Villawijk-noord in Vught stemt als vanouds

Olaf Tempelman berichtte tot aan de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart vanuit Vught over de stand van het land. Slot: naar de stembus

Verkiezingsbord in de Esschestraat. Voor de PVV geen affiches, maar een spuitbus. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Stereotypen moet je niet constant herhalen, maar als je er tegenaan botst, kun je moeilijk anders. Op woensdagmorgen staat midden op het ruime trottoir voor Brasserie 155 in Vughts groene villarijke noordzone een recent model Mercedes geparkeerd waaruit, enigszins gehaast, een goed gekapte heer in blauw maatpak met een stembiljet stapt. In mijn jeugd heette Brasserie 155 café-restaurant Eldorado, maar de partij die in dit Vughtse stembureau als grootste uit de bus komt, is al minstens een halve eeuw dezelfde.

Spreek hier kiezers aan en je vermoedt dat de electorale voorkeur van 2017 niet gaat afwijken van die van 2012, 1986 en 1977. Geert Amijs, woonachtig nabij dit stembureau en directeur van Credit Alliance in Den Bosch, zegt het zo: 'Rutte heeft het gewoon uitstekend gedaan en vooral de laatste dagen zijn leiderschap nog eens goed getoond.' Die analyse wordt breed gedeeld. Koen en Miriam, Kees Jan en Machteld: allen stemmen zij hier vandaag op de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie.

Als je twee maanden in een landelijke krant over een gemeente van 26 duizend schrijft, blijft dat in die gemeente niet onopgemerkt. Eén Vughtse dame verzoekt mij beleefd doch dringend 'niet weer alle clichés over Vught-Noord van stal te halen'. Ik beloof haar dat ik het ga proberen, maar dat clichés zich lastig laten omzeilen als ze statistisch worden gestaafd.

Standplaats Vught

In de aanloop naar de verkiezingen peilde Olaf Tempelman de stemming in het land. Dat deed hij vanuit een microversie van Nederland: Vught. Hoe hebben de decentralisatie in de zorg, de versobering van de renteaftrek en al die andere kabinets-maatregelen Vught en daarmee Nederland veranderd?

Lees hier de voorgaande afleveringen terug.

Een interessante uitzondering in Brasserie 155 is een gepensioneerd jurist en ondernemer die normaliter VVD maar ditmaal CDA stemt 'om de ruggengraat van onze samenleving te versterken'. Onze maatschappelijke ruggengraat: dat is het christendom. De rechtsstaat, onze sociale zekerheid: we danken die aan onze christelijke wortels. 'Het christendom trekt zich noodgedwongen steeds verder uit onze samenleving terug, ik trek electoraal aan de rem.'

Ten zuiden van Rijksweg 65 die Vught doorsnijdt zijn niet-VVD-stemmers makkelijker te vinden. Hoe lager de huizenprijzen en hoe hoger het aantal huurwoningen, hoe groter zowel PvdA, SP als PVV in Vught worden - het is een cliché, er zijn cijfers beschikbaar. In het stembureau in Basisschool De Wieken in de Lidwinastraat won bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2010 de PVV, bij die van 2012 de PvdA en bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2015 de SP.

Praat hier met kiezers die willen vertellen wát ze hebben gestemd en je geeft de SP een goede kans opnieuw de grootste te worden. Henk begeleidt zijn zieke vrouw Hennie die op krukken loopt - zij zijn Emile Roemer al jaren trouw en hopen dat hij zal voorkomen 'dat de zorg helemaal kapot bezuinigd wordt'. De bejaarde mevrouw Hannie komt met haar rollator. Zij overwoog eventjes op Henk Krol te stemmen, maar ze knapte helemaal af op die dure helikopterreis waarmee de 50Plus-leider vele provincies aandeed. 'Hoeveel ouderen had hij van dat geld niet kunnen helpen?' Bij mevrouw Hannie is het weer gewoon SP geworden.

Af en toe stuit je hier op kiezers die verklaren 'om strategische redenen' op Rutte te stemmen. Een ouder echtpaar stemt normaal 'links van midden'. Echter: 'die man met dat witte haar mag gewoon niet de grootste worden. Die ruit de boel op en vervolgens neemt hij geen beslissingen, dat moet Rutte voor hem doen.'

Dat 'die man met dat witte haar' in dit stembureau toch de grootste zal worden, mag niet op voorhand worden uitgesloten. Wie zich op deze verkiezingsdag door Vught verplaatst, ontdekt al snel een wetmatigheid: bij de stembureaus waar in 2010 en 2012 veel PVV werd gestemd, stuit je op veel méér kiezers die niet willen vertellen wat ze hebben gestemd, die afwerende gebaren maken of die nieuwsgierige lui met een duwtje op afstand houden.

In de loop van de middag wil één vrouw van rond de zestig mij wel vertellen dat we in Nederland met veel te veel mensen zijn, dat de moslims zich niet aanpassen maar wel van onze voorzieningen profiteren, dat het leven voor gewone Nederlanders steeds moeilijker wordt en dat Erdogan 'zijn Turken hier' gebruikt om Nederland te islamiseren. Ik zeg dat Erdogan dat volgens mij niet een-twee-drie klaarspeelt omdat die Turken in Nederland nog niet eens 2,5 procent van de bevolking vormen, en ze steunen niet eens allemaal Erdogan. Zij zegt: 'Wij worden het toch niet eens.'

Vlakbij de spoorlijn in de Esschestraat staat een billboard waarop bijna alle partijen flink hebben geplakt behalve die ene. Lokale adepten zijn in dat vacuüm gesprongen en hebben de voor- en achterkant met een spuitbus van de hoofdletters PVV voorzien. Nederland is nog niet 'weer van ons', Vught evenmin, deze billboard wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden