achtergrondwetten tegen sjoemelsoftware

Vijf jaar na Dieselgate: Brussel gaat gesjoemel met nieuwe wetten te lijf

Vijf jaar na de uitbraak van het dieselschandaal is in Europa nieuwe wetgeving ingevoerd die gesjoemel met de uitstoot van auto’s moet helpen voorkomen. 

In 2015 werd bekend dat Volkswagen zich op grote schaal schuldig had gemaakt aan het gebruik van zogenoemde defeat devices met software die auto's schoon liet lijken tijdens emissietests.Beeld AFP

Een van de maatregelen die sinds dinsdag gelden, maken betere controle mogelijk van de nationale instanties die typegoedkeuringen verlenen (een soort toelatingsexamen van nieuwe automodellen). Ook kan Brussel autofabrikanten forse boetes opleggen als bij controles achteraf blijkt dat hun voertuigen toch niet blijken te voldoen aan de normen.

Tot nu toe werden nieuwe modellen eenmalig getest, bij toelating tot de Europese wegen. Zodra in één lidstaat goedkeuring wordt verleend, mocht een auto in alle Europese landen rijden. Dit laatste verandert niet, maar nieuwe auto’s zullen vanaf nu ook geregeld worden getest tijdens de productieperiode van een model. Minstens een op de veertigduizend auto’s die van de band rollen, moet worden getest. Dit betekent dat er jaarlijks ongeveer vijfhonderd auto’s aan de tand zullen worden gevoeld.

Behalve naar de uitstoot, zal ook worden gekeken of een automodel nog aan de veiligheidseisen voldoet. Zulke tests zullen ook worden uitgevoerd door Brussels eigen testinstantie, het Joint Research Centre. Dit moet de onafhankelijkheid van de metingen verbeteren.

Als onregelmatigheden worden ontdekt bij een model dat al langere tijd wordt verkocht, kunnen lidstaten zelf een terugroepactie organiseren. Tot 1 september waren zij hierbij afhankelijk van de instantie en het land waar de eerste typegoedkeuring was verleend. Dat leidde in het verleden weleens tot problemen, omdat niet alle toezichthouders happig bleken op het doen van nieuwe tests. Vanaf nu kan Brussel terugroepacties voor heel Europa afdwingen en in het uiterste geval boetes opleggen oplopend tot dertigduizend euro per verkochte auto, wanneer fraude is aangetoond.

De nieuwe regels zijn een direct gevolg van het dieselschandaal dat in 2015 uitbrak. De ontdekking van de fraude gebeurde in de Verenigde Staten en niet in Europa, waar de regels en het toezicht op de uitstoot destijds ernstig tekort schoten. 

Vijf jaar geleden werd duidelijk dat Volkswagen in miljoenen dieselauto’s software had geïnstalleerd die de voertuigen tijdens een test schoner liet lijken dan ze in werkelijkheid waren. Het schandaal heeft het Volkswagenconcern uiteindelijk meer dan 30 miljard euro gekost aan boetes, schikkingen en schadevergoedingen.

Kritiek is er ook op de nieuwe regels: volgens milieuorganisatie Transport & Environment blijft de macht bij de nationale toezichthouders, omdat Brussel geen invloed heeft op de wijze waarop zij tests uitvoeren. Dat vergroot de kans op fraude, volgens de milieuclub.

Volkswagen is niet het enige merk dat door emissiefraude in de problemen kwam. Ook het Duitse Daimler (moeder van Mercedes-Benz) en diverse dochtermerken van VW, zoals Porsche en Audi, hebben de afgelopen jaren voor vele honderden miljoenen euro’s aan boetes en schikkingen moeten treffen.

In Nederland werden onder meer Fiat en Jeep verdacht van gerommel met hun diesels. Hoewel toezichthouder RDW aangifte heeft gedaan van fraude, is het bij beide merken nooit tot vervolging gekomen.

Teruglezen: vijf jaar na Dieselgate. Hoe zat het ook alweer?

Autofabrikanten gebruikten massaal illegale software om hun dieselauto’s schoner te laten lijken. Zij hebben zich ten onrechte gebaseerd op een uitzondering in de Europese wet die het uitschakelen van reinigingssystemen van uitlaatgassen onder bepaalde omstandigheden toestaat. 

VW-topman Ferdinand Piëch dreef zijn werknemers tot het uiterste om te groeien. ‘Kan niet bestaat niet', was zijn motto. Deze bedrijfscultuur vormde de basis voor het dieselschandaal.

Met  e-auto’s, een nieuw logo en mooie woorden wil Volkswagen zichzelf opnieuw uitvinden. Waarom gooit het op één na grootste autoconcern ter wereld het roer om?

Autofabrikant Fiat/Chrysler wordt verdacht van het gebruik van sjoemelsoftware in dieselmotoren die het concern heeft geleverd aan auto’s van de merken Jeep en Suzuki. Toezichthouder RDW heeft het Openbaar Ministerie gevraagd strafrechtelijk onderzoek te doen naar mogelijke malversaties. (juli 2017)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden