tv-series

Verwende tv-seriekijker wil meer bloed, seks én diepgang - en krijgt het ook

De tijd dat brave rechtbankseries, CSI-varianten en middelmatig ziekenhuisdrama de dienst uitmaakten op tv ligt achter ons. Zenders in Amerika zoeken de grenzen op - gedwongen door het succes van zombies en bloederig geweld.

Scène uit Girls, één van de series die succesvol is voor de kleinere tv-zenders in Amerika. Een serie over vier meiden van rond de 20 in New York.Beeld HBO

Liefhebbers van tv-series kunnen naast het illegaal downloaden en online streamen tegenwoordig ook legaal alle kanten op: de programmering van klassieke tv-zenders (soms zelfs voor meer dan de helft gevuld met fictie), de dvd-boxen, de betaalkanalen als HBO en het on demand-aanbod van kabelaars als Ziggo. Al dan niet tegen betaling zijn daar complete seizoenen te zien van hitseries als The Killing, Breaking Bad en Dexter. In Amerika, daar waar de meeste scripted entertainment vandaan komt, is het aanbod zowaar nog groter en diverser.

Kijken wanneer het jou uitkomt is een hit, en dat merken de traditionele kanalen nu meer dan ooit. Amerikaanse zenders als NBC, ABC, CBS en Fox zien dat de torenhoge kijkcijfers van weleer niet meer worden gehaald. Trokken series als Grey's Anatomy, Crime Scene Investigation (CSI) en Law & Order voorheen tegen de 20 miljoen kijkers, tegenwoordig zijn dat er veel en veel minder. '2013 wordt een spannend jaar', klinkt het in de Amerikaanse pers. 'Houden de traditionele zenders stand?'

Nu tv-series big business zijn en ook de filmindustrie zich niet meer schaamt voor deze tak van entertainment - voor acteurs en regisseurs is deelname aan een serie geen schande meer - moet er iets gebeuren aan het professionele, maar wat brave aanbod van de networks. De meest besproken serie van het afgelopen jaar was The Walking Dead, het zombie-epos van de kleine zender AMC - waar ook nog eens ruim 10 miljoen mensen naar kijken. 'We moeten iets doen om series te maken die minstens zo spannend en verrassend zijn, anders verliezen we het publiek', constateerde een topproducer onlangs, opgetekend door een Amerikaanse mediasite.

DexterBeeld Showtime

The Following
De eerste stap is gezet. Met The Following introduceerde Fox deze week een van de bloederigste crimeseries in jaren. Het debuut werd flink bekeken: ruim 10 miljoen kijkers voor een gloednieuwe serie is veel. Het zet een trend, voorspellen Amerikaanse mediawatchers. Al wordt het volgens hen lastig manoeuvreren tussen de wensen van het veeleisende publiek en de strenge kijkwijzer die nog altijd voor de grote open zenders geldt. Een blote borst of een nabloedend afgehakt hoofd komen niet zomaar door de keuring.

Iets waar Fox zich nu voor het eerst weinig van aan lijkt te trekken. The Following schuurt tegen alle regels aan. Het werk van een seriemoordenaar die in deze reeks steun krijgt van een stel volgers is in al zijn smerigheid te zien. Dit, en een hoofdrolspeler van naam - filmacteur Kevin Bacon - brachten de kijker weer bij Fox, precies zoals de zenderbazen hadden gehoopt.

Succes luistert nauw
Niet alles wat de traditionele zenders doen om bij te blijven, slaat aan. Succes luistert nauw, zo blijkt. Kopiën van het jaren 50-reclame-epos Mad Men zoals The Playboy Club en Pan Am verdwenen al na één seizoen van de buis. Ook zombie-achtige, danwel fantasyklonen van The Walking Dead en Game of Thrones haalden het niet bij het origineel en werden gecanceld.

Aan de budgetten ligt het niet: de gemiddelde tv-serie kent tegenwoordig een budget van enige tientallen miljoenen per seizoen. 'Het is de gouden eeuw van de televisie', constateerde Breaking Bad-hoodfdrolspeler Bryan Cranstron onlangs in een interview met de Volkskrant. 'Complete budgetten bij filmmaatschappijen die voorheen waren bedoeld voor de kleinere film, zijn nu enkel en alleen bestemd voor series.'

Hoofdrolspelers uit The Following, onder wie filmacteur Kevin Bacon (r)Beeld FOX

Buzz
Het zijn niet eens zozeer de kijkcijfers van de series die de zenderbazen doen sidderen. Intelligent drama rond terrorisme (Homeland), een enerverende strijd tussen zeven koningen in een mythisch rijk (Game of Thrones), of een trendsettende schaamteloze comedy vol seks (Girls) worden bedolven onder de Emmy's en Globes, maar behalen met een paar miljoen kijkers geen recordaantallen. Dat is dan ook niet het belangrijkste. De kritieken zijn lovend en de reeksen vliegen de wereld over. Over bijzondere scenes wordt op social media vaak nog weken nagepraat; goud voor zenders en on demanddiensten die nieuw betalend publiek zoeken om hun kostbare producties te financieren. Want waar de buzz is, zijn de adverteerders. Terwijl de open zenders die adverteerders juist zo hard nodig hebben voor het maken van hun aloude sitcoms en CSI-reeksen inclusief duurbetaalde cast.

Door het succes neemt het aantal topseries alleen maar toe. Maar het traditionele gedegen pakket van Amerikaans serievermaak kraakt onder het succes van het heftige aanbod online en on demand. Ongemerkt, maar onvermijdelijk verschuift de macht van zenderbazen, tv-recensenten en producenten naar het veeleisende publiek. De kijker zit op de troon. De kijker is koning.

The Following is vanaf dinsdag ook te volgen in Nederland, bij SBS6
Game of Thrones en Girls zijn te zien bij HBO Nederland
Van Homeland begint eind maart het tweede seizoen op Nederland 3
The Walking Dead is te zien bij de digitale zender FoxLife
Breaking Bad en The Killing worden momenteel uitgezonden door Film1

Scène uit Game of Thrones (HBO)Beeld HBO
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden