Vijf partijen maken de dienst uit in Indonesië

Strijdende PDI..

Centraal in het beleid staan blijvende scheiding van kerk en staat, bestrijding van de armoede en corruptie, het creëren van een onafhankelijk rechtssysteem, verbetering van het onderwijs en handhaving van de eenheidsstaat. Desintegratie hoopt de partij te ondervangen door uitbreiding van de autonomie voor de regio's. De vorming van een federatie is onbespreekbaar.

De partij is tegen wijziging van de grondwet en vindt dat de door Indonesië in 1976 ingelijfde Portugese kolonie Oost-Timor bij Indonesië moet blijven. De politieke macht van het leger moet langzaam worden afgebouwd.

Megawati is razend populair onder de armste lagen van de bevolking die haar vader Soekarno, de eerste president van Indonesië, nog altijd op handen dragen. Ze is de voornaamste kandidaat voor het presidentschap.

PAN

De Partai Amanat Nasional, Nationale Mandaat Partij, werd opgericht in augustus 1998 door hervormingsgezinde Indonesiërs onder leiding van de politicoloog Amien Rais. Hij legde hiervoor het voorzitterschap van de modernistische moslimorganisatie Muhammadiyah neer. Hoewel geïnspireerd door de islam draagt de partij een nationalistisch en open pluralistisch karakter waarbij staat en kerk gescheiden zijn.

De partij is voorstander van afscheiding van Oost-Timor als de Timorezen dat wensen. Een discussie over de vorming van een federale staat wordt nodig geacht om desintegratie van Indonesië te voorkomen. Het leger moet na de komende vijf jaar uit de politiek verdwijnen. Rais belooft berechtiging van Soeharto en teruggave van de door hem verworven rijkdom aan het volk.

Hij sprak zich in het verleden uit tegen de macht van Chinezen en christenen in de maatschappij, maar neemt hier nu afstand van. Rais verwierf grote populariteit door zijn verzet tegen Soeharto en wordt gezien als de belangrijkste concurrent van Megawati voor het presidentschap. Intellectueel wordt hij veel hoger ingeschat.

PKB

De Partai Kebangkitan Bangsa, Nationale Bewustwordingspartij, werd opgericht op initiatief van Abdurrahman Wahid, de intellectuele leider van de grootste moslimbeweging, Nahdlatul Ulama. Wahid zet zich al jaren in voor een democratische maatschappij zonder discriminatie op basis van geloof, ras, stam of sociale afkomst.

Hoewel de beginselen van de islam een morele basis vormen, moeten kerk en staat gescheiden blijven. Oost-Timor hoort bij Indonesië, maar als het volk anders wil, respecteert de PKB dat. Een discussie over een federatieve staat is niet helemaal taboe, maar de voorkeur gaat uit naar verregaande regionale autonomie.

Wahid geldt ook als kandidaat voor het presidentschap. Maar zijn zwakke gezondheid is een grote handicap. PKB, PAN en Strijdende PDI sloten enkele weken geleden een beginselakkoord voor de vorming van een coalitie na de verkiezingen.

PPP

De Partai Persatuan dan Pembangunan, Partij voor Eenheid en Opbouw, ontstond in 1973 uit een door Soeharto afgedwongen fusie tussen vier islamitische partijen waaronder de toen nog als politieke partij optredende Nahdlatul Ulama.

Sinds de val van Soeharto doet de partijleiding hardnekkige pogingen zich als hervormingsgezind en democratisch te presenteren en afstand te nemen van het verleden toen er nauwelijks kritiek werd geuit op Soeharto. De PPP wil de invloed van de islam in de maatschappij versterken.

Partijleider Hamzah Haz komt voort uit de Nahdlatul Ulama en was tot enkele weken geleden minister van Investeringen. De partij is tegen een nieuwe kandidatuur van de huidige president Habibie maar wacht met het aanwijzen van een eigen kandidaat tot na de verkiezingen.

Golkar

De Functionele Groepen, Golongan Karya (kortweg Golkar), vormden de machtsbasis van president Soeharto. Tijdens de onder zijn bewind gehouden, zwaar gemanipuleerde, verkiezingen behaalde de partij steevast een grote meerderheid. Partijleider en voormalig minister en secretaris van staat, Akbar Tanjung, draagt nu een democratisch hervormingsbeleid uit met behoud van de eenheidsstaat.

Onder de noemer 'volkseconomie' belooft de partij steun aan het midden- en kleinbedrijf en stimulering van coöperaties. Een groot deel van de huidige ministersploeg is lid van Golkar en als zodanig verantwoordelijk voor het hervormingsbeleid van president Habibie.

Ondanks de succesvolle democratisering van het afgelopen jaar is de verwachting dat Golkar de grote verliezer van de verkiezingen wordt. De partij heeft echter nog steeds veel macht doordat ze het ambtenarenapparaat controleert en beschikt over invloedrijke connecties en een goed gevulde partijkas.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden