Verzet tegen extra agenten neemt toe

Veel politiekorpsen kampen met grote financiële problemen. Maar de simpele roep om meer blauw werkt als een boemerang. De korpsen zouden zelf veel agenten kunnen vrijmaken voor wijken en dorpen, als ze efficiënter zouden werken....

THEO KLEIN

Van onze verslaggever

Theo Klein

DEN HAAG

Politici in Den Haag willen de politie graag zien als een 'gewoon' bedrijf. Maar als de 26 politiekorpsen in Nederland morgen aan de beurs zouden worden genoteerd, bleef er van hun aandeel binnen 24 uur niets meer over. De financiële situatie van de meeste korpsen is belabberd.

Uit een rapport van het adviesbureau Moret, Ernst & Young blijkt dat het ministerie van Binnenlandse Zaken 440 miljoen te weinig betaalt voor de door de politie geleverde diensten. Een agent kost gemiddeld 110 duizend gulden, de korpsen krijgen een ton. Steeds meer korpsen dreigen daardoor in de rode cijfers te belanden. Waarschijnlijk bedraagt het gezamenlijke tekort inmiddels ruim 100 miljoen gulden.

Om hun begroting sluitend te krijgen en toch te voldoen aan de vraag om meer politie (plus 3700 agenten sinds 1994), hebben de meeste korpsen ingeteerd op hun wagenpark, huisvesting, opleiding en automatisering. 'Als we zo doorgaan hebben we binnenkort wel genoeg agenten, maar moeten ze in een Dafje achter de Porsches van de criminelen aan', concludeert een woordvoerster van de Raad van Hoofdcommissarissen.

Volgens Moret schiet het eigen vermogen van de korpsen 270 miljoen tekort. De verschillen tussen de regio's zijn groot. IJsselland, Zeeland en Groningen staan wegens hun slechte financiële staat onder curatele van het ministerie. Amsterdam heeft een reserve van 60 miljoen opgebouwd voor de aanschaf van de modernste informatietechnologie.

In de verkiezingscampagnes boden de politieke partijen tegen elkaar op, als het ging om uitbreiding van de politie. Het CDA scoorde het hoogst met zevenduizend man. Vóór kan worden gesproken over duizenden agenten extra, moet volgens de politietop eerst de financiële situatie worden rechtgetrokken.

Vooral op het platteland gaat men gebukt onder de loodzware financiële gevolgen van de reorganisatie. Meer dan drieduizend overtollige, vaak oudere dus dure, medewerkers bleken moeilijk over te plaatsen. In IJsselland kost een agent gemiddeld 117 duizend gulden, in Den Haag 90 mille. Het verschil wordt voor een groot deel bepaald door de vergrijzing van de politie in IJsselland.

In een brief aan de kabinetsinformateurs lieten hoofdcommissarissen, burgemeesters en hoofdofficieren van justitie al weten dat gezondmaking van het politiebedrijf plus uitbreiding met vijfduizend mensen 1,2 miljard per jaar gaat kosten.

Zo'n gepeperde rekening is een ritueel dat zich jaarlijks rond Prinsjesdag en bij elke formatie voltrekt. De afgelopen jaren vonden de hoofdcommissarissen in Den Haag een gewillig oor. Veiligheid stond hoog op de politieke agenda.

Dat staat het nog steeds. Maar een wedloop naar de grootst mogelijke uitbreiding van de korpsen zit er niet meer in. De aanhoudende vraag om meer blauw begint als een boemerang te werken. De kritiek op de vaak ouderwetse, inefficiënte bedrijfsvoering neemt toe. Het adviesbureau AEF becijferde dat de korpsen zelf vier- tot zesduizend man vrij kunnen maken voor wijken en dorpen, als ze de noodhulp beter organiseren.

De hoogste ambtenaar van het minister van Justitie, H. Borghouts, pikte dat dankbaar op. Laten we de komende twee jaar eerst proberen deze winst te boeken, zei hij in een interview. Daarna zou er volgens hem pas kunnen worden gesproken over tweeduizend mensen extra. Inzetten op meer agenten is naar zijn oordeel een heel duur middel, dat zeker niet de meeste veiligheid oplevert. Onveiligheid wordt pas echt teruggedrongen met doelgerichte preventie, aldus Borghouts.

Ook in de politietop stuit de simpele roep om meer op groeiende weerstand. 'Ik heb agenten genoeg', beklemtoonde J. Kuiper, korpschef van de Amsterdamse politie, vorige week. Hij ziet veel meer in een brede benadering van het veiligheidsprobleem. Investeren in onderwijs en welzijn in arme buurten. Wijkteams die optreden als 'buurtregisseurs'. De Amsterdamse politiecommissaris staat daarin niet meer alleen.

Op het ministerie van Binnenlandse Zaken worden die geluiden met instemming ontvangen. Het departement heeft meebetaald aan de studie van Moret. Maar aan een standpunt over de uitkomsten wil demissionair minister Dijkstal zich niet meer wagen. Hij schuift het probleem door naar de informateurs. Die zullen moeten bepalen hoeveel agenten er de komende vier jaar bijkomen.

Een woordvoerster van Dijkstal: 'Het zal vooral draaien om de vraag of de financiële problemen bij de korpsen ontstaan omdat onze bijdrage te laag is, of omdat de politie inefficiënt werkt.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden