Vier gemeenten in de polder liggen liefst zo laag mogelijk

Sinds de vervaarlijke zwelling van de rivieren begin dit jaar lijkt het een weinig benijdenswaardige positie. Maar vier gemeentebesturen tussen Rotterdam en Gouda azen gretig op het predikaat 'het laagste punt van Nederland'....

ROB GOLLIN

Van onze verslaggever

Rob Gollin

AMSTERDAM

In die polders woedt sinds enkele weken een verbeten polemiek. Partijen weten van geen wijken. Als het even tegenzit, markeren over enkele maanden zeker drie monumenten absolute dieptepunten. Trekpleisters van formaat zullen het niet worden, maar tussen de nieuwbouwwoestenij in het weiland aldaar is elk item dat kleur geeft welkom.

De besturen en de cijfers van hun diepste dalen: deelgemeente Prins Alexander, min 7,10 meter; deelgemeente Kralingen-Crooswijk, min 7,20; Waddinxveen, min 7,10 meter; Nieuwerkerk aan den IJssel, min 6,74 meter. De laatste lijkt kansloos. Of bedriegt de schijn?

Het debat begon met een aankondiging van Prins Alexander. In een plas in de nieuwe wijk Prinsenland komt een monument om eraan te herinneren dat Nederland nooit lager was dan hier: een betonnen eiland van 55 bij 55 meter met daarop een Etruskische schaal met een diameter van dertig meter. Landart. Kosten: één miljoen.

In een publikatie van de Meetkundige Dienst van Rijkswaterstaat uit 1987 wordt het laagste punt elders in de deelgemeente geprikt, nabij begraafplaats Oud-Kralingen: zeven meter beneden Normaal Amsterdams Peil (NAP). Later maakte Gemeentewerken daar zelfs 7,10 meter van. Maar inmiddels is er een nieuwe woonwijk verrezen, waarvoor de polder fiks moest worden opgehoogd.

Zouden de actuele gegevens niet het zwaarst moeten wegen? 'Het is niet overal omhoog gegaan', reageert een woordvoerder van de deelgemeente Prins Alexander. 'Die plas is uitgegraven, bijvoorbeeld.' Helemaal zeker lijkt de gemeente niet. 'Laten we het zo stellen: het monument symboliseert de laagte.' En dat is toch ook een 'aardig iets'.

In Waddinxveen denkt het gemeentebestuur aan schepraderen. Twee kunstenaars dingen nog naar een opdracht, waarin de onderdelen uit een gemaal aan de Gouwe zijn verwerkt. De 7,10 meter blijkt gebaseerd op het polderwaterpeil van een vaart in de Zuidplaspolder aan de rand van een woonwijk. Dat wordt overigens alleen 's winters gehaald. In de zomermaanden hebben de agrariërs in de omgeving het graag wat zompiger. 'Maar het is het laagste punt', houdt de gemeente vol. Er komt een nieuwe uitbreiding van de wijk, en dat vormt toch een mooie aanleiding een monument te plaatsen.

Of de deelgemeente Kralingen-Crooswijk wel weet dat híer het laagterecord wordt gehaald? Met die boodschap stapten enkele weken geleden leden van de plaatselijke volkstuinvereniging het bestuurskantoor binnen. De vaartjes die het complex doorsnijden worden op min 7,20 gehouden. Zeer lokaal, maar toch. Een markering is nog 'in beraad', meldt een woordvoerster. 'Verder blijven we redelijk cool onder de discussie.'

De gemeente Nieuwerkerk aan den IJssel vindt het maar niks, die argumenten van de andere diepgezonkenen. Het ware dal ligt vlak langs de rijksweg A 20: min 6,74. Mááiveldhoogte, wel te verstaan, beklemtoont wethouder M. Molenaar. 'Die andere punten zijn kunstmatig. Hier kun je tenminste gewoon op lopen.'

Een natuurlijk gegeven, daar gaat het om, vindt hij. In Alexanderpolder liggen tegenwoordig zandpakketten. Waddinxveen ligt hoger, da's zeker. Molenaar heeft nog foto's uit de jaren zestig en zeventig. Na zware regenval stond het hier blank, en daar hadden ze nog droge voeten.

Een monument dus maar, een peilschaal met een neon golfje op 6,74 meter hoogte. Het komt overigens uit de koker van een automobielbedrijf vlakbij, ter gelegenheid van de opening van een nieuwe showroom. De gemeente kreeg het als cadeau aangeboden, maar accepteerde de gift niet, 'om de schijn van belangenverstrengeling te voorkomen', licht Molenaar toe. Maar op eigen kracht neerzetten, prima. 'Je onderscheidt je van andere gemeenten. Zoveel hebben we hier niet.'

Moet de Meetkundige Dienst van Rijkswaterstaat dan maar het verlossende woord spreken? Hoofd afdeling geo-advisering dr ir F. Brouwer: 'Het blijft een kwestie van definiëren. Als wij nú zouden moeten quoteren: Nieuwerkerk. Anders had je ook de bouwput van de Oosterscheldedam wel kunnen nemen: dieper dan vijftien meter onder NAP.'

Naar verluidt is ook de Flevopolder nog aan het inklinken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden