Videla zit in gewone cel zijn straf uit

Misdaden tegen de menselijkheid worden Argentijnse generaal fataal.

SANTA CRUZ -De Argentijnse voormalige dictator Jorge Rafael Videla (85) moet zijn levenslange gevangenisstraf uitzitten in een gewone gevangenis. Nu zit hij nog vast in een relatief comfortabele militaire strafinrichting.


De generaal werd woensdag veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor moord, foltering en ontvoering. Het is het eerste vonnis tegen Videla wegens misdaden tegen de menselijkheid sinds 's lands Hooggerechtshof drie jaar geleden een omstreden amnestie voor de ex-juntaleden nietig verklaarde.


De federale rechtbank van Córdoba - in het centrum van Argentinië, 700 kilometer ten noorden van Buenos Aires - acht bewezen dat Videla in 1976 31 politieke dissidenten liet vermoorden. Het tribunaal heeft bepaald dat de oud-dictator, die het Zuid-Amerikaanse land van 1976 tot 1981 leidde, moet worden overgebracht naar een gevangenis in de hoofdstad Buenos Aires.


Videla had al levenslang gekregen voor andere grove mensenrechtenschendingen in een historisch proces tegen de commandanten van de junta in 1985, kort na de terugkeer van de democratie. Maar in 1990 werd hij vrijgelaten dankzij een door de toenmalige president Carlos Ménem afgekondigde amnestie.


Zeventien jaar later verklaarde het Hooggerechtshof het pardon in strijd met de grondwet. Sindsdien lopen er verscheidene rechtszaken tegen Videla voor begane misdaden in een twintigtal clandestiene detentiecentra. De 31 dissidenten, voornamelijk leden van linkse politieke partijen, waren voor de staatsgreep van 24 maart 1976 gearresteerd en verbleven in de gevangenis UP 1 in Córdoba. Tussen april en november dat jaar werden ze op bevel van Videla, zonder voorafgaand proces, geëxecuteerd. De juntachef liet in UP 1 ook zes soldaten martelen die waren bestempeld als 'infiltranten van revolutionaire organisaties'.


Videla wordt beschouwd als de ideoloog en architect van het repressiesysteem van de junta. Onder de militaire dictatuur (1976-1983) verdwenen volgens officiële cijfers ruim 13.000 tegenstanders, terwijl Argentijnse mensenrechtengroeperingen spreken van 30.000 verdwijningen.


In hetzelfde proces werd ook de ex-chef van het Derde Legerkorps Luciano Benjamín Menéndez (83) tot levenslang veroordeeld. Menéndez, bijgenaamd El Chacal (De Jakhals), was de coördinator van martelcentra in Córdoba en tien andere provincies. In zijn slotverklaring rechtvaardigde Videla de wreedheid van de junta en beschuldigde hij de huidige president Cristina Fernández van revanchezucht tegen de leden van de dictatuur.


'Het was geen vuile, maar een correcte oorlog. We traden op tegen idealistische jongeren die een andere cultuur wilden opleggen dan onze traditionele westerse en christelijke levensstijl,' aldus de oud-dictator. Volgens hem hebben de 'vijanden van gisteren' uiteindelijk toch gewonnen. 'Ze zitten nu in de regering en werpen zich op als paladijnen van de mensenrechten.'


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden