NieuwsEU-top

Verzet Rutte in Brussel loont: elke lidstaat krijgt veto over betalingen uit nieuwe herstelfonds

Het verzet van premier Rutte tegen het Europese herstelplan wordt beloond. EU-president Michel stelde zaterdagochtend voor dat elke lidstaat een veto krijgt over betalingen uit het nieuwe herstelfonds. Rutte had zich daar vrijdagavond hard voor gemaakt, tot grote ergernis van zijn EU-collega’s.

Premier Mark Rutte, de Duitse bondskanselier Angela Merkel, Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen en de Franse president Emmanuel Macron.Beeld AP

Rutte eiste dat als een land zijn beloften over hervormingen in ruil voor de Europese financiële hulp niet nakomt, de betalingen kunnen worden stopgezet als één land daarom vraagt. In Michels voorstel is dat nu het geval. Bij protest wordt de hulp gestaakt tot de Europese leiders of de ministers van Financiën een oplossing vinden.

De toezegging van Michel zal vandaag – de tweede dag van de EU-top in Bussel – naar verwachting op stevig verzet stuiten van vooral Italië en Spanje. Deze zwaar door de corona getroffen landen profiteren het meest van het herstelfonds (750 miljard euro). Maar Madrid en Rome zijn allergisch voor het idee dat één land kan ingrijpen in hun begrotingsbeleid. Rutte stond vrijdagnacht alleen in deze eis. Hij erkende na afloop van het diner met zijn collega’s dat zijn opstelling de sfeer aan tafel kribbig had gemaakt.

Premier Mark Rutte tijdens een bespreking op zaterdag met de Zweedse premier Stefan Löfven (rechts), de Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz (links) en de Deense premier Mette Frederiksen (tweede van links).Beeld AFP

Minder subsidie

Een tweede handreiking van Michel naar Rutte is dat van de 750 miljard euro in het herstelfonds iets minder geld als subsidie wordt aangemerkt (450 miljard in plaats van 500 miljard) en iets meer als lening (300 miljard in plaats van 250 miljard). Het is niet waarschijnlijk dat dit voldoende is voor de ‘zuinige vier’ zoals ze in Brussel genoemd worden: Nederland, Oostenrijk, Zweden, Denemarken. Zij willen dat het totaalbedrag fors omlaag gaat (maximaal 500 miljard euro) en dat het alleen om leningen gaat. De zuidelijke en oostelijke lidstaten wijzen dat af.

Aan de omvang van de nieuwe Europese meerjarenbegroting (2021-2027) morrelt Michel vooralsnog niet. Hij houdt die op 1.074 miljard euro, waar de ‘zuinige vier’ streven naar 1.050 miljard. Het Europees Parlement, dat akkoord moet gaan met de begroting, zet in op 1.300 miljard.

Eerder kreeg Rutte al gedaan dat de Nederlandse korting (1,6 miljard euro per jaar) op de EU-betalingen behouden blijft. Daar komt nu nog ruim 100 miljoen per jaar bovenop omdat Nederland iets meer btw en accijnzen (inkomsten voor de EU) mag houden.

De verwachting is dat de vergadering van de regeringsleiders vandaag opnieuw lang zal duren. Een akkoord over het totaalpakket (meerjarenbegroting plus herstelfonds) vergt unanieme instemming van de lidstaten en die is  er vooralsnog niet. Vóór de leiders iets rond 11 uur gezamenlijk aan tafel schoven, sprak Michel in kleiner verband met bondskanselier Merkel, de Franse president Macron, premier Rutte, de Spaanse premier Sánchez en de Italiaanse premier Conte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden