Nieuws WW-uitkeringen

Verzet tegen omstreden Europees WW-plan groeit; volgende week laatste poging om akkoord te bereiken

De kans groeit dat het door Nederland gewraakte EU-voorstel voor de export van WW-uitkeringen op de lange baan wordt geschoven. Op het allerlaatste moment bleek vrijdagmiddag de vereiste steun voor het plan niet aanwezig onder de lidstaten. EU-voorzitter Roemenië waagt volgende week een laatste poging alsnog een akkoord te bereiken. Lukt dat niet, dan pakt een nieuw Europees Parlement het pas dit najaar op.

Een man zoekt naar banen in een centrum voor werkelozen in Warschau. Beeld REUTERS

Minister Koolmees van Sociale Zaken zegt blij te zijn dat een besluit is uitgesteld, maar vindt het te vroeg om de overwinning te claimen. EU-voorzitter Roemenië noemde het uitblijven van een akkoord ‘teleurstellend’. Volgens de voorzitter, gesteund door zeventien EU-landen, komt het pakket de arbeidsmobiliteit in de EU en de rechtszekerheid van de werknemers ten goede.

Tijdens de beslissende discussie vrijdag tussen de EU-ambassadeurs, bleek dat de club van zes tegenstanders (waaronder Nederland en Duitsland) bijval kreeg van Zweden en Tsjechië. Dat was nog steeds niet voldoende om het plan te blokkeren.

De ommezwaai kwam toen Hongarije, Malta en Polen aankondigden zich te onthouden van stemming. Vooral de Poolse opstelling was van belang, het land legt door zijn inwonertal bij stemmingen extra gewicht in de schaal. Als gevolg hiervan was de benodigde gekwalificeerde meerderheid niet langer aanwezig. Een verrassend voorlopig slot na bijna tweeënhalf jaar intensieve discussie over het politiek zeer gevoelige en complexe voorstel.

Nederland, Duitsland, België, Oostenrijk, Denemarken en Luxemburg hebben bezwaar tegen het verlengen van de periode (van drie naar zes maanden) waarin een werknemer die in een ander land werkloos raakt (buiten zijn schuld) zijn WW-uitkering kan meenemen naar zijn thuisland. De Tweede Kamer is ontstemd over deze WW-export, omdat het vooral voor Poolse werknemers in Nederland een betaalde vakantie zou betekenen. De Nederlandse plicht voor werklozen werk te zoeken, is in Polen moeilijk op te leggen.

Veel andere landen zijn juist ingenomen met het plan, omdat dat ook de aanspraak op zorg in het buitenland afbakent en misbruik via detacheringscontructies aanpakt. Ook Nederland is over deze onderdelen te spreken. Polen onthield zijn stem juist vanwege die voorziene aanscherping van de regels. Poolse werknemers werken regelmatig via dubieuze constructies elders in Europa om de nationale cao-afspraken daar te omzeilen.

EU-voorzitter Roemenië onderzoekt volgende week of het Europees Parlement – dat meebeslist over het voorstel – bereid is tot aanpassing van de plannen. Of dat lukt is onzeker. De verantwoordelijke onderhandelaar in het parlement vindt dat hij al genoeg aan de lidstaten heeft toegegeven. Daarnaast is er nauwelijks tijd voor nieuwe onderhandelingen: half april gaat het parlement met verkiezingsreces. Voorstellen die dan niet zijn afgehandeld, belanden op het bordje van het nieuw verkozen parlement, dat mogelijk een andere positie inneemt. Lang uitstel is daarmee gunstig voor Nederland.

De kans bestaat dat voorzitter Roemenië én het parlement toezeggingen doen aan Polen (minder strikte controle op misbruik), om zo op het nippertje de vereiste meerderheid te krijgen. In dat geval is Nederland slechter af dan bij het principeakkoord dat vrijdag op tafel lag: de WW-export blijft, terwijl de kans op misbruik van de sociale zekerheid toeneemt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.