Villepin zet Sarkozy de voet dwars waar hij kan

Clearstreamzaak zet de schijnwerpers op Villepin die daar behendig gebruik van maakt.

Van onze correspondent Ariejan Korteweg

Alsof de verkiezingsstrijd in volle gang was, zo schudde Dominique de Villepin vorige week handen in Bondy, een voorstad van Parijs die vier jaar geleden in lichterlaaie stond bij de banlieue-rellen. Villepin, die indertijd als eerste minister een uitgaansverbod instelde, dronk nu muntthee en at zoete taartjes. ‘Ik zou zeker op u stemmen’, verklaarde iemand van het ontvangstcomité.

Verkiezingsstrijd?

Intussen werd in Parijs het hoofdkwartier van zijn politieke beweging ingericht. Club Villepin, op een steenworp afstand van het Élysée, het presidentieel paleis, moet uitgroeien tot ontmoetingsplaats voor zijn geestverwanten. Er hebben zich al enkele duizenden leden aangemeld, voor het eind van het jaar wil Villepin er honderdduizend hebben.

Villepin? Verkiezingsstrijd? Maar de ex-premier kan toch veroordeeld worden in de Clearstreamzaak? Jazeker. Maar dat de rechter vandaag een boete van 45 duizend euro en achttien maanden voorwaardelijke gevangenisstraf tegen hem kan uitspreken, lijkt Villepin niet te deren.

Integendeel, het sterkt hem in zijn pogingen president Sarkozy de voet dwars te zetten waar het maar kan.

Sarkozy versus Villepin

Dat vandaag naast Villepin ook de informaticus Imad Lahoud en voormalig EADS-topman Jean-Louis Gergorin veroordeeld kunnen worden – je zou het haast vergeten. De zaak Clearstream draait om twee hoofdrolspelers. Het is Sarkozy versus Villepin, president versus ex-premier, parvenu versus aristocraat, politicus versus carrièrediplomaat. Maar ook: advocaat versus advocaat, orator versus orator.

Sarkozy en Villepin halen het beste en het slechtste in elkaar naar boven. Het was Villepin die de president tot zijn grootste verspreking van het afgelopen jaar wist te verleiden: Sarkozy sprak al over ‘schuldige’ toen het proces nog moest beginnen. Vanaf het begin heeft Villepin het proces tot een politieke affaire willen maken. ‘Dat ik hier sta, is te wijten aan de verbetenheid van één man: Nicolas Sarkozy’, zei hij al op dag één van het proces. ‘Uit naam van het Franse volk zal ik vrij en onschuldig uit deze zaak tevoorschijn komen.’

Clearstream als podium

De afgelopen jaren gebruikte Villepin de interviews die hem als auteur van dichtbundels en boeken over Napoleon ten deel vielen als middel om zijn politieke opvattingen te verspreiden. Clearstream bleek een veel beter podium. Zolang het proces loopt, blijven de schijnwerpers op hem gericht en kan hij zijn boutades kwijt.

‘Ik sta geen zelfvoldaanheid toe als Frankrijk 800 duizend banen heeft verspeeld en het land verdeeld wordt met nutteloze debatten als dat over de nationale identiteit’, aldus Villepin in Bondy, waar hij zich als alternatief voor Sarkozy presenteerde. ‘Ik wil Frankrijk en de Fransen dienen.’

Die politieke ambities lijken vooralsnog op weinig gebaseerd. Villepin en Sarkozy behoren beiden tot de rechtse UMP, waar het gezag van de president onomstreden is. Villepin heeft bovendien nog nooit aan een verkiezing meegedaan. Na de diplomatieke dienst werd hij topambtenaar en nog weer later minister.

'Alleen als gelijken'

Toch, als de Fransen gevraagd wordt wie de beste politieke tegenstander is van Sarkozy, dan noemen ze vaak Villepin. Omdat hij het zo mooi kan zeggen. Omdat een deel van de kiezers hem aantrekkelijk vindt. Maar toch ook wegens de waarden die hij zegt uit te dragen. Villepin werpt zich graag op als de fakkeldrager van het gaullisme, rechtse politiek met een sociaal gezicht.

Villepin als minister onder Sarkozy, dat zou een duivelse en dynamische combinatie kunnen zijn. De kans daarop is nihil. ‘Ik zie me niet in een gezagsverhouding met hem. We kunnen alleen als gelijken opereren’, zegt Villepin.

Ingedekt tegen alle uitspraken

Maar eerst moeten de rechters zich uitspreken. Wist Villepin dat de naam van Sarkozy figureerde op een vervalste lijst van mensen die smeergeld zouden hebben aangenomen en dat bij de zakenbank Clearstream hadden geparkeerd? Of is hij voorgelogen door het duo Lahoud en Gergorin? Tegen beide uitkomsten heeft hij zich ingedekt. In het geval van een veroordeling zal hij de politieke druk op de rechtsgang veroordelen. Wordt hij vrijgesproken, dan wast hij triomfantelijk zijn handen in onschuld.

Voor iemand die zo behendig kan opereren, zou in een regering toch een plaats te vinden moeten zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden