Vier wegen naar schonere stadslucht

Uit praktijkmetingen van TNO, in handen van de Volkskrant, blijken dieselbusjes de uitstootnormen nog verder te overschrijden dan personenauto's dat doen. Dat is slecht nieuws voor de steden, waar veel van dergelijke busjes rondrijden. Hoe lossen we dit probleem op?

Beeld anp

1. Strengere normen

Je zou het na alle schandalen niet denken, maar diesels zijn behoorlijk schoon. Vooral wat betreft roet scoren moderne motoren goed, met dank aan het roetfilter. Niet goed gaat het met schadelijke stikstofoxiden. De uitstoot daarvan is de afgelopen tien jaar nauwelijks gedaald, ondanks steeds strengere normen. De belangrijkste reden is dat de test die auto's toelaat tot de Europese wegen weinig voorstelt. Fabrikanten lijken bovendien trucjes uit te halen om de norm te halen. Volkswagen ging daarbij te ver, maar ook andere autobouwers, waaronder Opel, worden verdacht van verboden 'hulpmiddelen'. Om sjoemelen tegen te gaan, werkt Europa daarom aan een praktijktest, die er volgend jaar komt. Ook wat betreft NOx kunnen diesels makkelijk schoner, de techniek is gewoon beschikbaar. Dat bewijzen grote vrachtwagens: door toepassing van zogenoemde SCR-technologie stoten moderne trucks nog maar weinig NOx uit.

2. Milieuzones

Als auto's niet schoner willen worden, kunnen steden zelf maatregelen nemen door de smerigste voertuigen te weren. Utrecht heeft de streep getrokken bij een jaartal: alles na 2001 mag doorrijden. Daarmee worden niet alle smeerpijpen weggefilterd, want veel diesels van na 2001 hebben geen roetfilter. Voor echt schone lucht was het beter geweest alle auto's zonder roetfilter te verbieden, maar dan zouden veel Utrechters hun auto hebben moeten inleveren. Gelukkig lost dit deel van het probleem zich vanzelf op: veel diesels jonger dan ongeveer elf jaar hebben een roetfilter. Stikstofoxiden zullen langer een probleem blijven. Niet alleen omdat de uitstoot nauwelijks daalt, ook omdat NOx zich weinig aantrekt van milieuzones: waar de concentratie roet van straat tot straat kan verschillen, liggen stikstofoxiden vaak als een deken over de stad.

3. Andere typen brandstoffen

Goed nieuws: in Nederland rijden relatief weinig diesels; slechts een op de vijf personenauto's rijdt op deze brandstof. Dat is onder meer te danken aan de fiscale stimulering van hybride auto's. Die hebben meestal een veel schonere benzinemotor. Ook kent Nederland relatief veel (zij het niet in absolute aantallen) volledig elektrische auto's. Voor bestelbusjes gaat dit niet op. Die rijden bijna allemaal op diesel en de uitstootnormen zijn ook nog eens minder streng. Je vindt ze bovendien veel in binnensteden en woonwijken, waar blootstelling aan schadelijke stoffen het grootst is. Fiscale maatregelen en strengere normen (met praktijktests) zouden hier kunnen helpen. Technieken om de hoeveelheid NOx uit de uitlaat sterk terug te dringen, bestaan gewoon.

4. De bewuste consument

Consumenten zouden zich ook sterk kunnen maken voor schonere lucht, door bijvoorbeeld pakjes te verzenden met pakketdiensten die gebruikmaken van elektrische bestelbusjes. Sommige grote bezorgers experimenteren daar al voorzichtig mee. Consumenten zouden ook meer druk kunnen uitoefenen op bijvoorbeeld onlinewarenhuizen. Of dat veel effect heeft op de luchtkwaliteit is overigens de vraag: het merendeel van de fijnstof door het verkeer komt al niet meer uit de uitlaat, maar ontstaat door de slijtage van banden, remmen en de weg. En daarvoor bestaan nog geen normen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden