Video: Een dagje flyeren met de SP. 'Och jongen. Ga toch eens wat anders doen!'

Embedded in de politiek van de straat.

Op pad met de SP

Benieuwd naar de kiezer flyer ik een middag mee met de SP. 'Geen probleem', zegt Lydia van Oostenbrugge als ik vraag of het embedded mag, en uit de kofferbak van haar Mazda haalt ze een rode partijtrui in mijn maat. Plus een rood-witte campagnetas, zwaar van drie soorten folders. Plus een berg schuursponsjes, het actiemiddel van de partij die eerst met tomaten gooide maar nu de politiek 'schoon wil maken'.

De trui trek ik aan, de tas hang ik om - nu ben ik 'de politiek'. Die heeft geen goede naam en als onderdeel van het systeem voel ik meteen de blikken. Ik ben de colporteur waarvan iedereen weet dat zijn stofzuigers slecht functioneren, al is hij zelf nog enthousiast.

Wat verkopen we eigenlijk, vraag ik Lydia. 'We verkopen de vraag of mensen willen nadenken over hun stem.'

Dit zijn de verkiezingen van het onbehagen, dat zegt iedereen. De campagnevoerende politici hebben geen idee wat hun klanten willen, daarom schieten ze met hagel. De kiezer is afwisselend verward, boos, indifferent en veeleisend - behoedzaam betreed ik daarom mijn oorlogsgebied.

'Och jongen', zegt een gepensioneerde kleuterjuf, de eerste die me aanspreekt: 'Het ís al zo veel allemaal om te behappen en nu staan jullie ook nog hier. Ga toch eens wat anders doen!'

We zijn met zes rode truien en zoeken een plek voor de Jumbo, maar daar blijven ze liever politiek neutraal. Dat moeten we respecteren, zegt Lydia, die 20 is en zeer ervaren. Ze weet hoe koude voeten voelen. Sinds kort is ze gemeenteraadslid, naast haar studie applied science aan de hogeschool.

Dat we hier zijn is in principe genoeg, zegt ze ook. Alles wat erbij komt is meegenomen.

Team Albert Heijn: Lydia en ik

In drie teams omsingelen we het Franz Leharplein, vol met mensen die naar een winkel gaan of ervan terugkomen. Die hebben vast wat anders aan hun hoofd dan politiek. Rini en Willem kiezen de Kruidvat, Roy en Nathalie de Lidl, Lydia en ik de Albert Heijn. Je moet nooit pal voor de winkeldeuren staan maar ernaast, zegt Lydia, je moet de mensen ruimte geven. Als je in de weg staat, stemt niemand meer - dat lijkt me een goede raad voor de lijsttrekkers ook: ga eens aan de kant.

Lydia's soepelheid is verbluffend. Ze is er maar ze is er niet. 'Fijne dag nog!' is haar mantra: voor of tegen, iedereen heeft recht op een fijne dag. Ik probeer haar na te doen maar voel me een roestige scharensliep.

De mensen op straat hebben ook een mantra: 'verbroken beloftes'. Dat is wat ze me verwijten: 'beloftes, beloftes'. Totdat de gepensioneerde kleuterjuf een U-bocht maakt en terugkomt om te praten. Het is niet boos bedoeld dat ik wegliep, zegt ze, het is gewoon zo véél. Alles bijhouden, de krant, de televisie, Facebook: de verkiezingen zijn een fulltimebaan. 'En beloftes breken hoort bij politiek, dat weet ik ook wel.'

Terwijl de kou in mijn voeten trekt, stuit ik vooral op kiezers die geïnteresseerd zijn, beschouwend, geïnformeerd, betrokken. Die geven hun stem niet lichtvaardig weg: het is een groot bezit. Dit is een doodmodale wijk in Gestel, het zijn doodmodale mensen in verscheidenheid. Autochtonen trekken voorbij, allochtonen, rollators, kinderwagens. Maar dat wij 'van Roemer' zijn weten ze allemaal. En wat die Roemer zegt op televisie weten ze heel precies.

'Jullie beloven zo veel', zegt een vrouw, manoeuvrerend met haar rollator. 'Maar dat deed mijn vent ook bij ons trouwen!' Ik geef haar twee schuursponsjes mee. Die doen het de hele middag goed. Aan sommige hangt een kaartje van de vorige verkiezingen, dat trekken we eraf.

Ik loop naar Team Lidl aan de overkant. Dat is bijna door z'n flyers heen. Roy praait de mensen nauwelijks. Actief flyeren is niet nodig, zegt hij, de mensen die je spreken wil komen vanzelf. Hij is postbezorger en raadslid tegelijk, en houdt van praten.

Op pad met de SP

Een lange Afghaan nadert nu snel, zijn hoofd vol zorgen. Na negentien jaar Nederland wordt kiezen almaar moeilijker, en of ik hem van dienst kan zijn. Hij springt steeds van SP naar Denk en terug - de SP ging niet regeren toen het mogelijk was, zegt hij, maar bij Denk hebben ze geen ervaring. Hij is een eenmanstwijfelbedrijf, en ik probeer hem van dienst te zijn.

Ook is er een man die 'ik stem tegen, tegen de SP' zegt en dan blijft staan met twinkelende ogen. Hij 'volgt alles' en 'leest alles' en dat ook nog eens 'intensief'. 'We zijn het niet eens maar ik gun jullie het allerbeste!'

Als we hergroeperen voor de aftocht stelt Lydia vast: 'er zijn heel veel beleefde Nederlanders.'

Ik trek mijn rode trui uit en denk: gezegend het land met zulke kiezers.

Alles over de verkiezingen

Lees het laatste nieuws over de verkiezingen in ons liveblog

De partij­programma's langs de lat

Wij lazen voor u de partij-programma's en toetste de politieke ideeën op verbeeldingskracht, originaliteit, haalbaarheid en klimaateffect.

Zweeft u nog? Laat u overtuigen door de lijsttrekkers

In de aanloop naar de verkiezingen sprak de Volkskrant met lijsttrekkers van partijen die met 2 of meer zetels in de Tweede Kamer zijn vertegenwoordigd. Lees hier alle interviews terug.

Wat klopte er van wat politici beweerden bij het slotdebat?

Dinsdagavond probeerden de lijsttrekkers elkaar voor het laatst af te troeven tijdens het slotdebat bij de NOS. De Volkskrant deed hard z'n best om al die beweringen live te controleren en te voorzien van duiding. Lees de resultaten van de factcheckers hier terug.

Op wie gaan onze zwevende kiezers stemmen? (+)

De Volkskrant volgt al enkele maanden 14 zwevende kiezers. Op welke partij gaan zij vandaag stemmen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden