Verzet Oplaat tegen mestwet wekt valse hoop

Meestal gaat minister Brinkhorst van Landbouw laconiek om met het verzet van VVD'er Oplaat. Deze week was hij echter geïrriteerd....

'Hij wil goeie sier maken bij de boeren, toont gebrek aan verantwoordelijkheid en kiest voor een kortzichtige aanpak.' De kwalificaties gelden het VVD-Kamerlid Oplaat en zijn afkomstig van zijn coalitiegenoten een dag na het Kamerdebat over de aanpak van het mestoverschot waarmee Nederland kampt.

Oplaat koos deze week voor de zoveelste keer de kant van oppositiepartij CDA. In het finale debat over de mestwet bleef zijn instemming uit. Hij wil, net als het CDA, de strengere mestnormen voor 2003 niet in de wet vastleggen. Zijn belangrijkste argument: die strenge normen zijn misschien niet nodig.

Het is een terugkerend fenomeen in Den Haag dat de VVD de paarse coalitie laat zitten in landbouwkwesties. Of het nu gaat om het fokverbod voor nertsen, de verplichte BSE-test voor Franse importkoeien of het verplicht verbranden van dode koeien.

Soms houdt de VVD'er Oplaat z'n rug recht, zoals bij het nertsverbod, maar meestal draait hij bij na coalitie-overleg in het Torentje. Hij doet het voor de boeren, zijn achterban. Graag wil hij laten zien dat hij er hard voor knokte, maar strijdend ten onder ging.

Brinkhorst gaat doorgaans laconiek met tegenwerking van de VVD'er om. Maar deze week was er louter irritatie van zijn kant. De aanpassing van de Meststoffenwet moet zijn meesterstuk worden.

Sputteren heeft de VVD vanaf het prille begin gedaan tegen Brinkhorsts systeem met mestafzetcontracten. Hij maakte bezwaar tegen de strenge normen en het tijdstip van invoering. Toch was het niet de VVD, maar vooral CDA, PvdA en D66 die het afgelopen anderhalf jaar initiatieven namen om de harde kanten van de mestwet te verzachten.

De wet is hard. Daarover is iedereen het eens. Brinkhorst geeft dat toe. Maar volgens hem heeft Nederland geen andere keus. We overtreden al jaren de normen voor nitraat in het grondwater en ammoniak in de lucht. Per jaar houden we 21 miljoen kilogram mest over.

Brinkhorsts mestplan bepaalt hoeveel mest er per hectare mag worden uitgereden. Boeren moeten betalen voor het lozen van hun mest. Maar er is te weinig grond. Duizenden boeren zullen hun mest niet kwijt kunnen of de lozing niet kunnen betalen. Een koude sanering is het gevolg.

De Kamer doet er alles aan om het leed voor de boeren te verzachten. De opkoopregeling is uitgebreid. Boeren die willen stoppen, kunnen dat zonder al te veel financiële schade. Het sociale plan is royaler.

Na vijftien jaar verzet erkennen de boeren inmiddels dat het mestplan van Brinkhorst houvast biedt. Zij zijn de onzekerheid beu. Nu kunnen ze kiezen: stoppen of doorgaan. Als ze doorgaan, weten ze waar ze aan toe zijn met hun mest.

Oplaat heeft regelmatig gezegd dat het systeem van mestafzetcontracten goed is. Maar nu hij zich aansluit bij de oppositie geeft de VVD'er de boeren opnieuw het idee dat er nog wat te knokken valt. Hij geeft de boeren valse hoop, omdat onder druk van Brussel de normen hoe dan ook strenger worden. Bovendien is Brinkhorst bereid de normen aan te passen.

D66-coalitiegenoot Ter Veer verwijt Oplaat dat hij het landbouwdebat opnieuw trekt in een sfeer van ruzie over stront. 'Dat is slecht voor de sector. Als we zo doorgaan wil er straks geen enkele student meer in Wageningen studeren', vreest hij.

Samen met PvdA-collega Waalkens verwijt hij Oplaat zijn verantwoordelijkheid niet te nemen. 'De boeren die hij nu probeert te lijmen, zijn straks de sigaar als Brussel weigert onze aanvraag voor een ruimere mestnorm te honoreren. Dan kunnen ze de mest nog moeilijker kwijt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden