Vijf vragen over Willem Holleeder

Nu Willem Holleeders advocaat Stijn Franken onder druk van de deken is opgestapt, moet de bekendste crimineel van Nederland op zoek naar een alternatief. Makkelijk is dat niet. De vijver is klein, de hindernissen hoog. Vijf vragen:

Beeld anp

Wie moet ervoor zorgen dat Holleeder een nieuwe advocaat krijgt?

In eerste instantie de rechtbank. Holleeder zit in voorarrest, hij heeft recht op een advocaat. De rechtbank moet zoeken naar iemand die Franken wil opvolgen. De kans is groot dat Holleeder daar niet op wacht. Franken kan hem weliswaar niet meer verdedigen, hij kan zijn oud-cliënt nog wel helpen in de zoektocht naar een capabele vervanger. Hij heeft de plicht de zaak behoorlijk over te dragen.

De rol van Franken blijft daarom extreem belangrijk, zegt Germ Kemper, voormalig deken van de Amsterdamse Orde van Advocaten. 'Ik neem aan dat hij zich het lot van Holleeder aantrekt. Hij zal de best mogelijke opvolger willen.'

Wordt het moeilijk een goede opvolger te vinden?

Er zijn niet veel advocaten die de expertise hebben om deze zaak te kunnen overnemen. Tussen de tien en de twintig, schatten ingewijden. Het merendeel daarvan is betrokken bij zaken die zijdelings raken aan die van Holleeder, zoals het passage-proces, en kan hem vanwege belangenverstrengeling niet bijstaan.

Zo vertegenwoordigt Jan-Hein Kuijpers de belangen van Mohammed R., neemt Inez Weski het op voor Danny K. en is Nico Meijering de advocaat van Dino S. Gerard Spong zit niet in de passage-zaak, maar tot hem hoeft Holleeder zich ook niet te wenden: zijn kantoor staat een ex van de crimineel bij.

Van de overgebleven kandidaten is het de vraag of ze hun praktijk willen 'schoonvegen' voor Holleeder. Hij moet hopen op hun ijdelheid. De zaak Holleeder garandeert jarenlange media-aandacht en een prima inkomen. Hoogstwaarschijnlijk gaat de opvolger van Franken, net als hij, op toevoegingsbasis werken. Dat betekent vele honderden uren werk, voor 107 euro per uur. In de advocatuur geen vetpot, maar ook niet slecht.

Holleeder wordt ervan beschuldigd zijn advocaten te manipuleren. Willen advocaten wel met hem in zee?

Voor de buitenwereld lijkt het geen dankbare baan, advocaten zien het vooral als een uitdaging. 'Holleeder heeft in het verleden met meerdere advocaten gewerkt en niemand is gestopt vanwege manipulaties', zegt advocaat Job Knoester. Hij ziet het probleem niet. 'Als je als advocaat de ervaring hebt om zo'n dossier aan te kunnen, ben je ook wel gewend om met dat soort mensen om te gaan.'

Dat Holleeder een lastige cliënt is, lijdt geen twijfel. 'Hij is niet het type dat z'n advocaat blind vertrouwt en z'n gang laat gaan', aldus Floris Bannier, emeritus-hoogleraar advocatuur en voormalig deken. 'Je zult als advocaat pittige gesprekken met hem moeten voeren. Ik aarzel of ze daarvoor in de rij staan.'

Beeld anp

Hoeveel vertraging loopt de zaak op?

In de rechtszaal was Franken deze week pessimistisch. Volgens hem is het overduidelijk dat een andere samenstelling van de verdediging tot grote problemen leidt. 'Omdat ik in negen jaar een dossierkennis heb opgebouwd die een andere raadsman, hoe briljant ook, nooit in een tijdsbestek van bijvoorbeeld twee of drie jaar kan verkrijgen', aldus Franken.

Het is onwaarschijnlijk dat de rechtbank daar rekening mee gaat houden. Kemper: 'Vermoedelijk krijgt de nieuwe advocaat enkele maanden de tijd, meer niet.' Dat hoeft geen probleem te zijn, menen ingewijden. Er zouden genoeg minder bekende advocaten zijn die deskundig genoeg zijn om de zaak in teamverband te doen. Of Holleeder daar genoegen mee neemt, is zeer de vraag.

Wat betekent de situatie voor de positie van Holleeder?

Voor Holleeder is het opstappen van Franken een klap. De twee hadden een jarenlange band, Holleeder vertrouwde zijn raadsman. Een vertrouwensband is nodig om optimaal met elkaar te kunnen werken. Franken kent het dossier bovendien van binnen en buiten. Die kennis kan hij deels overdragen aan zijn opvolger, maar de finesses niet.

Een situatie met alleen maar verliezers. 'Niet alleen voor Holleeder is dit slecht, ook voor de rechtstaat', aldus emeritus-hoogleraar Bannier. 'De zaak loopt wederom vertraging op, terwijl het juist van belang is dat de tijd tussen daad en berechting zo kort mogelijk is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden