Reportage Enschede

‘Vier moorden op één dag? Dat kennen we hier in Twente niet’

In Enschede werden dinsdag vier dode mannen gevonden in een bedrijfspand. Ze kwamen door vuurwapengeweld om het leven, meldt de politie, die twee van de slachtoffers eerder arresteerde in verband met drugscriminaliteit. De afgelopen jaren werd de stad vaker opgeschrikt door zware geweldmisdrijven. Incidenten, of speelt er meer?

De politie doet onderzoek in een bedrijfspand aan de Van Leeuwenhoekstraat in Enschede, waar een dag eerder een viertal doden werden aangetroffen. Beeld ANP

Dat zoiets in Amsterdam gebeurt, daar kun je je nog iets bij voorstellen, zegt Johan Teussink. ‘Maar in Twente? Vier moorden op één dag? Dat kennen we hier niet.’

Teussink is woensdagmiddag speciaal met zijn vrouw uit Glanerbrug, een dorp in de buurt van Enschede, komen fietsen om met eigen ogen het huis te aanschouwen waar dinsdag op klaarlichte dag vier mannen zijn gedood. Het is een moordpartij die ongekend is voor Nederlandse begrippen.

‘Een dieptepunt voor de stad’, zegt burgemeester Onno van Veldhuizen op een woensdag belegde persconferentie in het politiebureau van Enschede. ‘Dit heb ik nog nooit meegemaakt en hoop ik ook nooit meer mee te maken.’ Van Veldhuizen bracht woensdagochtend een bezoek aan de wijk in Enschede-Oost waar de moordpartij plaatshad. ‘Het raakt de mensen diep.’

Drugscriminaliteit

Dinsdagmiddag om drie uur kwam bij de politie een melding binnen: een vrouw had twee doden gevonden in een bedrijf aan de Van Leeuwenhoekstraat. Toen agenten ter plekke kwamen, vonden zij nog twee slachtoffers, badend in het bloed. De doden zijn twee mannen van 34 en 27 uit Hengelo, een 43-jarige man uit Enschede en een 62-jarige Arnhemmer. Alle vier zijn volgens de politie door vuurwapengeweld om het leven gekomen.

Veel wijst erop dat de moorden in verband staan met drugscriminaliteit. Afgelopen juni nam de politie bij een controle in hetzelfde pand 17 kilo gedroogde henneptoppen in beslag. Daarbij werden twee mannen gearresteerd. Die mannen, die in vrijheid waren gesteld in afwachting van strafvervolging, zijn nu onder de slachtoffers. Een van hen is de 43-jarige Enschedeër die de huurder was van het bedrijfspand, een voormalige friettent die nu bij de Kamer van Koophandel staat geregistreerd als een groothandel in onder andere tuinartikelen.

Bedrijfspand aan de Van Leeuwenhoekstraat in Enschede, waar een dag eerder een viertal doden werden aangetroffen. Beeld ANP

In werkelijkheid was er een growshop gevestigd, denkt burgemeester Van Veldhuizen: een winkel die spullen verkoopt voor de hennepteelt. Growshops zijn in Nederland verboden. Na de drugsvondst in juni heeft de gemeente geprobeerd het bedrijf te sluiten. Dat bleek juridisch echter niet mogelijk.

Sluiting kan alleen als er gevaar bestaat voor de openbare orde of de gezondheid. Dat was hier niet aan de orde. Spijtig genoeg, vindt Van Veldhuizen. ‘Anders hadden we dit misschien kunnen voorkomen.’ De politie hield wel een oogje in het zeil. Een maand geleden deden agenten bij het bedrijf nog een controle. Toen werd niets gevonden.

‘Prachtwijk’

Het moordhuis staat op de hoek van de straat in Velve-Lindenhof, een volksbuurt met 4.500 inwoners. De politie heeft het pand afgezet met geblindeerde schermen, de ramen zijn dichtgemaakt met zilver- en goudfolie. Aan de gevel hangt nog een verschoten reclamebord van Coca-Cola uit de tijd dat het pand fungeerde als friettent. Nadat de eigenaar failliet was gegaan, stond het bedrijf lange tijd leeg, vertellen buurtbewoners. Tot de nieuwe huurder kwam.

Velve-Lindenhof is een voormalige Vogelaarwijk, maar was juist bezig op te krabbelen, zegt Marinus Gouma, secretaris van de wijkraad. Een deel van de huizen is gerenoveerd, elders is nieuw gebouwd. Volgens Gouma is het een ‘prachtwijk’ geworden. De schietpartij noemt hij een incident. ‘Dat kan overal gebeuren.’

Buurtbewoners zeggen weinig overlast te hebben gemerkt van de growshop. Een buurvrouw twee deuren verderop was thuis toen de schietpartij zich voltrok. Ze heeft niets gehoord. Van een paar knallen kijken ze in deze buurt niet op, zegt een andere straatbewoner. ‘Deze tijd van het jaar wordt hier in de buurt elke dag geknald met vuurwerk.’

Voor het pand hebben buurtbewoners wel vaak grote auto’s zien staan. Vorig jaar stond pal voor de deur nog een Mercedes in brand. Onduidelijk is of dat iets met de growshop te maken had. Natuurlijk had ze gehoord dat in het pand wiet in beslag was genomen, zegt de buurvrouw. ‘Maar dan denk je toch niet meteen dat ze elkaar gaan afslachten?’ Ze is geschrokken: ‘Het komt zo wel dichtbij.’

Burgemeester Onno van Veldhuizen bezoekt bewoners in de buurt van het bedrijfspand aan de Van Leeuwenhoekstraat in Enschede, waar een dag eerder een viertal doden werden aangetroffen. Beeld ANP

Zoveelste zware geweldsmisdrijf

Enschede staat niet te boek als een broeinest van criminaliteit, aldus Toine Spapens, hoogleraar criminologie aan de Universiteit van Tilburg. Natuurlijk is ook Twente niet onbekend met drugscriminaliteit. ‘Maar ik heb geen signalen dat het in Enschede op dezelfde schaal gebeurt als bijvoorbeeld in Brabant.’

Spapens, die veel onderzoek heeft gedaan naar georganiseerde misdaad, onderstreept dat niet achter elk conflict in de onderwereld een rationele verklaring zit. ‘Liquidaties gebeuren vaak ook impulsief. Dingen kunnen uit de hand lopen als je met een vuurwapen rondloopt.’

Toch is Enschede recentelijk vaker opgeschrikt door zware geweldsmisdrijven. Afgelopen januari werd een 25-jarige Enschedeër doodgeschoten voor een shishalounge. Vorig jaar januari overleefde een man een liquidatiepoging, waarbij zijn auto met kogels werd doorzeefd. In februari 2017 werd de eigenaar van een kapperszaak, die ook in de drugs zou zitten, in brand gestoken. Hij overleefde. In september 2017 werd een woning in de wijk Hogeland met een machinegeweer beschoten.

Een jonge vader die net zijn kind afhaalt bij basisschool de Kubus om de hoek van de straat, blijft er laconiek onder. Natuurlijk is het niet goed voor de buurt, maar hevig geschokt is hij ook niet. ‘Als het nou iemand van de buren was.’

Liquidaties
Het gebeurt niet vaak dat vier mensen tegelijkertijd worden geliquideerd. In 1998 werden vier mensen in een bos bij Hilvarenbeek doodgeschoten. Het ging om twee drugscriminelen en de broers Polle (20) en Frank (18) Taminiau die toevallig getuige waren. In januari 2004 werden drie leden van het Limburgse Hells Angels-chapter Nomads doodgeschoten. Hun lichamen werden gedumpt in een beek bij Echt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden