Vijf vragen over de staking bij het regiovervoer van komende donderdag

Vakbonden FNV en CNV roepen hun leden in het streekvervoer op om donderdag te staken. Geven zij gehoor aan die oproep, dan rijden er die dag in sommige regio's minder of geen streekbussen, stadstrams en stoptreinen. De staking is het gevolg van mislukte cao-onderhandelingen tussen de bonden en de streekvervoerders. Maar wat eist het rijdend personeel precies en welke provincies worden het zwaarst getroffen? Vijf vragen over de staking bij het regiovervoer.

Buschauffeurs voerden in december ook al actie. Foto anp

Wat eisen de twee vakbonden van de streekvervoerders?

Een lagere werkdruk voor buschauffeurs (met plaspauzes om de twee uur en meer tijd om een route af te leggen) en een 'fatsoenlijke loonsverhoging' van 3,5 procent in 2018 voor al het rijdend personeel in de regio's waar de cao geldt. Volgens de bonden is de werkdruk op de bus zo hoog dat chauffeurs vaak vier uur non-stop rijden. Zij krijgen geen plaspauzes en vertragingen gaan ten koste van hun lunchpauze. De druk bezorgt het personeel veel stress, zegt FNV-onderhandelaar Paula Verhoef. Volgens haar heeft de hoge werkdruk ook gevolgen voor de reiziger. Zo hebben chauffeurs vanwege de strak geplande ritschema's geen tijd meer om te wachten op reizigers die komen aanrennen.

FNV en CNV stelden de vervoerders een ultimatum dat dinsdagmiddag om 12 uur afliep. De werkgevers reageerden daar op met een 'brief zonder inhoudelijke reactie', zegt FNV. De bonden roepen het regionale bus- en treinpersoneel daarom op donderdag 24 uur lang het werk neer te leggen.

Hoe sterk is de werkdruk in de laatste jaren gestegen?

Volgens FNV-onderhandelaar Verhoef zijn de duimschroeven sinds 2001 steeds strakker aangedraaid. In dat jaar besteedden provincies het openbaar vervoer voor het eerst aan. 'Sindsdien stellen vervoersbedrijven steeds scherpere offertes op. Anders wint een andere partij de aanbesteding.' In deze race naar de bodem moeten de vervoerders steeds meer van hun personeel vragen. Ook de provincies treft daarmee blaam, zegt Verhoef. 'De grens van wat het personeel aankan is bereikt.'

Waar gaan FNV en CNV donderdag precies staken?

De buschauffeurs zullen overal in Nederland het werk neerleggen, behalve in Amsterdam en Den Haag. Het rijdend personeel in die steden valt niet onder de cao waarover wordt gestreden. In Rotterdam zullen de buschauffeurs van vervoerbedrijf RET in het centrum gewoon rijden, maar het RET-personeel in omliggende gemeenten als Ridderkerk en Krimpen aan den IJssel laat vermoedelijk verstek gaan. Op de regionale treinen zal vooral personeel in de provincie Limburg staken, samen met een 'aantal lijntjes' van Arriva, Connexxion en Keolis in andere provincies

Foto anp

Hoeveel procent van het personeel doet mee aan de actie?

Van de in totaal 12.000 werknemers in het Nederlandse streekvervoer zijn er 7.500 lid van de FNV en 2.500 van de CNV. 'Bussen en treinen die donderdag wel rijden, zullen uitzonderingen zijn', zegt Verhoef. Daarmee lijkt de stakingspoging in het streekvervoer succesvoller te worden dan de stakingen die FNV in juni 2017 bij NS organiseerde. Volgens de spoorvervoerder vielen toen 'slechts' 35 treinen uit na stakingen op de stations Den Haag Centraal en Zwolle. Enkele dagen later ondervond de NS zogenaamd geen problemen bij een staking op Arnhem Centraal. De reden: de VVMC, de grootste vakbond onder het NS-personeel, sloot zich niet aan bij de FNV-staking. In het streekvervoer is de macht van de VVMC echter minder groot. Aan de cao-onderhandelingen die de aanleiding zijn voor deze stakingsoproep neemt de vakbond geen deel.

Hoe reageren de streekvervoerders op de staking?

De streekvervoerders Arriva, Connexxion, Qbuzz, Keolis en EBS, die samen optrekken in de Vereniging Werkgevers Openbaar Vervoer (VWOV), riepen hun werknemers dinsdagochtend in een verklaring op 'de voorgenomen staking die reizigers dupeert niet door te zetten'. De streekvervoerders stellen dat zij FNV en CNV in hun laatste brief nogmaals uitdrukkelijk hebben uitgenodigd met elkaar in gesprek te gaan over de nieuwe cao. 'De werkgevers zien wel ruimte om door te kunnen praten.'

Volgens Fred Kagie van Qbuzz, die de onderhandelingen namens de bedrijven voert, valt er 'over elk thema' te praten. 'En het liefst vanavond nog, zodat we de staking van donderdag kunnen voorkomen.' Kagie noemt het 'verrassend' dat FNV en CNV nu tot een staking oproepen. 'We waren pas halverwege de wedstrijd. Dit was niet ons eindbod.' Hij bestrijdt dat buschauffeurs uren moeten wachten voor ze naar de wc kunnen. 'Wij willen echt niet dat een chauffeur met een volle blaas achter het stuur zit.'

Meer over