nieuws Brexit

Vierde nederlaag futloze Boris: zijn broer Jo laat hem in de steek

Boris Johnson wordt liever ‘dood in een greppel gevonden’ dan dat hij de Europese leiders in oktober om nieuw uitstel van Brexit gaat vragen. De Britse premier beweerde dit donderdagmiddag in een futloze toespraak. Enkele uren eerder kreeg Johnson een nieuwe klap te verwerken, toen zijn jongere broer Jo bekend maakte uit de regering te stappen.

De Britse premier Boris Johnson tijdens een toespraak voor politieagenten in opleiding in Wakefield, op 5 september. Beeld Darren Staples / Getty

‘In de afgelopen weken was ik verscheurd tussen trouw aan mijn familie en het nationale belang – het is een onoplosbare spanning gebleken. Het is nu tijd voor anderen om mijn rol als parlementslid en bewindsman over te nemen.’ Met deze tweet schokte de 47-jarige Jo Johnson zijn oudere broer, die reeds beschadigd was door drie parlementaire nederlagen in twee dagen. De staatssecretaris voor Hoger Onderwijs had moeite met de harde Brexit-koers van de regering, maar vooral ook de manier waarop de 21 Conservatieve rebellen waren behandeld.

Later op de dag maakte Nick Hurd, de staatssecretaris voor Noord-Ierse zaken, bekend om soortgelijke redenen te zullen opstappen. De EU-gezinde Hurd is de zoon van de bekende oud-minister Douglas Hurd.

Ontrouw

Het nieuws van Jo kwam zelfs als een schok voor de vader van de twee broers, Stanley. De Johnsons zijn, net als veel andere Engelse families, diep verdeeld over de Brexit. Boris is vóór, terwijl zijn twee broers en zijn zus tegen zijn. Senior probeert de boel bijeen te houden. Het vertrek roept de ‘broedermoord’ in herinnering die het Labour-parlementslid Ed Miliband in 2010 pleegde op zijn oudere broer David, met zijn beslissing zich ook te kandideren voor het partijleiderschap. En vervolgens te winnen.

Boris Johnson schreef indertijd dat zo’n geval van ontrouw alleen in linkse kringen kan voorkomen.  ‘Wij doen zulke dingen niet (...) alleen voor een socialist kunnen familiebanden zo onbelangrijk zijn dat hij zijn eigen broer een beurt kan geven.’

Jo Johnson: ‘Ik was verscheurd tussen trouw aan mijn familie en het nationale belang.’ Beeld Reuters

Het vertrek van Jo, een voormalig journalist van The Financial Times, zal zorgen voor een tussentijdse verkiezing in Orpington, een welvarend voorstadje van Londen. Saillant detail is dat Nigel Farage een van de burgers is die Johnson in het Lagerhuis vertegenwoordigt. Begin jaren zestig verwierf dit Conservatieve kiesdistrict landelijke faam door een tussentijdse verkiezing die de wedergeboorte betekende van de Liberalen. De EU-gezinde Liberaal-democraten hopen op een herhaling van de geschiedenis.

Ondertussen zit broer Boris met zijn gedachten  bij landelijke verkiezingen. Maandag zal hij het Lagerhuis wederom vragen om een motie te steunen voor verkiezingen op 15 oktober. Hij hoopt nu wel op steun van Jeremy Corbyn. De socialist wilde eerst zekerheid hebben dat de Britten niet op 31 oktober zonder akkoord de EU verlaten. Omdat het Hogerhuis in de nacht van woensdag op donderdag haar verzet had gestaakt tegen een noodwet die deze garantie biedt, heeft de Labour-leider geen excuses meer om verkiezingen te weigeren.

Verspilling politietijd

Tijdens Johnsons bezoek aan Wakefield, een oud wolstadje in Yorkshire dat tijdens de Engelse burgeroorlog aan de kant van de koning stond in diens strijd tegen de parlementariërs, werd duidelijk waarom hij verkiezingen aandurft. Op straat kreeg hij meerdere steunbetuigingen van kiezers voor zijn harde Brexit-koers. Zijn adviseurs vermoeden dat dit een landelijk sentiment is, zeker in Leave-gebieden, maar het voorspellen van verkiezingskomsten is in het Verenigd Koninkrijk moeilijker dan ooit tevoren.

Zijn adviseurs hadden bedacht dat hun baas een toespraak moest gaan houden met tientallen kadetten van de politieopleiding op de achtergrond, wat gezien al het gepraat over een ‘coup’ misschien niet het slimste idee was. Het zou ook het verwijt opleveren dat er nodeloos politietijd werd verspild, helemaal omdat Johnson , van wie bekend is dat hij moeite heeft met deadlines, een uur te laat arriveerde. Een kadet viel bijna flauw, niet uit bewondering voor de gast, maar door een combinatie van warmte en vermoeidheid.

Het decor, zo merkte een politiek waarnemer op, had een zeker Donald Trump-gehalte.

Boris-watchers merkten op dat dit niet de Boris Johnson was die ze gewend waren. De energie ontbrak, de rode lijn leek op een cardiogram en de grappen in de amper voorbereide speech waren flauw. Nadat de minister van Financiën een dag eerder in het Lagerhuis miljarden aan extra uitgaven had beloofd, was het aan de premier om met de blijde boodschap ‘meer geld voor onderwijs, zorg en politie’ te verspreiden. Dit was de eerste verkiezingstoespraak, maar wanneer de bijbehorende verkiezingen komen, weet niemand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden