Vier jaar cel voor 'boekhouden van Auschwitz'

Een Duitse rechtbank heeft oud-SS-sergeant Oskar Gröning woensdag veroordeeld tot een celstraf van vier jaar. De 94-jarige, bijgenaamd 'de boekhouder van Auschwitz', werd medeplichtig geacht aan de moord op 300 duizend Hongaarse Joden in het vernietigingskamp.

Gröning wordt woensdag de rechtszaal in Lüneburg binnengebracht door zijn advocaat en mederwerkers van het Rode Kruis. Beeld reuters

De rechter in Lüneburg oordeelde dat Gröning uit vrije wil een onderdeel was geweest van de 'moordmachine' van de nazi's. Gröning hoorde het vonnis ogenschijnlijk stoïcijns aan, volgens aanwezige verslaggevers. De openbaar aanklager had een lagere celstraf (3,5 jaar) geëist. De advocaat van Gröning bepleitte vrijspraak. Beide partijen overwegen in hoger beroep te gaan.

Als medewerker van de Gefangeneneigentumsverwaltung was Gröning onder meer verantwoordelijk voor het confisqueren van geld dat in het bezit was van de gedeporteerden. Hij wist wat er daarna met hen gebeurde. 'Ik zag de gaskamers, ik zag de crematoria,' zei hij tien jaar geleden in een BBC-documentaire. 'Ik was ter plekke bij de selectie (voor de gaskamers, red).' Hij moest volgens de aanklacht ook bagage van de slachtoffers verbergen, opdat anderen niet zouden weten welk lot hen beschoren was.

Als 21-jarige ging hij in Auschwitz werken. Hij verklaarde later dat hij het doden van Joden als gerechtvaardigd beschouwde, ook al was hij naar eigen zeggen zeer geschokt toen hij zag hoe een SS-soldaat een kind vermoordde.

Aan het begin van het proces had Gröning verklaard 'moreel schuldig' te zijn. Deze week zei hij ten overstaan van de rechter 'oprecht berouw' te hebben.

De boekhouder van Auschwitz

Een stokoude man verscheen in april in Lüneburg voor de rechter. Wie was de boekhouder van Auschwitz?

Oskar Gröning Beeld reuters

Overlevenden

Enkele tientallen 'mede-aanklagers', merendeels overlevenden van de holocaust, reageerden bij monde van hun advocaat Thomas Walther positief op de uitspraak van de rechter. 'Het gaat niet om de hoogte van de gevangenisstraf, het gaat erom dat er een vonnis is geveld.' Volgens Walther is het bovendien de eerste keer dat een verdachte in een proces wegens nazi-misdaden schuld erkent en zich verontschuldigt.

Positief was ook het oordeel van het Simon Wiesenthal Centrum in Wenen. Dat sprak de hoop uit dat de justitiële autoriteiten in Duitsland ook andere verdachten, ondanks hun hoge leeftijd en vaak slechte gezondheid, alsnog vervolgen.

Justitie in Duitsland is verdeeld over vervolging van personen die niet rechtstreeks bij moord waren betrokken. Om die reden besloten aanklagers in Frankfurt enkele jaren geleden Gröning niet te vervolgen. Justitie in Hannover ging wel over tot vervolging. Daarbij werd gewezen naar de zaak-Demjanjuk. De Oekraïener John Demjanjuk, bewaker in het vernietigingskamp Sobibor, werd in 2011 in München veroordeeld tot vijf jaar cel, zonder specifiek bewijs van moord.

Oskar Gröning (94) Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden