Via archiefkast in het hoofd

'Het is maar hoe je er tegenaan kijkt, maar de videoclip is natuurlijk een vorm van kunst', liet TMF-vj Tooske zich onlangs ontvallen....

Het is, in tegenstelling tot de voorgaande jaren toen het Exploding Cinema-programma zich steeds meer ontwikkelde tot plek voor vernieuwende cinema, geen bijzonder avontuurlijke keuze. Twee regisseurs, de Fransman Michel Gondry en de Amerikaan Spike Jonze, fungeren als 'Music Video Directors in Focus'. Beiden maakten jarenlang inventieve clips, beiden debuteerden met een film naar een bizar scenario van Charlie Kaufman.

Jonze's Being John Malkovich, over een poppenspeler die op de zeveneneenhalfste verdieping van een kantorencomplex in Manhattan achter een archiefkast op een geheime doorgang naar het hoofd van acteur John Malkovich stuit, werd een groot succes. Gondry's Human Nature (gecoproduceerd door Jonze) werd vorig jaar lauw ontvangen in Cannes, en wordt in Rotterdam vertoond in een speciale voorstelling.

Gondry (Parijs, 1964) maakte zijn eerste muziekvideo's voor Oui-Oui, de band waarin hij drumde. Een van zijn clips werd op MTV vertoond en gezien door Bj rk, die Gondry vervolgens vijf clips voor haar liet maken - stuk voor stuk schitterende filmpjes waarin surrealistische werelden worden opgetrokken. De Bj rk-clips leidden tot uitnodigingen van bands als Massive Attack, Rolling Stones, Stardust en Radiohead, en uiteindelijk tot Gondry's speelfilmdebuut.

Kaufmans verhaal voor Human Nature is nog onnavolgbaarder dan Being John Malkovich. Nadat Lila (Patricia Arquette), een vrouw met haar op haar hele lichaam, er door een muis van is weerhouden zelfmoord te plegen, ontmoet zij Nathan, een wetenschapper met de kleinste piemel van de hele wereld en een obsessie voor tafelmanieren. In een licht-filosofische klucht kibbelen de twee over de vraag of een oversekste man, die in de jungle als aap werd opgevoed, in de mensenwereld moet integreren of beter af is in de vrije natuur. Dierlijke instincten en de menselijke natuur voeren om beurten de boventoon.

Behalve de clips van Gondry en Jonze zijn er verzamelprogramma's over 'Electric Cinema', 'Austrian Abstracts' en 'The French New Wave', met onder meer fraai geanimeerde, licht maatschappij-kritische clips van grafisch ontwerper Geoffrey de Crecy, die voor de elektronische muziek van zijn broer Etienne een trilogie maakte over fastfood, supermarkten en de beurs.

De variëteit is groot, van beeld- en stijlexperimenten tot conventionelere clips waarin het verhaal en de personages de boventoon voeren. Het nadeel blijft: in de bioscoop kun je dansen noch zappen. Na een clip of vijf slaat de verveling onverbiddelijk toe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.