bellen met... arie elshout

Viert de Navo feest in Londen? ‘Dat wordt moeilijk, de eerste woordbeschietingen zijn al begonnen’

Woensdag vieren de leiders van de Navo-landen hun 70ste verjaardag in Londen, maar heel feestelijk lijkt het niet te worden. We praten erover met verslaggever Arie Elshout. ‘Het gaat een turbulente bijeenkomst worden.’

De Duitse bondskanselier Angela Merkel nabij 10 Downing Street voor een overleg met de Britse premier Boris Johnson. Beeld Getty Images

De Navo viert haar 70ste verjaardag, reden voor een feestje. Hangt er een feestelijke sfeer in Londen?

‘Dat wordt moeilijk, want de eerste woordbeschietingen zijn al begonnen. President Trump heeft uitgehaald naar president Macron naar aanleiding van zijn opmerking dat de Navo ‘hersendood’ zou zijn. Het gaat een turbulente bijeenkomst worden.’

De Navo-top is normaal gesproken twee dagen, maar nu slechts één, omdat ze bang zijn dat het feestje zal eindigen in ruzie. Wat vind jij hiervan?

‘Het zat er al een beetje aan te komen. De laatste Navo-top in Brussel liep op de tweede dag uit op een keiharde ruzie. Omdat de Navo geen trek had in een snelle herhaling van die toestanden besloot zij de feesttop niet in april dit jaar te houden, de eigenlijke verjaardag, maar verplaatste zij die helemaal naar december, het eind van het jubileumjaar. 

‘Het mag officieel ook geen top heten, het wordt een ‘leaders meeting’ genoemd. Alles wordt eraan gedaan om het zo kort mogelijk te laten duren, zodat er minder kans is dat het uit de hand loopt.  Het opzetje om de bijeenkomst maar één dag te laten duren is natuurlijk eigenlijk al mislukt, mede door de sneer van Trump naar Macron.’

Wat wordt het grootste pijnpunt tijdens de leader’s meeting?

‘De defensie-uitgaven. Trump vindt dat deze in 2024 bij alle NAVO-landen op 2 procent moeten zitten. Maar er is natuurlijk veel meer aan de hand: de eenzijdige terugtrekking van Trump uit Syrië, Turkije flirt met Rusland en anti-luchtdoelraketten van dit land koopt. Wat niet vergeten moet worden is dat er tijdens toppen tussen leiders altijd spanningen naar buiten kunnen komen, terwijl de NAVO hiernaast nog een militaire onderbouw heeft, die gewoon door pruttelt. 

‘Ondanks de politieke ruzies is de versterking van de NAVO-defensie in Oost-Europa gewoon doorgegaan. Voorts zal nu naast land, zee, lucht en cyberspace, ook de ruimte tot eventueel strijddomein worden verklaard. Men wil voorbereid zijn op eventuele acties van vijanden tegen westerse satellieten.’

Het Amerika dat nu bij de bijeenkomst zit is een heel ander Amerika dan een aantal jaar geleden. Wat voor rol gaat Trump aannemen?

‘Dat is altijd onvoorspelbaar. De ene keer is hij op zoek naar ruzie, terwijl hij het volgende moment poeslief kan zijn. Bij de laatste NAVO-top heeft Rutte een belangrijke rol gespeeld in het rustig krijgen van de Amerikaanse president, waardoor hij toch nog met een tevreden gevoel Brussel verliet. De NAVO-tops zijn sowieso moeilijker te voorspellen tegenwoordig. Het taalgebruik is heftiger geworden en de emoties rauwer. Er zijn nu meer leiders die meteen roepen wat ze denken.’

Ondanks de lastige voorspelbaarheid: gaan ze morgen met ruzie of in vrede uit elkaar?

‘Er zal stoom afgeblazen worden en veel gezegd worden, maar aan het eind van de dag zullen ze zich wel als een geheel presenteren. Ze willen immers de Chinezen en de Russen niet in de kaart spelen.’

Medeverslaggever Theo Koelé vanaf de achterbank: ‘De Navo gaat haar 71e verjaardag wel halen.’

70 jaar Navo
De VS twijfelen openlijk aan het nut van de Navo. Hoe anders was dat nog geen tien jaar geleden, met de Amerikaanse diplomaat Richard Holbrooke als toonbeeld. Een gesprek met zijn biograaf, New Yorker-journalist George Packer.

Ergernissen genoeg, maar niemand die de Navo-polis echt wil opzeggen. Een bezoek aan de strijdkrachten in Litouwen laat bovendien zien dat het bondgenootschap zeker niet ‘hersendood’ is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden