Verzet tegen langstudeerboete gesmoord

De ultieme poging van de studentenbonden om de langstudeerboete tegen te houden, is woensdag gestrand in de Haagse rechtbank. De boete komt er, vanaf komend collegejaar, behalve voor deeltijdstudenten die al voor 1 februari 2011 begonnen aan een studie die sowieso langer zou duren dan dezelfde studie in de voltijdvariant.

DEN HAAG - De rechtbank besloot dat de boete juridisch houdbaar is: de toegang tot een studie wordt er niet door beperkt en het recht op onderwijs niet aangetast. De protesterende studenten vestigen hun hoop nu op de nieuwe Tweede Kamer. De meeste partijen willen in hun verkiezingsprogramma's eigenlijk weer af van de boete.


De langstudeerboete is een maatregel uit het regeerakkoord van het kabinet-Rutte en is al goedgekeurd door het parlement. Het levert de schatkist 370 miljoen euro op. Studenten die meer dan een jaar vertraging oplopen tijdens hun bachelor- of masterstudie moeten 3.000 euro extra collegegeld betalen, bovenop het basistarief van 1.771 euro.


Staatssecretaris Zijlstra van Onderwijs wil daarmee studievertraging ontmoedigen. Trage studenten kosten de maatschappij in zijn ogen te veel geld. In 2010 stonden bij universiteiten en hogescholen ruim 80 duizend studenten ingeschreven met meer dan een jaar studievertraging, op een totaal van ruim 550 duizend studenten.


De studentenorganisaties ISO, LSVb en LKvV spanden een civiele procedure aan tegen de staat omdat zij menen dat het recht op onderwijs in het geding is. Dat recht ligt vast in diverse internationale verdragen. De rechtbank meent echter dat de toegang tot het onderwijs 'niet in zodanige mate beperkt wordt dat daarmee het recht op onderwijs in de kern wordt aangetast'.


De rechtbank maakt een uitzondering voor één groep deeltijdstudenten. Het betreft diegenen die anderhalf jaar geleden al bezig waren aan een studie waarvan tevoren bekend was dat die langer zou gaan duren dan de voltijdvariant. Dat is vaak het geval bij deeltijdstudies, omdat die studenten er meestal ook nog een baan bij hebben. 'Dit zijn geen langstudeerders', oordeelt de rechtbank.


De studentenbonden richtten zich woensdag opnieuw tot de politiek. Ze hopen op nieuwe kansen na de verkiezingen. De meeste partijen willen de boete weer schrappen, inclusief Zijlstra's eigen VVD. De liberalen willen een sociaal leenstelsel voor alle studenten: de studiekosten moeten dan na de studie worden terugbetaald, waardoor vertraging automatisch voor eigen rekening komt.


Voor zo'n stelsel lijkt na de verkiezingen van 12 september een meerderheid te zijn. 'Zodra dat leenstelsel er is, kan de langstudeerboete van tafel', reageerde het VVD-Kamerlid Lucas woensdag. De PvdA roept Zijlstra op niet langer te wachten. 'Ik vind het erg oneerlijk dat studenten die op 1 september een boete moeten betalen, er bijna zeker van kunnen zijn dat er per 12 september een politieke meerderheid tegen die boete is', aldus het Kamerlid Jadnanansing. 'We verzoeken Zijlstra daarom met klem de boetes per 1 september kwijt te schelden.'


De staatssecretaris gaf woensdag geen krimp: 'De uitspraak van de rechter is helder en duidelijk. De langstudeermaatregel is juridisch houdbaar. We gaan nu uitzoeken hoeveel deeltijdstudenten niet onder de langstudeermaatregel vallen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden