Verwijt aan India niet onderbouwd

Achtergrond en duiding van het nieuws vormen de speerpunten waarmee de Volkskrant zich als kwaliteitskrant wil onderscheiden. Harde nieuwsfeiten zijn zeer welkom, maar minstens zo belangrijk is de juiste context bij het nieuws....

Hoe moeilijk dit streven is bleek vorige week woensdag uit het artikel India koopt wapens, aardbeving of niet, op pagina 1. Het stuk draait om de vraag of het verantwoord is dat India voor miljarden wapens koopt, terwijl een beroep op het buitenland wordt gedaan om steun aan de regio Gurjarat na de aardbeving van 26 januari. Aanleiding voor het verhaal waren berichten over aanschaf van Israëlische raketten door de Indiase marine (700 miljoen gulden) en de hulpactie.

De Nederlandse hulporganisaties die net met een inzamelingsactie voor de slachtoffers in Gurjarat waren begonnen, reageerden ongemakkelijk. Het moment waarop de verslaggever deze vraag stelde kwam hun erg slecht uit. De lezers die schreven, onderstreepten bijna unaniem de teneur van het verhaal: schande, als de Indiërs zoveel geld hebben, moeten ze zelf voor de schade van de beving opdraaien.

Het artikel had de charme van de eenvoud. Wapenaankopen en hulpverlening waren simpel aan elkaar gekoppeld, maar het is de vraag of daarmee een correct inzicht werd gegeven in de situatie waarin India na de aardbeving verkeert. En de financiële afweging die de overheid kan maken.

Volgens Arnold Marseille uit Amsterdam kan dit verhaal alleen uit misplaatste triomfantelijkheid op de voorpagina beland zijn. Op dit thema zijn volgens hem duizenden varianten denkbaar. Zoals: daklozencentra moeten dicht, terwijl Nederland voor 40 miljoen overbodige helikopters naar Eritrea vliegt. 'Nee, laat dat daklozenkrantje maar zitten.'

Op de redactie leidde de koppeling wapens-aardbeving tot een pittige discussie. Volgens de schrijver van het stuk Stieven Ramdharie heeft hij terecht de vinger op een zere plek gelegd: de enorme militaire aankopen, door een arm, door een zware aardbeving getroffen land dat zich trots de grootste democratie ter wereld noemt. Sommige collega's noemden het artikel tendentieus en veroordeelden de willekeurige koppeling van wapenaankopen aan het verzoek om hulp.

Ik heb een probleem met het verhaal van Ramdharie omdat hij een boodschap ermee over tracht te brengen die ik niet kan controleren. Om de suggestie die wordt gewekt te kunnen toetsen, zijn meer relevante gegevens nodig. Het is het mogelijk dat de Indiase regering met miljarden smijt en de slachtoffers van de ramp laat verkommeren. Maar om me daarvan te overtuigen moeten meer vragen ('Blijf vragen') worden beantwoord.

Zoals: hoe hoog is het defensiebudget van India als percentage van het nationale inkomen, vergeleken met andere landen? Treedt India als agressor op tegen andere landen? Met welke dreigingen moet India rekening houden? Is er in het land voldoende geld beschikbaar om de nodige hulp aan de slachtoffers van de ramp te bieden? Was de aankoop van de Israëlische raketten nog terug te draaien? Zo ja, was dat geld dan beschikbaar gekomen voor de slachtoffers van de aardbeving?

Met de antwoorden op die vragen had het artikel wellicht in de juiste context geplaatst kunnen worden en was het een overtuigend stuk geworden. Maar misschien hadden de aanvullende gegevens de aanname die aan het verhaal ten grondslag lag geheel ontkracht. Dan was er geen artikel overgebleven.

De wereld zit nu eenmaal ingewikkelder in elkaar dan sommige krantenartikelen doen vermoeden. Een nationale ramp doet niets af aan het soevereine recht van een natie op verdediging, constateert eerste secretaris Dhavle van de Indiase ambassade in Den Haag. In een reactie wijst hij erop dat na de tragedies in Enschede en Volendam niemand heeft aangedrongen op verlaging van het Nederlandse defensiebudget.

Achteraf vindt Ramdharie dat de feitelijke onderbouwing van zijn artikel sterker had gekund. Als hij wat meer tijd (en ruimte) had genomen, had hij toe kunnen voegen dat India op voet van oorlog leeft met Pakistan, dat de minister van Defensie zich bij zijn uitgaven niet door de aardbeving wenst te laten 'gijzelen', dat er een aparte belasting is ingevoerd om de hulp aan het rampgebied te financieren en dat de Indiase regering de rijksbegroting uitwringt om de miljarden voor wederopbouw van Gurjarat te vinden.

Daarmee zou in elk geval het dilemma van India scherper en eerlijker in beeld zijn gebracht. De journalistieke vraag die aanleiding vormde voor het verhaal (klopt het dat India liever wapens koopt, dan slachtoffers van de aardbeving helpt?) was legitiem. Maar de uitwerking schoot tekort om de lezer evenwichtige context te kunnen bieden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden