Verzamelaar wilde 'Schoolboys' voor Nederland behouden

AMSTERDAM - Had het bij Christie's geveilde schilderij The Schoolboys van Marlene Dumas nog een aantal jaren voor Nederland behouden kunnen blijven? Naar nu blijkt, was een belangrijke Nederlandse kunstverzamelaar bereid er, nog voor de veiling, een miljoen euro voor te betalen. En het na de koop ten minste tien jaar aan museumgoudA in bruikleen te geven.


The Schoolboys werd tot woede van een groot deel van de Nederlandse museumwereld eind juni voor 1,2 miljoen euro door museumgoudA geveild. Een particulier in Azië betaalde er 1,2 miljoen euro voor.


Het museum kondigde de veiling van het vroege werk (1987) van de nu wereldberoemde Dumas eind mei aan. Het museum was technisch failliet en zag geen andere oplossing dan verkoop. Andere musea zijn daar woedend over, omdat directeur Gerard de Kleijn hen niet eerst had benaderd om het schilderij over te nemen. MuseumgoudA dreigt wegens het schenden van die regel uit de Nederlandse Museumvereniging gezet te worden.


MuseumgoudA ging, voor het naar Christie's stapte, eerst zelf op zoek naar privéverzamelaars. Oud-directeur Wim van Krimpen van het Haags Gemeentemuseum, die handelde in opdracht van De Kleijn, kon echter niemand vinden. Maar een privéverzamelaar, die anoniem wil blijven, meldde zich half juni via een tussenpersoon in Gouda. 'Ik heb nog geen Dumas in mijn verzameling', zegt de verzamelaar (47). 'Ik wilde het werk overnemen en het daarna in bruikleen geven aan het museum. Dat zou een win-winsituatie zijn geweest.'


Directeur De Kleijn bevestigt dat er via een tussenpersoon contact is geweest. 'Maar volgens mijn informatie gaat het niet om een verzamelaar, maar om een belegger. Hij bood geen miljoen maar acht ton, het garantiebedrag dat ik al van Christie's had. Uiteindelijk heeft het museum 975 duizend euro overgehouden. Bovendien werd gesproken over 'enige jaren' bruikleen. Een langdurige bruikleen, zoals ik wenste, duurt ten minste twintig jaar.'


Het was directeur Siebe Weide van de Nederlandse Museumvereniging die hem, nadat een eerder contact op niets uitliep, met de verzamelaar in contact bracht, zegt De Kleijn. 'Over die dubbelrol als directeur en tussenpersoon voor een anonieme handelaar ben ik zeer verbaasd. Al met al wilde ik niet aan deze onduidelijke constructie meedoen.'


Weide bevestigt zijn rol als bemiddelaar, maar herkent zich niet in de interpretatie van De Kleijn. 'Een eerder contact had tot niets geleid, daarop werd ik door een tussenpersoon benaderd. Ik heb hen opnieuw met elkaar in contact gebracht in de hoop op een oplossing. Uiteindelijk heb ik de particulier voorgesteld dit bedrag aan het museum te schenken, opdat de veiling overbodig zou worden, het museum gered zou worden met een bijdrage van een vermogend particulier en het werk behouden zou blijven voor Nederland. Dat ging de particulier te ver.'


De verzamelaar is verbaasd dat hij door De Kleijn als belegger wordt gezien. 'Sommige werken heb ik al meer dan 25 jaar.' Hij bood tot een miljoen euro ook mee tijdens de veiling. 'Ik wilde het kopen en dan aan een ander Nederlands museum in bruikleen geven. Daar waren al afspraken over.'


Bruiklenen van de verzamelaar zijn onder meer te vinden in het Gemeentemuseum Den Haag (Anselm Kiefer, Peter Doig, Willem de Kooning, Matthew Day Jackson) en Museum Boijmans Van Beuningen (Urs Fischer, John Bock). In buitenlandse musea hangt ook veel uitgeleend werk.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden