Vijf vragen over het lek bij beveiligingsteam Wilders

Hoe gaat het nu verder?

Faris K., een medewerker van de De Dienst Bewaken & Beveiligen betrokken bij de beveiliging van Geert Wilders, wordt beschuldigd van het verkopen van vertrouwelijke informatie.

Geert Wilders op straat, omringd door zijn beveiligers. Beeld ANP

Waarvan wordt Faris K. beschuldigd?

Faris K., een medewerker van de dienst die verantwoordelijk is voor de beveiliging van politici en het koningshuis, werd maandag aangehouden. Woensdag onthulde NRC dat deze Marokkaans-Nederlandse agent betrokken was bij de beveiliging van PVV-voorman Geert Wilders. In die hoedanigheid had hij toegang tot zeer vertrouwelijke politiesystemen.

K. zou via een 'bevriende tussenpersoon' informatie uit opsporingsonderzoeken hebben verhandeld. Deze informatie zou zijn gelekt naar een criminele organisatie die verdacht wordt van heling en witwassen. De politie ontdekte dat toen tijdens een rechercheonderzoek opviel dat deze groep beschikte over geheime politie-informatie.

Hoeveel informatie K. heeft verkocht en hoelang hij dit al deed, is onduidelijk. 'De pijn zit nu vooral in het feit dat iemand op die plek zoiets kon doen', zegt Jan Struijs, voorzitter van vakbond NPB.

K. beveiligde Wilders niet zelf. Wel maakte hij zogenoemde 'omgevingsscans' voor onder anderen Geert Wilders. Hij deed vooronderzoek naar plaatsen die beveiligde personen van plan waren te bezoeken.

Was de veiligheid van Geert Wilders in het geding?

Voor zover de politie nu weet niet. Er zijn ook geen indicaties dat andere beveiligde personen gevaar liepen. Dat zei korpschef Erik Akerboom woensdag op BNR Nieuwsradio. Toch wilde hij niet uitsluiten dat er aanvullende veiligheidsmaatregelen worden genomen. 'Het onderzoek loopt volop.'

Eerder schreef Wilders op Twitter: 'Als ik de dienst die mij moet beveiligen niet meer blind kan vertrouwen, kan ik niet meer functioneren. Dit is onacceptabel.' Woensdagmiddag liet hij, na een gesprek met premier Rutte, weten niet meer te willen reageren op de kwestie. 'Is een serieuze zaak en wordt gelukkig ook serieus door kabinet opgepakt.'

In een brief aan de Tweede Kamer schreef minister Stef Blok (Veiligheid en Justitie) woensdagavond dat er 'geen aanleiding is om aan te nemen dat te beveiligen personen in gevaar zijn geweest'.

Het is niet eerste lekschandaal bij de politie. Wat is er aan de hand?

Afgelopen tijd is de politie meerdere malen opgeschrikt door een schandaal. In het najaar van 2015 werd 'politiemol' Mark M. uit Weert opgepakt. Hij zou op grote schaal vertrouwelijke politie-informatie hebben doorverkocht aan criminelen.

In juni 2016 werd in Den Haag agent Amine A. gearresteerd. Hij wordt verdacht van corruptie, schending van het ambtsgeheim, medeplegen van inbraken en deelname aan een criminele organisatie. De Haagse agent zou informatie over wietkwekerijen hebben doorgespeeld aan criminelen, die deze vervolgens leegroofden voordat de politie kwam. Afgelopen najaar werden eveneens twee Limburgse agenten aangehouden wegens het lekken van vertrouwelijke informatie.

In steeds beter beveiligde maatschappij, zien criminelen volgens Struijs steeds meer de waarde van politie-informatie. 'Het is het nieuwe goud.' Agenten worden volgens de politiebondvoorzitter vooral benaderd in cafés, sportscholen of via sociale media. 'Niet alleen door criminelen. Maar ook door mensen die een huis willen kopen en willen weten wat voor buren ze krijgen.' Hij benadrukt dat de Nederlandse politie niet corrupter of minder corrupt is dan die in omringende landen. 'De recente zaken hadden veel impact, het nieuws is als een mokerslag aangekomen bij agenten.'

Volgens Struijs zou er op de politiewerkvloer meer over moeten worden gesproken, ook vindt hij dat er een onderzoek moet komen naar de valkuilen voor agenten. 'Agenten worden op dergelijke situaties niet goed voorbereid. En ook de screening van agenten kan beter. Er zijn nauwelijks tussentijdse screenings.'

Lees ook

Mark M. had een functie die hij nooit had mogen krijgen. Lees hier de reconstructie van de affaire (+).

Over zijn geschiktheid bestaan van meet af aan twijfels, maar toch belandt Mark M. bij de recherche. Lees hier het profiel van de politiemol (+).

Voorzitter van de Nederlandse Politiebond Jan Struijs. Beeld anp

Ook de Dienst Bewaken en Beveiligen is eerder in opspraak geweest. Heeft deze zaak daarmee te maken?

De Dienst Bewaken & Beveiligen (DBB) van de Nationale politie beveiligt leden van het Koninklijk huis, politici, diplomaten en mensen die vanwege hun denkbeelden worden bedreigd. De eenheid maakt onder meer dreigingsinschattingen, voert voorverkenningen uit en beveiligt personen in binnen- en buitenland.

Beveiligers van de DBB worden zowel fysiek als mentaal zwaar getraind. Vaak zijn het oud-militairen. De beste leden van de eenheid worden op de beveiliging van de belangrijkste personen gezet, zoals de Koning en Geert Wilders, en worden zodoende vaak gevangen door de lens van de camera. Andere DBB-ers bewaken onbekende diplomaten en blijven buiten de schijnwerpers.

Een aantal jaar geleden was een baan bij de DBB binnen de politie zeer gewild, mede door de vele dienstreizen. De afgelopen jaren is de reputatie van de eenheid afgebrokkeld. Zo klaagden medewerkers van de eenheid tijdens een intern onderzoek over een angstcultuur en de hoge werkdruk, die de scherpte van de beveiligers zou beïnvloeden. Eind vorig jaar stapte het hoofd van de DBB op na een kritisch rapport van onderzoeksbureau Cocon over de intimiderende manier van leidinggeven, slechte omgangsvormen en het vrouwonvriendelijke gedrag binnen de eenheid.

Volgens Struijs is het onduidelijk of de slechte werksfeer invloed had op Faris K. 'In eerdere zaken zagen we dat corruptie voortkwam uit onder meer frustratie, een verkeerde loyaliteit of naïviteit.' Akerboom stelt dat de problemen bij de DBB van toen niets te maken hebben met de zaak van Faris K.

Hoe gaat het nu verder?

Donderdag wordt K. voorgeleid aan de rechter-commissaris. Hij zit in beperkingen, wat betekent dat hij geen contact met de buitenwereld mag hebben. Het Bureau Veiligheid, Integriteit en Klachten en de recherche onderzoeken de zaak onder leiding van een officier van justitie. Hoe lang dat nog gaat duren, is onduidelijk.

Struijs: 'Corruptieonderzoeken duren soms jaren. Twee of drie jaar. Dat is veel te lang: we moeten er zo snel mogelijk van leren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.