'Verzoening met Fatah is van de baan'

Mahmoud al-Zahar, feitelijk de machtigste man binnen Hamas, verwerpt het recente akkoord met Fatah. Hamasleider Mashal pleegde er verraad mee aan het handvest, dat bepaalt dat Israël geen enkel bestaansrecht heeft.

De man die door Amerikaanse media 'Doctor Terror' wordt genoemd huist in een achterafstraatje van Gaza Stad. De ongeplaveide weg naar zijn woonstee is na de vele regenval van de laatste dagen veranderd in een gore modderstroom. Mannen, bewapend met kalasjnikovs, kijken dreigend, maar laten ons ongemoeid naar de poort van het huis lopen. Ze weten van onze komst.

Binnen ontvangt Mahmoud al-Zahar ons in een grote salon. 'Ja, het is koud', zegt hij, 'dankzij de Israëlische blokkade hebben we een reusachtig energieprobleem. We hebben per dag maar zes uur elektriciteit.'

Al-Zahar (66) was met sjeik Ahmad Yassin in 1987 een van de grondleggers van de islamitische beweging Hamas. Hij is een hardliner, die elke concessie met Israël van de hand wijst. Al-Zahar is minister van Buitenlandse Zaken in de door Hamas geleide Gazastrook. Formeel staat hij in de hiërarchie onder premier Ismail Haniya, maar volgens waarnemers is hij na de dood van Yassin (in 2004 door Israël omgebracht), de machtigste man binnen de beweging.

Zelf zegt hij: 'Er zijn geen echte leiders, we maken allemaal deel uit van de Sjoera (de raad). Daar wordt het beleid bepaald.' Voor de buitenstaander is Hamas een diffuse organisatie, met verschillende afdelingen. Je hebt een militaire, een politieke en ook nog eens een sociale tak. Er is bovendien een buitenlands 'politburo', dat tot voor kort in Damascus zetelde. Die tak wordt aangevoerd door Khaled Mashal, die het onrustige Syrië onlangs verruilde voor Caïro. Uit die kringen klinken soms geluiden die wijzen op een mogelijke (en zeer voorzichtige) toenadering tot Israël, een stap die de militantere Gazatak ten stelligste afwijst.

Uit de lichaamstaal van al-Zahar is op te maken dat de rol van Mashal wat hem betreft is uitgespeeld. Laatstgenoemde tekende onlangs in Doha een overeenkomst met de rivaliserende Fatahbeweging van Mahmoud Abbas. Fatah en Hamas vochten in 2007 in de Gazastrook een burgeroorlog uit, waarbij Hamas als overwinnaar uit de strijd kwam.

Al-Zahar, terwijl hij een wegwerpgebaar maakt: 'Mashal en Abbas bepaalden in Doha dat Abbas een gemeenschappelijke interim-regering zou gaan leiden. Dat is tegen alle eerdere afspraken in. We zouden een regering van technocraten benoemen, die nieuwe verkiezingen moest voorbereiden. Mashal handelde op persoonlijke titel, hij had geen toestemming van de Sjoera. We hebben hem daarover onlangs in Caïro in harde bewoordingen bekritiseerd. Wat mij betreft is de verzoening met Fatah voorlopig van de baan.'

Door in zee te gaan met Abbas pleegt Mashal bovendien indirect verraad aan het handvest van Hamas, dat voorschrijft dat Israël geen enkel bestaansrecht heeft, aldus al-Zahar. 'Heel Palestina, van de Middellandse Zee tot de Jordaanrivier, is het thuisland van het Palestijnse volk. Jeruzalem is onze hoofdstad.' Abbas' Fatah heeft zich daarentegen uitgesproken voor een tweestatenoplossing, op basis van de grenzen van 1967. Het vredesproces staat nu volledig stil, maar in principe is Mahmoud Abbas nog steeds bereid te praten met de Israëlische premier Netanyahu.

Daar hoef je bij al-Zahar niet mee aan te komen. 'Ik wil alleen maar met Israëliërs praten als het resultaat van die gesprekken is dat zij Israel opgeven.' Als we zeggen dat het een bizarre eis is waarmee de Israëliërs natuurlijk nooit akkoord gaan, zegt hij: 'Het zij zo. Ik wil met iedereen praten, ook met uw regeringsleiders, maar praten met Israël zal inderdaad nergens toe leiden. Yasser Arafat en Abbas spraken met de Israeliërs over twee staten voor twee volken, maar het eind van het liedje was dat ze met lege handen stonden. De Joden zijn ons vaderland alleen maar meer gaan koloniseren. Arafat en Abbas hebben daarmee elke geloofwaardigheid verloren.'

Hamas had altijd een goede verstandhouding met de Syrische president Assad, maar onlangs werden de kantoren in Damascus gesloten. 'Assad ontpopt zich als een tiran. We staan achter het Syrische volk in zijn vrijheidsstreven, zoals we ook toejuichen wat er in Egypte en Tunesië is gebeurd. De volkeren daar hebben zich bevrijd van het juk van de dictatuur.'

Er circuleren berichten dat Iran, een trouw bondgenoot van Assad, de financiële hulp aan Hamas heeft stopgezet als straf voor het vertrek uit Syrië. Al-Zahar ontkent. 'De relaties met Teheran zijn goed. We krijgen nog steeds geld, zoals we donaties uit de gehele wereld krijgen.'

Als Israël zou besluiten de nucleaire installaties van Iran aan te vallen, dan zullen volgens al-Zahar vooral de Verenigde Staten een 'verschrikkelijke prijs' betalen. 'De Golf van Hormoez zal worden afgesloten, de olieprijs zal enorm stijgen, de staatsschuld van de VS zal nog meer toenemen.'

De Hamasleider zit in een hoek van de kille salon, dik gekleed in een bruine kaftan, met op het hoofd een zwarte fez zoals wijlen de Indonesische president Soekarno altijd droeg. Naast hem staat een ingelijste affiche, met daarop de foto's van zijn twee door de Israëliërs gedode zonen, respectievelijk in 2003 en 2008.

Een derde foto is van een schoonzoon, die ook door Israëlische militairen werd gedood. 'Ik was het doelwit in 2003, ik overleefde, mijn zoon Khaled werd martelaar. Ze vernielden met hun bommen dit huis. We hebben het later weer opgebouwd.'

Het moge duidelijk zijn, Israël is en blijft de aartsvijand, 'een kolonie die door de Verenigde Staten en Europa in 1948 werd gesticht ten koste van het Palestijnse volk. Harry Truman werd in 1948 president dankzij 2 miljoen dollar campagnegeld van de Amerikaanse Joden. En wat was zijn eerste daad als president? Hij erkende Israël.'

Al-Zahar vervolgt zijn geschiedenisles. 'U als Duitser heeft een slechte geschiedenis met de Joden.' Pardon, onderbreken we hem, we komen uit Nederland. Hij maakt het zoveelste wegwerpgebaar van de avond en betoogt onverstoorbaar verder. 'Nederland kent ook een slechte geschiedenis met de Joden. Israël werd gesticht om het westerse geweten na de Tweede Wereldoorlog te sussen. En wie werden daarvan de dupe? De Palestijnen.'

Israël en het Westen kwalificeren hem als terrorist. Al-Zahar haalt zijn schouders op. 'Was generaal De Gaulle tijdens de Tweede Wereldoorlog een terrorist? Volgens de Duitsers wel, maar jullie noemen hem een vrijheidsstrijder. Zo zien wij onszelf ook. Het is volstrekt legitiem om voor je land te vechten. Noemt u mij één bezetting in de geschiedenis die legitiem was. U zult ze niet vinden.'

Hij geeft toe dat Israël een sterke mogendheid is. Een militaire overwinning ligt voorlopig niet in het verschiet. 'Maar we hebben geduld. De Arabische Lente toont aan dat de islam in opmars is, het Westen raakt in verval. Israël zal steeds meer geïsoleerd raken. En weet u, de Israëliërs zijn zich ervan bewust dat de bezetting uiteindelijk zal eindigen. Waarom bezitten ze anders allemaal twee paspoorten?'

Mahmoud al-Zahar

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden