Vijftigtal bewakers Auschwitz opgespoord

Het Centrum voor Onderzoek naar Nazimisdaden in Ludwigsburg heeft bekendgemaakt dat het, bijna 68 jaar na het einde van de oorlog, vijftig vermoedelijke bewakers van vernietigingskamp Auschwitz heeft opgespoord.

BERLIJN - Enige tientallen hoogbejaarde Duitsers die een groot deel van hun leven met een verschrikkelijk geheim hebben geleefd, moeten vrezen dat de politie binnenkort voor de deur staat.


Het onderzoekscentrum in Ludwigsburg, dat sinds 1958 onderzoek doet naar misdrijven die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gepleegd, heeft sinds het proces tegen kampbeul John Demanjuk een aantal oude zaken opnieuw onderzocht.


Demjanjuk, bewaker van kamp Sobibor, werd in 2011 in München tot vijf jaar cel veroordeeld omdat hij medeplichtig was aan moord op twintigduizend mensen. De Oekraïner ging in hoger beroep, maar hij overleed vorig jaar, 91 jaar oud, in een Duits verpleeghuis.


De vijftig mannen tegen wie nu rechtszaken worden voorbereid, zouden alle rond de 90 jaar oud zijn. Ze wonen, aldus directeur Kurt Schrimm van het onderzoekscentrum in Ludwigsburg, 'verspreid over geheel Duitsland'.


Demjanjuk werd destijds door de rechter aangewezen als een man 'die deel had uitgemaakt van een vernietigingsmachine'. Volgens Schrimm maakt die argumentatie een procesgang tegen de vijftig voormalige kampbewakers kansrijk. Hij zegt dat een proces ook succesvol kan zijn zonder aanwezigheid van directe getuigen. 'In tegenstelling tot vroeger kunnen bewezen werkzaamheden in het kamp al voldoende aanleiding zijn tot een veroordeling.'


De hoogbejaarde mannen die nu moeten vrezen voor vervolging, zouden allemaal actief zijn geweest in het Duitse vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau dat in het zuiden van Polen lag. Daar werden tijdens de Tweede Wereldoorlog meer dan een miljoen mensen vermoord, vooral Joden. Ook een groot deel van de Nederlandse Joden werd in het kamp vergast.


In Auschwitz, dat het grootste vernietigingskamp van de nazi's was, werkten vele duizenden Duitsers, onder wie een groot aantal SS'ers en vrouwen. Een aantal van hen werd opgepakt en veroordeeld. Kampcommandant Rudolf Höss werd in 1947 naast een van de crematoria opgehangen.


Een aantal beulen ontliep de straf. Zo verdween SS'arts Josef Mengele, die experimenten uitvoerde op de gevangenen, naar de binnenlanden van Zuid-Amerika. 'De Engel des Doods' overleed daar in 1979. Het is onbekend hoeveel beulen en voormalige kampbewakers nog in leven zijn, maar het zijn er zeker nog tientallen, getuige het aantal aanklachten dat nu in Ludwigsburg wordt voorbereid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden