Nieuws Zelfmoordpreventie

Verwarring over nummer hulplijn: weer dode na vergeefse poging om 113 te bellen

Voor de tweede keer in een paar maanden tijd blijkt dat iemand in psychische nood tevergeefs 113 heeft gebeld om korte tijd later een eind aan zijn leven te maken. Het maakt duidelijk hoe groot de verwarring over de crisislijn is: het nummer 113 bestaat niet. Ook onder hulpverleners circuleert het verkeerde nummer.

Bord bij spoorwegovergang om zelfdoding tegen te gaan. Beeld Marcel van den Bergh

Het juiste nummer van 113 Zelfmoordpreventie, zoals de hulplijn officieel heet, is 0900 0113.  Maar vanwege de naam denken veel mensen dat het nummer 113 is. Staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) kondigt vandaag aan dat hij het nummer alsnog wil veranderen in 113. Per wanneer is nog niet duidelijk.

De zelfmoordpreventielijn is bedoeld voor mensen met suïcidale gedachten. Per dag voeren vrijwilligers er bijna tweehonderd gesprekken, zowel telefonisch als online. 

Eind juli belde een 61-jarige man uit Beverwijk vier keer het nummer 113 – en variaties daarop – in een poging de zelfmoordpreventielijn te bereiken. Twee dagen later maakte hij een einde aan zijn leven. Eind september maakten de nabestaanden van een 26-jarige vrouw uit Winschoten ook al bekend dat zij in de uren voorafgaand aan haar suïcide drie keer 113 heeft gebeld. Haar ouders zeggen dat ze het nummer van een hulpverlener hadden gekregen.

Psychiater

Of een telefoontje met de crisislijn zelfdoding in deze twee gevallen had kunnen voorkomen, valt onmogelijk te zeggen. De man uit Beverwijk bezocht een dag voor zijn suïcide nog een psychiater. Volgens oud-hoogleraar psychologie René Diekstra blijkt wel uit onderzoek dat telefonische hulplijnen een belangrijke rol kunnen spelen in het voorkomen van zelfdoding.

Diekstra, gespecialiseerd in suïcide, zegt dat onderzocht moet worden hoe vaak het de afgelopen elf jaar is misgegaan. ‘Daar word je niet vrolijk van, maar het zou wel de omvang van het probleem duidelijk maken.’

Uit een rondgang blijkt dat ook veel hulpverleners tot voor kort niet op de hoogte waren van het goede nummer. ‘Ik denk dat heel veel psychiaters het juiste nummer niet kennen’, zegt Elnathan Prinsen, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP). ‘Zelf zou ik het ook moeten opzoeken.’ De NVvP heeft haar leden inmiddels op het goede nummer gewezen.

Zowel Accare als Inter-Psy, twee ggz-instellingen, zegt bij navraag dat niet al hun medewerkers op de hoogte waren. ‘Veel van onze hulpverleners zeggen: dit wisten wij ook niet, we dachten dat het 113 was’, zegt een woordvoerder van Accare, een instelling voor jeugd-ggz die jaarlijks 13 duizend patiënten behandelt.

‘Intens verdrietig’

113 Zelfmoordpreventie noemt de twee incidenten ‘intens verdrietig’. De stichting hoort ‘af en toe’ van hulpzoekenden dat ze eerst 113 hadden gebeld, maar daarna alsnog het goede nummer vonden. Dat er ook mensen zijn die vlak voor een zelfdoding het goede nummer niet weten te vinden, wist de stichting tot een paar weken geleden niet, zegt een woordvoerder. De stichting zegt het goede nummer consequent te communiceren in alle media en naar alle professionals met wie ze werken. 

Donderdag vindt in de Tweede Kamer een algemeen overleg plaats over suïcidepreventie. Staatssecretaris Blokhuis noemt de incidenten ‘vreselijk’. ‘Ik ben zeer gemotiveerd om ervoor te zorgen dat mensen die suïcidale gedachten hebben zo snel en eenvoudig mogelijk hulp en steun kunnen krijgen.’

113 Zelfmoordpreventie vroeg het ministerie de afgelopen jaren al vaker het nummer te wijzigen. Onder druk van de recente incidenten zegt staatssecretaris dat hij nu ‘versneld’ wil uitzoeken of dit kan. Binnen twee weken moeten providers in elk geval zorgen dat iedereen die naar 113 belt via een bandje het juiste nummer hoort. Er moet ook snel gezorgd worden dat hulpverleners beter op de hoogte zijn van het goede nummer. 

Oud-hoogleraar René Diekstra noemt het onbegrijpelijk dat niet eerder is ingegrepen door het ministerie VWS en door 113 Zelfmoordpreventie. ‘Niets ten nadele van 113, die organisatie doet uitstekend werk. Maar ik had wel verwacht dat er na het eerste incident op zijn minst een spoeddebat zou komen, of een advertentiecampagne in alle landelijke kranten met het goede nummer. Het gaat hier over leven en dood.’

Praten over gedachten aan zelfdoding kan bij de crisislijn van 113 Zelfmoordpreventie. Bel 0900-0113 voor een gesprek. U kunt ook chatten op www.113.nl.

LEES VERDER

Een wanhopig telefoontje op leven en dood
Voor iemand met suïcidale gedachten kan een telefoontje naar de zelfmoordpreventielijn het verschil zijn. Die crisislijn is er: 113 – alleen dat nummer bestaat niet. En zo zocht Gerard deze zomer in al zijn radeloosheid tevergeefs hulp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden