vijf vragen elektrische auto's amsterdam

Vijf vragen over het Amsterdamse verbod op benzine- en dieselauto’s

Amsterdam is vanaf 2030 verboden terrein voor benzine- en dieselauto’s als het aan de gemeente ligt. Vanaf dat jaar moet het verkeer in de stad helemaal uitstootvrij zijn. Dat staat in het Actieplan Schone Lucht dat wethouder Sharon Dijksma (verkeer) donderdag presenteerde.

Verkeer in Amsterdam. Beeld ANP

Waarom een verbod op benzine- en dieselauto’s?

Allereerst een kleine nuancering: de gemeente Amsterdam wil graag dat er in 2030 een verbod op benzine- en dieselauto’s geldt in de stad, maar dat moet dan wel mogelijk zijn tegen die tijd, verklaart een woordvoerder van wethouder Dijksma. Voordat het zover is, moet Amsterdam nog heel wat knelpunten zien op te lossen – daarover later meer. ‘Een elektrische auto moet tegen die tijd bijvoorbeeld wel betaalbaar zijn voor alle Amsterdammers, dat is echt een voorwaarde, anders gaat het niet werken’, aldus de woordvoerder. Hij wilde het eigenlijk niet zeggen omdat het zo’n cliché is, maar het actieplan van wethouder Dijksma is dus eerder ‘een stip aan de horizon’. Er gaapt nog wel een gat tussen dit politieke pointillisme en concrete, tot in detail uitgewerkte maatregelen. Een gat dat de gemeente de komende jaren hoopt te dichten, zegt hij.

De reden achter het visioen van een uitstootvrije stad is het verbeteren van de gezondheid van Amsterdammers. ‘Vieze lucht is nu nog te vaak een sluipmoordenaar’, zegt wethouder Dijksma. ‘Na roken, slecht eten en weinig bewegen is vieze lucht het vierde grootste gezondheidsrisico voor de Amsterdammer. Amsterdammers leven gemiddeld een jaar korter door vieze lucht.’ Door de lucht in de stad schoner te maken verwacht de gemeente de gemiddelde levensverwachting van Amsterdammers in 2030 met drie maanden te verlengen.

Is een elektrische auto wel betaalbaar voor Jan Modaal?

Alleen ‘de elite’ kan straks nog autorijden in Amsterdam, reageerde voorzitter Steven van Eijck van RAI Vereniging in De Telegraaf op de Amsterdamse plannen. ‘De ‘normale’ man – waar dit college voor zegt te staan – kan het juist niet betalen. Voor hen zijn elektrische auto’s gewoon te duur.’

Elektrische auto’s zijn op dit moment inderdaad prijzig. De goedkoopste Tesla, de Tesla Model 3, kost in Nederland bijvoorbeeld ruim 55 duizend euro. In de Verenigde Staten is inmiddels wel een goedkopere variant verkrijgbaar voor omgerekend zo’n 31 duizend euro. Maar ook dat is nog altijd meer geld dan de gemiddelde Amsterdammer zal kunnen en willen neertellen voor een auto. Het leeuwendeel van de Nederlanders koopt hun auto niet nieuw, maar tweedehands, en vooralsnog is de markt voor tweedehands elektrische auto’s beperkt. De hoop van de gemeente Amsterdam is dan ook dat de tweedehandsmarkt voor elektrische auto’s de komende jaren ‘versneld tot bloei komt’.

Tegelijkertijd zal het beeld van elektrisch auto’s als ‘duur’ snel veranderen, denkt Auke Hoekstra, onderzoeker aan de Technische Universiteit Eindhoven. De prijzen zullen de komende jaren rap dalen, verwacht hij. ‘In 2030 zal de aanschafprijs van een elektrische auto lager liggen dan van auto’s met een brandstofmotor. Ook in 2025 zal dit al vrij algemeen het geval zijn.’ Nu is het al zo dat de totale kosten van elektrische auto’s – dus niet alleen qua aanschafprijs, maar ook qua onderhoud en energie – steeds vaker lager liggen dan van diesel- en benzineauto’s.

Hoekstra verwacht dat de tweedehands markt voor elektrische auto’s de komende jaren steeds meer op gang zal komen, maar heeft wel een punt van zorg. ‘In 2030 zal het grootste deel van de auto’s in Nederland nog steeds op diesel of benzine rijden, simpelweg omdat mensen lang met hun auto doen. Zelfs als nieuw verkochte auto’s alleen nog maar elektrisch zullen zijn, zal 60 à 70 procent van de auto’s nog een brandstofmotor hebben.’ Dit betekent dat als heel Nederland straks à la Amsterdam de benzine- en dieselauto in de ban doet, een groot deel van de Nederlanders met onverkoopbare auto’s blijft zitten.

Is het technisch haalbaar, alleen nog maar elektrische auto’s in de stad?

Het vergt in elk geval een forse toename van het aantal laadpalen in Amsterdam. Maar ook als er genoeg laadpalen zijn, voorziet RAI Vereniging problemen. Een woordvoerder vraagt zich af of ‘het netwerk wel robuust genoeg is als al die elektrische auto’s straks tegelijkertijd aan de laadpaal staan, terwijl wasmachines en drogers ondertussen ook gewoon doordraaien.’

Het korte antwoord is ja, verwacht Auke Hoekstra: ons elektriciteitsnetwerk zal dat prima aankunnen, al die opladende stekkerauto’s. Niet alleen worden de accu’s van elektrische auto’s steeds beter, maar bovendien zijn er steeds slimmere manieren om de momenten waarop auto’s opladen zo goed mogelijk te verspreiden. Het zou natuurlijk een enorme piek op het elektriciteitsnet opleveren als iedereen tegelijkertijd tussen 5 en 6 uur ’s avonds de auto gaat opladen. Hoekstra pleit daarom voor ‘slim laden’, waarbij mensen korting krijgen als ze hun auto opladen op de minst drukke momenten van de dag. Ze kunnen hun auto dan bijvoorbeeld zo instellen dat het opladen bijvoorbeeld pas op 9 uur ’s avonds of 3 uur ’s nachts begint.

Mogen niet-Amsterdammers in 2030 ook niet meer de stad in met hun hun benzine- of dieselauto?

Ja, dat klopt, zegt een woordvoerder van de gemeente. Als dit verbod er daadwerkelijk komt, geldt het voor iedereen. En dat klinkt nogal problematisch voor pak ’m beet de loodgieter uit Krommenie of de schilder uit Nieuw-Vennep die volop werk hebben in Amsterdam. Van de 288 duizend forenzen die dagelijks naar de stad komen kan een groot deel misschien nog met het openbaar vervoer, maar voor een loodgieter of schilder is het een beetje lastig om z’n bestelbus met gereedschap thuis te laten staan. De gemeente wil mensen subsidie gaan geven om elektrische auto’s te kunnen hopen – om hoeveel geld het gaat is nog niet bekend – maar deze subsidie is alleen bedoeld voor Amsterdammers, niet voor forenzen. Een oplossing zou kunnen zijn om ontheffingen te laten gelden voor bepaalde groepen mensen, maar concrete tegemoetkomingen moeten nog bedacht worden, aldus een woordvoerder van de gemeente.

Hoe uniek zijn de Amsterdamse plannen?

Wethouder Dijksma mag van Amsterdam dan wel de ‘wereldhoofdstad uitstootvrije mobiliteit’ willen maken, maar de stad is mondiaal gezien niet per se de Mathieu van der Poel van het duurzaamheidspeloton. Parijs kondigde anderhalf jaar geleden bijvoorbeeld al een verbod op benzine- en dieselauto’s aan in de stad dat tegen 2030 in moet gaan. Van Londen tot Mexico-Stad en van Auckland tot Vancouver zijn de afgelopen jaren vergelijkbare verboden aangekondigd door lokale besturen. Al vanaf volgend jaar zal de binnenstad van Oxford bijvoorbeeld verboden terrein zijn voor benzine- en dieselauto’s.

Stilstaand blik op dure grond: de parkeerplek verdwijnt uit de steden

De auto wordt steeds verder teruggedrongen uit de stad. Utrecht, dat met Amsterdam vooroploopt, vermindert het aantal parkeerplaatsen in de historische binnenstad en bij nieuwbouw in en rond het centrum.

Parkeren indammen zonder protest: het kan, kijk maar naar het buitenland

Parkeren neemt veel ruimte in beslag op vaak dure grond en kost de gemeenschap geld. Zürich maakte er met succes werk van.

Wirwar van gemeentelijke milieuzones groeit

Net als in veel Duitse steden kunnen automobilisten het centrum van Maastricht alleen nog maar in met een milieusticker. Een nieuwe maatregel in de gemeentelijke wedloop in de strijd voor betere luchtkwaliteit.

Amsterdam wil forse uitbreiding deelauto’s die overal geparkeerd kunnen worden

Amsterdam gaat fors inzetten op elektrisch autodelen. Vanaf 2020 wil de gemeente in totaal 2.500 elektrische deelauto’s in de stad hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden