Vier generaties in één lichaam

De mens maakt en is maakbaar. Crafting humanity noemt Margi Geerlinks (1970) dat. In galerie Torch hangt een aantal mensgrote fotowerken, haarscherp en helder van kleur....

Een overgrootmoedergezicht, een moederborst, oma-handen en een baby worden verenigd door digitale manipulatie-technieken. Soms zijn er twee, soms vier generaties zichtbaar in één lichaam, waarvan de afzonderlijke delen zo subtiel in elkaar overvloeien dat ze je aanvankelijk zelfs niet eens verrassen, die jonge ogen boven een oude hals. Vrouwen kammen hun haren van witgrijs naar blond, of poederen een wang glanzend jong. Op andere foto's wordt kalm gehandwerkt aan lichaamsdelen, om de wensdroom werkelijkheid te laten worden: het lichaam zoals het was, of juist hoe het zal worden.

Op een kleed in de gang zit een klein meisje te haken aan een borst. Young Lady I, deel van een diptiek. Op deel II, dat in de catalogus bij de tentoonstelling is afgebeeld, houdt het meisje het voltooide lapje voor haar platte kinderborst: kijk, af!

De foto ontbreekt op de tentoonstelling, en zal in Nederland ook niet meer worden vertoond. Te beladen. Begin dit jaar draaide de NS een hele oplage van het gratis spoorblad Rails door de versnipperaar, vanwege twee 'mogelijk aanstootgevende' foto's: die met overgrootmoeder en baby, en Young Lady II.

Het is pijnlijk te zien hoe onschuldige beelden als die van Geerlinks en - recent - van de Nederlandse kunstenaar Kiki Lamers boeten voor het pornografische werk dat in schemergebieden circuleert en niet goed kan worden aangepakt. Elke sensatie, elke hetze rond iemands werk levert publiciteit op, maar leidt wel af van de vraag waar het werk over gaat en of het goed is. Uit verzet tegen de censuur, ter verdediging van de kunstenaar, wordt soms minder kritisch gekeken: 'Het is toch mooi?'

Het werk van Geerlinks is mooi, misschien iets te mooi, te duidelijk. Geerlinks wil iets verbeelden en oproepen, maar blijft steken in uitbeelden. De vondst van het manipuleren verrast je een paar keer, en daarna haal je je schouders op. Hoe gevoelig het thema van Geerlinks ook is, of hoe vreemd de ingrepen, ze bereikt niet het vervreemdende of schokkende effect dat Inez van Lamsweerde ooit teweegbracht met de baby's met volwassen monden, of de mannen met vrouwenhanden.

In Crafting Humanity is het allemaal net iets te letterlijk. Twee foto's vormen daarop een uitzondering. Hier portretteerde Geerlinks meisjes met hun poppen. Wat zij daarmee heeft gedaan blijft ook na de 'ontdekking' van de vondst geheimzinnig, mooi want ongrijpbaar. Gemaakt zonder al te duidelijke betekenissen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden