Veto Europese Commissie zal Endemol in begin niet deren

De Europese Commissie draait de Holland Media Groep (HMG) de duimschroeven aan vanwege de dominante marktpositie die het mediaconcern inneemt op de Nederlandse televisiemarkt....

Van onze mediaredactie

AMSTERDAM

Toen de Europese Commissie in mei dit jaar, op verzoek van minister Wijers, een speciale task force onder leiding van Europees commissaris K. van Miert aan het werk zette om de HMG-constructie (RTL, Endemol, Veronica) te onderzoeken, blaakten de directies van de HMG-bedrijven van zelfvertrouwen. Misschien dat er wat zou moeten worden gesleuteld, maar veel kon dat niet zijn.

Vorige week bood HMG-directeur H. Boermans aan om de aandelenverhouding in RTL 5 te wijzigen. Het is duidelijk dat de commissie daar geen genoegen mee zal nemen, al wordt de officiële uitspraak over de HMG pas eind deze maand verwacht.

Drie maanden krijgt de HMG, volgens een woordvoerder van de Europese Unie, om aan de aandeelverhoudingen te sleutelen. De kritiek spitst zich toe op de exclusieve positie van reclamebedrijf IP en de positie van Endemol. Dat moet zijn aandelenbelang in de HMG van 23 tot 7,5 procent terugbrengen.

Het is een lang gekoesterde wens van Joop van den Ende om via een eigen televisiestation voor zijn programma's een afzetkanaal te hebben. Daarom werd eind jaren tachtig TV10 opgezet. Het station liep schipbreuk op de rotsen die CDA en PvdA opstapelden om de commerciële omroep buiten te houden.

De overeenkomst met Veronica en het Luxemburgse RTL, dat indertijd TV10 en het Nederlandse parlement te slim af was, werd dit voorjaar met champagne en een glimlach in het Amstelhotel beklonken. In een klap had Endemol drie tv-stations onder handbereik.

Voor de afname van Endemol-programma's werd een tien jaar lopend contract afgesloten. De programma-overzichten van het nieuwe seizoen, dat vorige week van start is gegaan, laten zien waar dat toe leidt.

De produkties van John de Mol en Joop van den Ende nemen het leeuwedeel van het kijkamusement voor hun rekening. Duizend uur Nederlandse televisie komt dit seizoen uit hun studio's.

Vorig seizoen had het bedrijf een omzet van 325 miljoen dollar, ongeveer 536 miljoen gulden. Voor het komende seizoen wordt een groei verwacht van maar liefst 50 procent tot 490 miljoen dollar.

Het merendeel hiervan, ongeveer 60 procent, wordt in het buitenland verdiend. Endemol is actief in Duitsland, Portugal, Spanje, is bezig met het exporteren van All you need is love naar de Verenigde Staten, opent binnenkort vestigingen in Frankrijk, Engeland en Scandinavië en slaat de vleugels uit in de richting van Oost-Europa.

Volgens Endemol-voorlichter Thomas Notermans - Joop van den Ende doet er het zwijgen toe tot de commissie gesproken heeft - zal het bedrijf steeds meer programma's in het buitenland moeten maken als de HMG-constructie door een Europees veto wordt getroffen. 'Als je schaalvergroting wilt kun je dat op twee manieren doen: verticaal of horizontaal. Als er een belemmering komt om als software-bedrijf in hardware te investeren, zullen we nog meer produktiebedrijven in het buitenland opzetten.' Schaalvergroting is volgens Endemol nodig om een sterke positie op de internationale audiovisuele markt te houden.

Op korte termijn zal de ingreep van de Europese commissie zeker geen gevolgen hebben. De langlopende contracten tussen Veronica, RTL en Endemol hebben de televisiestations verzekerd van het optreden van de sterren van Endemol en omgekeerd heeft Endemol een afzetgarantie.

Ter relativering van de beslissing van de Europese Commissie kan verder worden aangevoerd dat ondanks de verscherpte concurrentie op de markt van vrije producenten, ook andere producenten dan Endemol een goed belegde boterham verdienen aan het grote aanbod dat de Nederlandse televisie verlangt. Ook is er nog geen omroep geweest die zich heeft beklaagd over een gebrek aan aanvoer van programma's.

Het venijn van de HMG-constructie schuilt vooral in de positie op de reclamemarkt. Volgens Freddy Thyes, voormalig directeur van RTL en tegenwoordig directeur bij SBS 6, kan daar geen misverstand over bestaan. 'De enige reden om de groep in stand te houden is 60 procent van de reclamemarkt te halen. En met de gesponsorde programma's erbij wordt dat al 70 procent', zegt Thyes in een interview met het Algemeen Dagblad. Wat zeer bedreigend is voor de inkomsten van de publieke omroep en andere commerciële omroepen bar weinig ruimte laat.

Jan Westerhof

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden