Vijfde Brexit-ronde start maandag, maar het tempo is tergend traag - aan wie ligt dat?

In Brussel begint maandag de vijfde onderhandelingsronde over de Brexit, maar de kans dat er 'genoeg voortgang' zal worden geboekt - en er na deze maand een begin kan worden gemaakt met echte handelsbesprekingen - is zeer klein. De Britten leggen de schuld deels bij Brussel.

David Davis (links) en Michel Barnier tijdens een Brexit-persconferentie op 28 september 2017Beeld epa

De Brusselse onderhandelingsstrategie? Een haka. Met deze verwijzing naar de intimiderende, maar onschuldige krijgsdans van de Nieuw-Zeelandse rugbyspelers amuseerde Syed Kamall, leider van de Conservatieve fractie in het Europees Parlement, zijn gehoor op het partijcongres. Hij was niet de enige die er zo over dacht. De Brexiteers gaan ervan uit dat de EU haar harde en legalistische opstelling vroeg of laat zal laten varen. De Brusselse eisen zouden onredelijk zijn.

Alleen over de rechten van de EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk is vooruitgang geboekt, maar ook hier ligt een struikelblok: de Britten zijn bereid uitspraken van het Europese Hof van Justitie te volgen, maar niet op bindende wijze. Het zou dan ook uniek zijn wanneer een groep inwoners van een land valt onder het recht van een vreemde mogendheid. Het enige precedent is het Britse Hof voor China in Shanghai, waar in de 19de eeuw onder Brits gewoonterecht zaken tegen Britten in China werden behandeld.

De Britten begrijpen niet waarom er op het vasteland geen vertrouwen bestaat in hun eeuwenoude rechtsstelsel. Het probleem is dat blunders van het ministerie van Binnenlandse Zaken met betrekking tot EU-burgers voor achterdocht hebben gezorgd. Volgens sommige Brexiteers had Theresa May allang een onvoorwaardelijk aanbod moeten doen aan de drie miljoen Europese ingezetenen, die nu de status van ruilmiddel hebben. Met deze geste zou meteen een morele en tactische zege zijn behaald.

Ieren

Wat May ook had moeten doen: het Ierse parlement in persoon toespreken. De Ieren hebben het gevoel dat hun zorgen niet serieus worden genomen door Londen, een gevoel dat de discussies over de Ierse grens-kwestie bemoeilijkt. Volgens de Britten spant de EU bij dit onderwerp het paard achter de wagen. Wanneer er een akkoord ligt over vrijhandel en een nieuwe douane-unie, beweert Londen, kan de grens precies zo blijven als deze nu is: open en onzichtbaar.

Maar de meeste problemen veroorzaakt de eindafrekening. De EU verwacht uit te komen tussen de 55 en 70 miljard euro. De Britten daarentegen wijzen op een rapport van het Hogerhuis waarin staat dat ze Brussel juridisch gezien geen penny verschuldigd zijn. Sterker, de Brexiteers doen de geest van Thatcher herleven door te beweren dat hun land elf miljard euro tegoed heeft, een deel van de winst van de Europese Investeringsbank. Dit komt de sfeer niet ten goede.

Op het eiland groeien de zorgen over de 'no deal' die in het verschiet ligt. The Observer meldde dat er een openbaarheidsverzoek loopt over een geheim rapport waarin May heeft gelezen dat er juridisch gezien een weg terug is naar het lidmaatschap en deze week komt Nick Clegg uit met een boek over hoe de Brexit kan worden tegengehouden. Brexiteers maken zich vooralsnog geen zorgen, of in de woorden van de Conservatieve europarlementariër Nirj Deva: 'We moeten stiff upper lipped blijven.'

Hier leest u de laatste stukken over Brexit

De sfeer in de Brexit-onderhandelingen tussen de Europese Unie en Groot-Brittannië is verbeterd in vergelijking met augustus, maar de twee partijen zijn er nog lang niet. Zo bleek eind september na afloop van de vierde onderhandelingsronde.

Groot-Brittannië is zichzelf na het Brexit-referendum opnieuw aan het uitvinden. De Tories, afgelopen week op congres bijeen, zien in hun koninkrijk een vrijplaats voor de wereldhandel. De socialisten fantaseren van een arbeidersparadijs in de Noordzee. Premier May gaat onderwijl proestend ten onder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden