Verwrongen bewegingen en een poëtisch spervuur

Theater


Hout


Knap gemaakt, zonderling werk vol seksuele lading.

AMSTERDAM - Het is geen dans, want de vier acteurs dragen opzichtige zendmicrofoontjes op hun bijna naakte lijven. Toch laat Hout- een voorstelling van Abke Haring bij het Antwerpse Toneelhuis - vooral verwrongen lichaamsbewegingen zien en nauwelijks tekst horen. Behalve tegen het einde, als acteur Ward Weemhoff losbarst in een lange, onsamenhangende scheldkanonnade, een poëtisch spervuur van banaliteiten. Het is de bizarre finale van een anderhalf uur durende nachtmerrie.


Hout is bovenal een visuele performance. Abstract ook. Er is geen sprake van een verhaal. Wel van associatieve gedachten en beelden. Van seksueel geladen bewegingen en een beklemmende sfeer die trefzeker wordt opgevoerd. Knap gemaakt theater, omdat Haring haar compleet eigen visie, waar niks vrolijk aan is, durft door te voeren tot het uiterste, zonder uit de bocht te vliegen.


Op het toneel staan een aantal bouwwerken en machines: een elektrische houtzaagtafel, een vreemd ding met knoppen en lichtjes erop, een bol waarin iemand kan liggen. Daartussen bewegen de acteurs (naast Weemhoff en Haring zelf ook Louis van der Waal en Jimi Zoet) zich voort als een stel nieuwsgierige dieren. De rug kromgebogen, de armen omhoog of achteruit gestoken en met hun ogen rondloerend, lopen ze traag heen en weer.


Deze bewegingen worden nu en dan onderbroken. Bijvoorbeeld door een scène waarin ze elkaar besproeien met een spuitbus. Of door de declamatie van een tekstfragmentje dat bestaat uit uitspraken van gevangenisbewakers. Zo wordt zeer voorzichtig gehint naar een thema: gevangenschap, verval van beschaving.


Alle dierlijke instincten komen pas goed naar buiten in een lange scène waarin de spelers een voor een met verlekkerde blikken op elkaar gaan liggen en neukbewegingen maken. Terwijl een kale technobeat maar door blijft pompen en wolken van lage basklanken ieders oren verstoppen, ontaardt de gebeurtenis in een gestileerde groepsverkrachting waarvan Van der Waal het slachtoffer is. Helemaal naakt, op het microfoontje na, wordt hij ten slotte in een transparante plastic zak gepropt die dichtgeknoopt voor op het podium blijft liggen en al snel helemaal beslagen is, terwijl de anderen weer loerend rondlopen.


Het is niet per se een prettig mensbeeld waarvan Abke Haring blijk geeft. Toch sijpelt er wel enige humor door alle ellende heen. Dat zit hem in kleine dingen als een gefrustreerde blik of opeens een ordinair woord. Het werkt. Het maakt van Hout een compleet en dubbelzinnig kunstwerk, zonderling tot op het bot.


Hout


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden