Nieuws Fraude

Verzekeraar doet strafrechtelijk fraudeonderzoek – maar mag dat wel van de rechter?

In een experiment heeft een verzekeraar het onderzoek uitgevoerd in een strafproces tegen een vermeende fraudeur. Normaal wordt dit onderzoek door de politie uitgevoerd, maar door capaciteitsgebrek blijven nu veel fraudezaken liggen. 

Beeld ANP XTRA

Deze nieuwe werkwijze moet nog worden goedgekeurd door de rechter, omdat de verzekeringsbranche zelf belangen heeft bij het proces.

Twee van zulke zaken rond verzekeringsfraude stonden woensdag op de rol van de rechtbank Rotterdam. Het Openbaar Ministerie verdenkt de verdachten in een van die zaken van het opzettelijk veroorzaken van een aanrijding om zo bij de verzekeraar duizenden euro’s schadevergoeding te claimen. Het dossier is opgesteld door de verzekeraar, en vervolgens overgedragen aan het Openbaar Ministerie. Het OM heeft vervolgens geoordeeld dat het dossier volledig is en correct is opgebouwd, waarna de zaak op de zitting is aangebracht.

Critici vragen zich af of het wel ethisch verantwoord is, om verzekeraars, die zelf een belang hebben in deze zaken, het onderzoek te laten doen. ‘Die vraag leggen we aan de rechter voor met deze zaken’, zegt de woordvoerder van het Openbaar Ministerie. ‘De rechter moet nu uitspreken waar de grens ligt.’

Het antwoord is er nog niet. De rechter hield woensdag beide zaken aan, vermoedelijk worden ze in oktober inhoudelijk behandeld. Dit deed de rechter omdat de verdachten niet waren komen opdagen en de rechter hen een aantal vragen wil stellen. Maar ook omdat de rechter meer uitleg wil van het Openbaar Ministerie over deze nieuwe werkwijze.

Effectievere aanpak

In juli 2017 hebben het Verbond van Verzekeraars, Zorgverzekeraars Nederland, politie en het Openbaar Ministerie een convenant afgesloten met als doel om verzekeringsfraude samen effectiever aan te pakken. Daaruit komt dit experiment voort, waarbij de verzekeringsfraude door de maatschappij zelf wordt onderzocht. 

Met de zaken van woensdag hopen de verzekeraars en het Openbaar ministerie op een uitspraak van de rechter of de door de verzekeraars aangeleverde dossiers van voldoende kwaliteit zijn voor strafrechtelijke vervolging. ‘Wij willen een oordeel van de rechtbank over deze privaat-publieke samenwerking’, zegt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie. ‘Op basis van die uitspraak kunnen we deze samenwerking aanpassen of uitbreiden.’

De verzekeraars vinden zelf wel dat zij voldoende expertise en capaciteit hebben opgebouwd om zorgvuldig onderzoek naar fraude te kunnen doen. Ze hebben hiervoor speciaal opgeleid en gecertificeerd personeel, in totaal zo’n vierhonderd man, die deze dossiers nu al opbouwen in civielrechtelijke zaken, aldus een verklaring van het Verbond van Verzekeraars.

Tientallen euro’s

Volgens het Verbond van Verzekeraars worden verzekeraars jaarlijks geconfronteerd met duizenden gevallen van fraude. ‘Daardoor betalen huishoudens tientallen euro’s te veel verzekeringspremie.’ De fraudegevallen variëren volgens het verbond van het aandikken van een claim tot georganiseerde criminaliteit, zoals het op grote schaal in scene zetten van auto-ongelukken, de zogenaamde opzet-aanrijding. 

Deze zware vormen van fraude willen het Verbond van Verzekeraars en het Openbaar Ministerie graag gezamenlijk aanpakken. Hiermee kan de politie-inzet worden beperkt, bijvoorbeeld tot het verhoren van verdachten of tot de inzet van strafvorderlijke bevoegdheden zoals het veiligstellen van bewijsstukken.

‘Publiek-private samenwerking kan een belangrijke bijdrage leveren aan de aanpak van deze vorm van fraude’, vindt het Openbaar Ministerie. De politie kan de beschikbare capaciteit aan financieel rechercheurs dan inzetten in strafrechtelijke onderzoeken naar andere vormen fraude die nu blijven liggen, bijvoorbeeld gerelateerd aan georganiseerde criminaliteit.’

Ook volgens het Openbaar Ministerie heeft de verzekeringsbranche zelf voldoende expertise om het zogeheten toedrachtsonderzoek te doen. Indien nodig doet de politie aanvullend onderzoek. ‘Deze werkwijze kan zorgen voor een effectievere en efficiëntere politiebijdrage aan de opsporing van dergelijke criminaliteit.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden