badlakens. Het Van Gogh-jaar 1990 zag een tragisch dieptepunt met de potjes Van Gogh-geboortegrond uit Zundert en het slimey ear, een stuk gel in de vorm van een oor dat je aan de muur kon plakken....

En nu is er opnieuw een Van Gogh-jaar. Kunnen we iets nieuws verwachten of gaan de oude dozen gewoon weer open?

Van Gogh Enterprises, de firma die de officiële merchandise van het Van Gogh Museum levert, distantieert zich van onzinnige Van Gogh-gadgets. 'We proberen een sterk merk te zijn', zegt adjunct-directeur Cor Krelekamp. 'Mensen moeten het logo van het museum zien, en weten dat het kwaliteit is wat ze kopen. Zoiets als een slimey ear zullen wij nooit maken'

Ter gelegenheid van 'Van Gogh 150' komt het bedrijf met nieuwe (!) mokken, espressokopjes, en een mousepad. In de praktijk betekent dit vaak dat bestaande artikelen worden bedrukt met het '150'-logo. Maar er is ook een wandeltas, met daarin een Van Gogh-kompas, een Van Gogh-poncho, en een boekje met een Van Gogh-route. Om ook aan de jeugdige Van Gogh-liefhebber tegemoet te komen, wordt een Van Gogh-lanyard geleverd, een sleutelhanger voor om je nek.

Frans Klein van Museum Magazijn, een bedrijf dat algemene merchandise - T-shirts, koelkastmagneten - aan kleinere Nederlandse musea levert, verwacht geen recordverkopen van Van Gogh-spullen in 2003. 'Van Gogh en Gauguin is net achter de rug. Bovendien zijn de tentoonstellingen en evenementen allemaal wat diffuser dan in 1990. Toen was het echt een spektakel, met een hele grote overzichtstentoonstelling. Nu gaat het meer om kunstenaars om Van Gogh heen. Mensen die hem hebben geïnspireerd, of kunstenaars voor wie Van Gogh een inspiratiebron was.'

De nieuwste Van Gogh-producten van Museum Magazijn zijn het zonnebloem-oog, een houten zonnebloempje met in het hart een stuk kaleidoscopisch geslepen glas, en de magic cube, een kubus met negen verwisselbare schilderijen. Een conversation piece, voor op tafel. Maar net zo makkelijk voorzien van werk van Rembrandt of Rubens.

Het alleenrecht heeft niemand - absurde souvenirs kunnen ook dit herdenkingsjaar opduiken. 'Als een kunstenaar meer dan zeventig jaar dood is, mag iedereen afbeeldingen van zijn werk gebruiken', zegt Krelekamp. 'Maar alleen wij hebben de beschikking over de originele kunstwerken, dus kunnen wij veel betere afbeeldingen maken. De rechten op die foto's zijn overigens wel beschermd.'

Hij laat een stapeltje onderzetters van een concurrent zien. Afgebeeld is Sterrennacht, alleen is het blauw flets en mist het schilderij de buitenste randen. 'Wij zouden aan zoiets nooit onze naam verbinden. Maar als de klant dit in de Blokker ziet liggen, denkt hij ''hé, Van Gogh''. Daar zijn wij dan ook weer bij gebaat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.