Vijf tips voor artistieke actie

Ze werden de laatste maanden bij herhaling opgevoerd: protestbijeenkomsten van musici, kunstenaars, acteurs en andere cultuurbeoefenaars. Er werd geschreeuwd op het Amsterdamse Leidseplein en gewandeld door het Limburgs heuvellandschap. Het Rijksmuseum werd bezet en musici van de omroeporkesten speelden een flashmob-concert in de stationshal van Den Haag Centraal en voor het Paleis op de Dam.


Maar de vraag bleef steeds: helpt het? Waren dit de acties die het kabinet, en met name staatsecretaris Halbe Zijlstra, zouden bewegen haar draconische bezuinigingen op cultuur te wijzigen? Of uitingen van volslagen machteloosheid?


Want ja, het was allemaal goed bedoeld. En voor iedere kunstliefhebber begrijpelijk. Muziek, theater, kunst, dans; ze horen bij een rijk cultureel leven. Hoe kun je nu zo snoeien in een, wellicht wat uit zijn krachten gegroeid, maar op zich gezond subsidiestelsel?


Alle argumenten die er de afgelopen week vanuit de cultuurwereld op tafel zijn gekomen, snijden hout. Maar Zijlstra zal er geen nacht minder door slapen. Ook niet door de acties die nog op stapel staan. Zoals de geplande samenscholing van kunstenaars op de binnenplaats van Museum Boijmans Van Beuningen, volgende week, een dag voordat de Tweede Kamer de plannen van Zijlstra zal behandelen.


Reuring en gemor onder Het Volk (lees: de kiezers) en economische schade zijn de enige twee argumenten waarnaar dit kabinet luistert. En op die twee gevoeligheden moet je actie voeren om iets te bereiken. Denk aan de manier waarop postbezorgers, ziekenhuispersoneel, vrachtwagenchauffeurs en ambtenaren in tijden van verzet te werk gaan. Door wegen te blokkeren, patiënten te laten wachten, post niet te bezorgen of de administratieve wereld tot stilstand te brengen.


Doel moet zijn om het openbare leven te frustreren, de economie financieel te treffen en het electoraat in beweging te brengen. Maar vooral om de spierballen te tonen. Omdat ludieke acties alleen maar bevestigen dat de kunstwereld een tandeloze gekte vertegenwoordigt die je niet moet subsidiëren, zoals Zijlstra meent.


Vijf gratis tips voor een artistiek verantwoord, maar daadkrachtiger verzet:


1. Pak de Moerdijkbrug over de volle breedte en lengte in met landbouwplastic, als een kunstwerk van Christo.


2. Laat acteurs verkleed als politieagenten overbodige bonnen uitschrijven, in veiligheidspakken door de stad lopen met een geigerteller, of alcoholcontroles houden in de buurt van restaurants waar prominente VVD- en CDA-leden dineren.


3. Laat op perrons en in treinen Louis Andriessens muziekwerk De Staat knetterend hard door de luidsprekers galmen.


4. Verricht op het Binnenhof, voor de deuren van de Tweede Kamer en Het Torentje, opgravingen naar de fundamenten van een verdwenen cultuurbeleid.


5. Blokkeer met de vijf olifanten van beeldhouwer Tom Claassen die langs de A6 staan, de snelweg, als decorstukken voor het theaterspektakel getiteld: 'Hoe staatssecretaris Halbe Zijlstra de Alpen overtrok en alles van weerloze waarde vertrapte'.


Garantie tot slagen bieden ze niet, gehoor krijgen ze wel.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden